5+5 reddedildi...
Ecevit: "Hükümetimiz, görevini kararlılıkla ve uyum içinde sürdürecektir"

TBMM Genel Kurulu'na yapılan Anayasa değişikliğine ilişkin 5 Nisan 2000 tarihinde yapılan 2. tur oylamada, Cumhurbaşkanı'nın görev süresini "5+5" şeklinde düzenleyen 101. maddenin değiştirilmesi reddedildi. 

Anayasa değişikliği teklifi, TBMM Genel Kurulu'ndan geri çekildi.

Böylece, Cumhurbaşkanı Demirel'in 16 Mayıs 2000 tarihinde görev süresinin sona ermesi kesinleşti.

Başbakan Bülent Ecevit, "Hükümetimiz, görevini kararlılıkla ve uyum içinde sürdürecektir" dedi.
 

İKİNCİ TUR GÖRÜŞMELERDEN NOTLAR...

TBMM Genel Kurulu, Anayasa'nın 69, 86 ve 101. maddelerinde değişiklik öngören teklifin ikinci tur görüşmeleri için 5 Nisan Çarşamba günü saat 13.00'de TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut başkanlığında toplandı.

İkinci tur görüşmelerin yapılacağı Genel Kurul salonuna ilk gelen lider MHP Genel Başkanı, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli oldu. Bahçeli'yi DSP Genel Başkanı ve Başbakan Bülent Ecevit izledi. TBMM Başkanı Akbulut`un birleşimi başlatmasından bir süre sonra da FP Genel Başkanı Recai Kutan, ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz ile DYP Genel Başkanı Tansu Çiller geldi.
   
Akbulut, birleşimin başlangıcında MHP İstanbul Milletvekili Nazif Okumuş'a, MHP kurucu Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in ölüm yıldönümü dolayısıyla söz verdi. Okumuş, konuşmasında uzlaşma kültürünün önemine dikkat çekerek, bunun parti çıkarlarını zaman zaman gözardı etmeyi gerektirdiğini
söyledi. Okumuş, Türkeş`in yaşamı boyunca bunun örneklerini sergilediğini anlattı.
   
Akbulut'un uyarıları...

Daha sonra, anayasa değişikliği teklifinin birinci maddesi üzerinde verilen değişiklik önergelerinin görüşmelerine geçildi. FP Milletvekilleri, Anayasa`nın 69. maddesinde değişiklik öngören 4
ayrı önerge verdiler. Önergeler, DYP'nin bazılarına verdiği desteğe karşın reddedildi.

Oylamaya geçilmeden önce TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut, Anayasa ve İçtüzüğün Anayasa değişikliği tekliflerinin oylamasının gizli yapılmasını öngördüğünü hatırlattı. Akbulut, gizlilik ilkesine uygun davranılmasını istedi, İçtüzüğün 148. maddesini okudu.
   
Bu arada, FP Grup Başkanvekili Bülent Arınç, Başbakan Bülent Ecevit'in bugün yaptığı basın toplantısında, "Barolar Birliği Başkanı`nın oyların gösterilmesinin iptal gerekçesi olmayacağı" yönündeki sözlerinin doğru olmadığını ifade etti. Arınç, Barolar Birliği Başkanı Eralp Özgen'in, bugün, sözlerinin çarpıtıldığını açıkladığını bildirdi.
   
TBMM Başkanı Akbulut, FP'li milletvekillerinin uyarısı üzerine, Anayasa Komisyonu üyeleri ile görevli olmayan Başkanlık Divanı üyelerinin oy kabinlerinin önündeki sıralardan kalkmalarını istedi.

Daha sonra, siyasi partilerin kapatılmasını zorlaştırıcı yönde değişiklik öngören 69. maddenin gizli oylamasına geçildi. DSP Milletvekillerinin oylarını açıkta kullanmaları tartışmalara yol açtı. Akbulut, yeniden Anayasa ve İçtüzüğü anımsatarak milletvekillerini gizliliğe uymaları için uyardı. Ancak,  DSP ve MHP'li bazı milletvekilleri kabinlere girmeden oylarını açıkta kullanmayı sürdürdüler.

Başbakan Ecevit'in oyunu kapalı oy verme yerine girmeden kullanması DSP milletvekilleri tarafından ayakta alkışlanırken, FP'li milletvekillerince protesto ile karşılandı. Devlet Bahçeli'nin de kabinlere girmeden oy kullanması, DSP milletvekillerince alkışlandı. ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz ile
DYP Genel Başkanı Tansu Çiller oyunu kapalı oy verme yerine girmeden, FP Genel Başkanı Recai Kutan ise girerek kullandı.

Genel Kurul'da, Anayasa değişikliği teklifinin 69. maddeye ilişkin birinci maddesi, Anayasa`nın aradığı beşte üç çoğunluğu (330) geçerek, 349 oy aldı. 134 milletvekili "ret" oyu kullandı.

İlk oylamadan sonra genel başkanların yorumları...

DSP Genel Başkanı ve Başbakan Bülent Ecevit, gazetecilerin oylama sonucuna ilişkin duygularını
sorması üzerine gülümseyerek, "Yüz ifademden anlaşılmıyor mu?" karşılığını verdi. Başbakan, bir başka soru üzerine de "Şimdilik bir şey söylemem doğru olmaz" dedi.

MHP Genel Başkanı, Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli de, TBMM kulisinde gazetecilerin, "ilk maddenin oylama sonucunu nasıl değerlendiriyorsunuz?" sorusuna, "inşallah çıkacak, hayırlı olur" yanıtını verdi.
   
ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz da, birinci maddenin oylama sonucuna ilişkin soruya, "Daha da yükselecek" karşılığını verdi. Bir gazetecinin, "sizce değişiklik gerçekleşecek mi?" sorusunu
ise ise Yılmaz, "I hope so" (umarım) diye ingilizce yanıtladı.

FP Genel Başkanı Recai Kutan, anayasa değişikliği teklifinin birinci maddesinin oylama sonucunu "bakalım, diğer maddelerin sonucunu bir görelim" şeklinde değerlendirdi. FP Genel Başkan adayı, Kayseri Milletvekili Abdullah Gül ise "bizden, tahminimizden daha fazla kabul oyu gelmiş. Çok baskı yapıldı" dedi.

86. maddenin oylanması...

Anayasa Değişikliği Teklifi`nin 86. maddeye ilişkin ikinci maddesi ile ilgili herhangi bir değişiklik önergesi olmaması nedeniyle doğrudan oylamaya geçildi. Madde, 140 ret oyuna karşılık 345 oyla kabul edildi. Bu madde de,  Anayasa`nın aradığı beşte üç çoğunluğu (330) geçtiği için kabul edilmiş oldu.
    
101. madde...

Daha sonra Anayasa`nın Cumhurbaşkanı seçimini düzenleyen 101. maddesine ilişkin üçüncü maddenin görüşülmesine geçildi. Madde üzerinde FP İstanbul Milletvekili Nazlı Ilıcak'ın verdiği ve
yükseköğrenim yapmayanlara da Cumhurbaşkanı seçilme olanağı sağlayan önerge reddedildi ve maddenin gizli oylamasına geçildi.

101. madde ile teklifin üçüncü maddesi 177 ret oyuna karşılık 303 kabul oyu almasına karşın, Anayasa ve İçtüzük`te öngörülen beşte üç çoğunluğu (330) sağlayamadığı için reddedildi. Oylamaya 535 milletvekili katıldı. 6 milletvekili çekinser kalırken, 26 milletvekili boş oy kullandı, 23 oy da geçersiz sayıldı.

Oy sayımı sırasında Genel Kurul'da heyecanlı bir bekleyiş yaşandı. Çok sayıda milletvekili Başkanlık Kürsüsü önünde toplanarak sayımı izledi. Oylama sonucu açıklanmadan maddenin reddedildiğini öğrenen FP Milletvekilleri birbirlerini kutlarken, DSP ve MHP milletvekilleri de gruplar halinde durum değerlendirmesi yaptılar.
   
TBMM Başkanı Akbulut, maddenin reddedildiğini açıkladıktan sonra oturuma saat 18.45`e kadar ara verdi.

Koalisyon liderleri biraraya geldi

Koalisyonu oluşturan partilerin liderleri, Anayasa değişikliği teklifinin, cumhurbaşkanının görev süresini "5+5" şeklinde düzenleyen maddesinin Genel Kurul'da reddedilmesinden sonra biraraya geldiler.

Başbakan Ecevit, oylama sonucunun açıklanmasının ardından TBMM'deki makamına çıktı. Ecevit, oylama sonuçlarına ilişkin değerlendirilmesinin sorulması üzerine, "Şu anda hiçbir şey söyleyemem" dedi. ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz da bazı kurmaylarıyla Başbakan Ecevit'in makamına geldi. Başbakan Yardımcısı, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de odasında arkadaşlarıyla bir süre değerlendirme yaptıktan sonra, Ecevit'in makamına çıkarak toplantıya katıldı. 
   
Yalçınbayır, teklifi, Genel Kurul'dan geri çekti
    
TBMM Genel Kurulu, verilen yarım saatlik aradan sonra tekrar toplandığında, Anayasa Komisyonu Başkanı Ertuğrul Yalçınbayır, İçtüzüğün 88 ve 45. maddelerine göre teklifi komisyona geri çektiğini bildirdi.
    
FP Grup Başkanvekili İsmail Kahraman, bu duruma itiraz etti. FP Çorum Milletvekili Yasin Hatiboğlu ise içtüzükte komisyonun teklifi bir kez çekme hakkı olduğunu anımsattı.
    
Birleşimi yöneten TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut da, komisyon başkanlarının teklif ve tasarıları komisyona geri çekme hakkı bulunduğunu, uygulamaların da bu yönde olduğunu bildirerek, Anayasa
değişikliği teklifinin komisyona geri verildiğini açıkladı.

"Hükümet görevini kararlılıkla sürdürecek"

Koalisyonu oluşturan üç partinin lideri TBMM`de yaptıkları ve yaklaşık 45 dakika süren görüşmeden sonra bir basın toplantısı düzenlediler.
    
Başbakan Ecevit, 406 milletvekilinin imzasıyla verilen Anayasa`nın 69, 86 ve 101. maddelerinde değişiklik yapılmasını öngören teklifin, ikinci tur oylamasından sonra geri çekilmesi için Anayasa Komisyonu tarafından alınan kararın uygun bulunduğunu bildirdi. 

Ecevit, "TBMM'nin kararına saygılıyız. Sonucun ulusumuza hayırlı olmasını diliyoruz. Hükümetimiz herhangi bir olumsuzluğa neden olmaksızın görevini kararlılıkla ve uyum içinde sürdürecektir" dedi.

Böylece, Süleyman Demirel'in 16 Mayıs 2000'de görev süresinin sona ereceği kesinleşmiş oldu.