|
HÜRRİYET
GAZETESİ - 22 OCAK 2000
Yılmaz,
Demirel'i istiyor
SEDAT ERGİN
Başbakan Ecevit'in Cumhurbaşkanı Demirel'in
görev süresinin uzatılması konusunda Kutan, Bahçeli ve Çiller'den yana
sıkıntısı yok. Yılmaz'ın da bunu istediğini belirten Ecevit, ‘‘Ancak partisi
içinde temaslarda bulunması gerekebilir’’ dedi. Demirel ise isminin geçtiği
yerde kayıtsız kalamayacağını ama prosedürün dışında olduğunu vurguladı.
BAŞBAKAN Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı
Süleyman Demirel'in görev süresini uzatmak üzere başlattığı girişimin
olumlu sonuçlanacağına belirgin bir iyimserlikle bakıyor.
Ecevit,iyimserliğini önce FP
Lideri Recai Kutan'dan aldığı yanıta dayandırıyor:
‘‘Sayın Kutan, Sayın Demirel
için kendisini bağlamasa da, FP Anayasa değişikliğine destek verdiği
takdirde, bu Demirel'in seçilmesini çok kolaylaştıracaktır. Bu bakımdan
Demirel'e karşı çıkmış sayılmıyabilir. Genelde 4 artı 4 olmasa bile,
5 artı 5 şeklinde bir değişikliğe razı olabilirler.’’
ORTAKLAR KABUL EDERSE
Başbakan'ın DYP Lideri Tansu Çiller
cephesinde hiçbir sıkıntısı yok.
MHP lideri Devlet Bahçeli'nin
yanıtına gelince, Ecevit şöyle konuşuyor:
‘‘Bu belki benim iyimserliğimden
kaynaklanıyordur, ama ben kendisinden olumlu bir izlenim edindim. Yanıtını
geciktirmez herhalde.’’
Ecevit, ANAP Lideri Mesut
Yılmaz'ın vereceği yanıt konusunda da umutlu.
Başbakan, Yılmaz'ın Cumhurbaşkanı'na
yalnızca 3 yıllık ek bir süre verilmesi yolundaki görüşünün Demirel
tarafından kabul görmediğini gizlemiyor. Ama Ecevit, ‘‘Sayın Yılmaz
kendisini buna bağlamamış değil’’ diyerek, şöyle devam ediyor:
‘‘Önemli olan nokta şu: Yılmaz'ın
Demirel'in cumhurbaşkanlığının bir dönem daha sürmesine hiçbir itirazı
yok; aksine bunu istiyor.’’
Ecevit, ayrıca ANAP Lideri'nin
kendisine ‘‘Hükümet ortaklarının kabul ettiği herşeyi kabul ederim’’
dediğini aktarıyor.
Ancak aktardığı bu sözler, Yılmaz'ın
öncelikle DSP-MHP eksenindeki görüşmelerin sonucunu beklediği izlenimini
veriyor.
Ecevit, ayrıca ‘‘Tabii, kendi
partisi içinde temaslarda bulunması gerekebilir’’ diyerek, ANAP'ta
farklı bakışların bulunduğunu da dolaylı bir ifadeyle ima etmiş oluyor.
DSP GELENEKLERİ
Başbakan, DSP Grubu'nda Demirel'e
sıcak bakmayan bazı üyeler olduğu yolundaki haberleri nasıl karşılıyor?
Başbakan, şu yanıtı veriyor:
‘‘Ben olumlu bir sonuç alacağımızı
umarım. Bizde tabii her konuda bazen değişik düşünceler olur, ama sonunda
partinin birliği ortaya çıkar. Bunda da elbet farklı düşünceler olabilir.
Sonunda yine bizim partinin gelenekleri doğrultusunda bir uyum çıkacağına
inanıyorum.’’
DEMİREL: ECEVİT ŞEFFAF
Ecevit bunları söylerken, Cumhurbaşkanı
Demirel, dün Başbakan'ın kendisini yakından ilgilendiren bu girişimini
nasıl değerlendiriyordu?
Demirel, Ecevit'le önceki akşam
yaptıkları görüşmeyi dün şöyle aktardı:
‘‘Sayın Başbakan gayet şeffaf. Kendisinde
ne varsa, bana ne söylüyorsa, basına da söylüyor. Bana söyledikleri aynen
gazetelerdeki gibi. Gazetelere aktardığından bir kelime fazla değil, bir
kelime eksik değil.’’
Demirel, Ecevit'in yaptığı sunuşla
ilgili yoruma girmekten özenle kaçınıyor ve şöyle konuşuyor:
‘‘Ben sadece dinlerim. Bilgim oldu
işte o kadar. Ben bütün bu prosedürün dışındayım. Fikir benim fikrim değildir.
Yine aynı pozisyonumu muhafaza ediyorum. Sayın Başbakan benim ima yoluyla
dahi bir talebim olmadığını açıkladı ki, çok dürüst bir beyandır.’’
Ancak Demirel, ilgisiz olmadığını
da saklamıyor:
‘‘Benim ismimim geçtiği yerde olup
bitenlere ben bigáne kalamam, ama sadece dinlerim.’’
MİLLİYET
GAZETESİ - 22 OCAK 2000
Demirel'in
kulağı Ecevit'te
Başbakan,
Cumhurbaşkanlığı seçimi için ikinci tura hazırlanıyor. Ecevit: Yılmaz destek
verecek
Hakan Şanlıtürk Serpil Çevikcan
- Ankara
Başbakan Bülent Ecevit'in temasları, cumhurbaşkanlığı seçimi hesaplarında
netlik olmadığını ortaya koyarken Süleyman Demirel'in, Başbakan'ın yapacağı
olası ikinci tur görüşmelerin sonucunu beklediği ve geniş bir konsensustan
yana olduğu belirtildi.
Liderlere Demirel'in görev süresinin uzatılması önerisini götüren Başbakan,
en net yanıtı DYP'den aldı. DYP de DSP gibi Demirel'e açık destek verdi.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, konuyu Başkanlık Divanı'nda ele alacaklarını
söyledi. Cumhurbaşkanlığı için üzerinde spekülasyon bulunan ANAP Genel
Başkanı Mesut Yılmaz'ın, Demirel'in karşı olduğu üç yıllık süre uzatımını
yeniden gündeme getirmesi dikkat çekti.
Yılmaz'ın süre uzatımı ısrarını kesin bir dille reddeden ve bunu Başbakan'a
da ileten Demirel'in, geçici maddeyle iki kez seçime olanak tanınmasında
ısrarlı olduğu kaydedildi. Demirel'in Meclis'te en geniş konsensustan yana
olduğu ve bunun Ecevit'in temasları sonrasında netleşmesini beklediği öğrenildi.
Ecevit'in açıklaması
Başbakan Bülent Ecevit, yazılı bir açıklama yaparak, bazı gazetelerde yer
alan Mesut Yılmaz'ın Demirel'in cumhurbaşkanlığına ilişkin oy vermeyeceğine
ilişkin haberlerin doğru olmadığını söyledi. Ecevit açıklamasında, "Aksine,
Mesut Yılmaz, Süleyman Demirel'in bir dönem daha cumhurbaşkanı olmasını
uygun bulduğunu ve destekleyeceğini belirtmiştir" dedi. Milliyet edindiği
bilgiye göre, Yılmaz, görüşme sırasında, "Demirel'e ben oy veririm, ancak
arkadaşlarımın ne yapacağını bilemem" dedi.
MHP anahtar parti
Koalisyondaki partilerin ortak kararı cumhurbaşkanı seçiminde büyük önem
taşıyor. Ortakların uzlaşması halinde Anayasa değişikliği için 348 milletvekili
desteği sağlanıyor. Ancak oylamanın gizli yapılması bu rakamda önemli ölçüde
fire olabileceği olasılığını gündeme getiriyor.
Seçim aritmetiğinde bütün seçeneklerde MHP'nin oyu anahtar niteliği taşırken
cumhurbaşkanlığı seçimi için yapılan oylamada sayının referandumu gerektiren
330 ile 367 arasında gerçekleşmesi halinde Demirel'in tavrı önem kazanıyor.
MHP: İhtiyatlı
politika
Genel Başkan Devlet Bahçeli oldukça ihtiyatlı bir politika izliyor. Bahçeli,
bugüne kadar sır vermedi. MHP cephesinde “Demirel’in alternatifi yok" fikrini
benimseyenler var. Ancak, bir grup partili ise parlamentonun ikinci büyük
partisi olarak kendilerinden bir Cumhurbaşkanı adayı çıkmasını savunuyor.
FP: Halka götürelim
Demirel’in görev süresinin uzatılmasına, “demokratik olmayacağı" gerekçesiyle
karşı. Onun yerine Demirel’in tekrar cumhurbaşkanlığına adaylığını koymasına
ilişkin Anayasa değişikliğine destek vereceklerini belirtiyor. Kutan, cumhurbaşkanının
halk tarafından seçilmesine ilişkin tekliflerini imzaya açmaya hazırlığında.
ANAP: Üç yıl
şartıyla olur
Köşk satrancında en fazla hesabın yapıldığı parti. Milletvekilleri ve parti
tabanı Yılmaz’ın Köşk’e çıkmasını istiyor. ANAP’lılar, kamuoyuna, Demirel’in
süresinin uzatılmasına “3 yıl şartıyla" sıcak bakabileceği mesajını veren
Yılmaz’ın cumhurbaşkanı olma fikrini aklından hiç eksik etmediğini vurguluyor.
DYP: 5+5 formülü
Meclis'te
DYP Genel Başkanı Tansu Çiller ve partide Demirel’in yeniden seçilmesi
görüşü hakim. DYP, Demirel’in bir dönem daha cumhurbaşkanı seçilebilmesi
yolunu açan ve cumhurbaşkanlığı süresini “5 + 5" formülüne göre kısaltan
anayasa değişikliği teklifini dün TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut’a verdi.
Bilal
ÇETİN - RADİKAL GAZETESİ - 22 OCAK 2000
Ecevit, 'İstikrarın devamı için
bir dönem daha Demirel' diyor
Cumhurbaşkanlığı seçimi için
şimdiden ince bir taktik savaşı başlamış durumda siyaset sahnesinde. Bir
yandan, "İstikrarın devamı için bir dönem daha Demirel" formülü hayata
geçirilmeye çalışılırken, diğer yandan da bunun olmayacağını göstermek
ve bu arada koalisyonu çatlatabilmek için yoğun bir kulis faaliyeti yürütülüyor.
Başbakan Bülent Ecevit'in,
Cumhurbaşkanı Demirel'in bir dönem daha seçilebilmesine dönük anayasa değişikliği
için önceki gün gerçekleştirdiği liderler turunun ardından, dün siyasi
kulislerde yapılan değerlendirmeye bakılırsa Demirel formülünün tutma olasılığı
pek de kuvvetli gözükmüyor.
Bugün itibariyle Mesut Yılmaz
da sıcak bir yaklaşım içinde gözüküyor olsa da Demirel formülünün arkasındaki
kesin destek sadece DSP ve DYP.
Ancak Başbakan Ecevit her
şeye rağmen umudunu koruyor. Dün bu formülün tutma olasılığını sorduğumuzda
Ecevit, önceki gün görüştüğü parti liderlerinden aldığı izlenimler çerçevesinde
şu değerlendirmeyi yapıyor:
"Anayasa değişikliği yapılması
konusunda fikir birliği var. Sadece bunun nasıl olması gerektiği konusunda
değişik görüşler var. Genelde Demirel'in bir daha seçilmesine de yumuşak
bir yaklaşım var. Konuyu partisinin Başkanlık Divanı'na götüreceğini söyleyen
Sayın Devlet Bahçeli'nin vereceği yanıttan da umutluyum. Ama tabii yine
de sonuçla ilgili olarak şimdiden bir tahminde bulunmam doğru olmaz."
Bahçeli, pazartesi günü
partisininin Başkanlık Divanı'nı toplayıp konuyu enine boyuna tartışacak.
Muhtemelen ertesi gün de Ecevit'e bir yanıt verecek. Bu yanıt çok önemli.
Çünkü eğer Bahçeli'den olumsuz bir yanıt gelirse bu projenin o zaman hiçbir
fizibilitesi kalmıyor. Çünkü MHP desteği olmaksızın anayasa değişikliği
yapabilmek pek mümkün görünmüyor.
ANAP'lıların
ince taktiği
Ayrıca ANAP'ın ne ölçüde
destek vereceği de belirsiz. Mesut Yılmaz önceki gün görüştüğü Başbakan
Ecevit'e, Demirel formülü için "olabilir" diyor, ama en yakın kurmayları
bile bunun "olamayacağını" söylüyorlar üstüne basa basa.
Bugün doğrudan Mesut Yılmaz'ın
inisiyatifi ile olmasa bile bazı ANAP kurmaylarının çok ince bir taktiği
var: Liderler arasında uzlaşma sağlanıp anayasa değişikliği teklifi Meclis'e
geldiğinde bunu orada reddetmek ve bu formülün tutmayacağını göstermek...
Çünkü, Demirel formülünün
tutmayacağı netleştikten sonra Mesut Yılmaz'ın şansının çok artacağını
düşünüyor ANAP'lılar. Bu durumda Ecevit ve partisinin de Yılmaz'a destek
vereceği düşünüldüğü için, genel başkanlarını rahatlıkla Çankaya'ya gönderelebileceklerini
düşünüyor ANAP'lılar. Bunu Mesut Yılmaz'a yakın olan milletvekilleri kadar,
muhalifleri ve gönlünde genel başkanlık hevesi yatanlar da çok istiyor.
Kulislerdeki bu değerlendirme
ve spekülasyonları aktardığımda, "Olabilir ama ben Mesut Bey'in öyle düşündüğünü
sanmıyorum" diyor Ecevit:
"Mesut Bey'in kendisiyle
ilgili bir düşüncesi olduğu izlenimini edinmedim. Demirel'in bir dönem
daha seçilmesi konusunda bir çözüm bulunmasını içtenlikle istiyor gibi
geldi bana Mesut Bey de..."
Demirel için gösterdiği
çaba ve ısrarın nedenini de "siyasi istikrar" diye özetliyor Ecevit:
"Çok hassas dönemden geçiyoruz.
En küçük bir sarsıntı olmaması, belirsizlik doğmaması lazım. Özellikle
de ekonominin rayına oturtulabilmesi bakımından bu çok gerekli.
Tabii bu görev için Meclis
içinde de yetenekli birçok insan var. Ama yeteneğin yanı sıra birikim ve
deneyimin de çok önemi var cumhurbaşkanlığı için..."
Evet, Ecevit şimdi pazartesi
günü MHP Başkanlık Divanı'ndan çıkacak sonucu bekliyor. Eğer bu toplantı
sonrasında Bahçeli'den de olumlu bir yanıt gelirse Tansu Çiller'den başlayarak
parti liderleriyle bir tur daha görüşme yapıp anayasa teklifinin Meclis'e
getirilmesini sağlayacak.
Ama ya MHP'nin yanıtı olumsuz
çıkarsa?
Edindiğim izlenim o ki Ecevit,
Demirel formülü dışındaki alternatifleri düşünmek bile istemiyor.
(21.3.2000)
  |