|
RADİKAL
GAZETESİ - 5 NİSAN 2000
Büyük şehirlerde yaşayanlar
Cumhurbaşkanı Demirel'i yeniden Çankaya'da görmek istemiyor, Anayasa değişikliği
olmazsa hükümetin bozulmasını da doğru bulmuyor
Hükümet bozulmasın
Son genel seçim sonuçlarını doğru tahmin eden tek şirket olan A&G'nin yaptığı araştırmaya göre
halk, Demirel'in görev süresinin uzatılmasını istemiyor, 'koalisyon bozulmasın'
diyor
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in
beş yıl daha görevde kalabilmesi amacıyla icat edilen '5 artı 5' formülünün
kabulü için geçen hafta yapılan ilk tur oylamada beklenenin çok altında
oy çıkmasına rağmen, hükümet bu konudaki ısrarını sürdürüyor. '5 artı 5'
diye tanımlanan ve cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili Anayasa'nın 101. maddesinin
yanı sıra, 69 ve 86. maddelerin de dahil olduğu üçlü Anayasa değişikliği
paketinin kabul görmemesi nedeniyle oluşan siyasi gerginlik ve hükümet
krizi de hala sürüyor.
Anayasa değişiklik teklifi
için yapılan ilk tur oylama sonuçları, Meclis'te milletin vekilleri olan
milletvekillerinin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in görev süresinin uzatılmasına
karşı olduğunu açıkça ortaya koydu. Hiç beklenmeyen bu sonuç koalisyon
ortaklarını şoke etti. Peki millet ne düşünüyordu? Gazeteniz Radikal'in
yaptırdığı bir araştırma, milletin de vekilleriyle aynı paralelde düşündüğünü
ortaya çıkardı. A&G Araştırma Şirketi'nin Radikal Gazetesi için, 3
Nisan 2000 günü İstanbul, Ankara ve İzmir büyükşehir nüfusunu temsil eden
bir örneklemede 519'u kadın, 1048 kişiyle yüzyüze görüşme metoduyla kotalar
uygulayarak yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre; halkın yüzde 69.7'si
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in görev süresinin uzatılmasına karşı.
İşte
araştırmada sorulan sorular ve yanıtları:
SORU - Bildiğiniz
gibi çarşamba günü TBMM'de Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e ikinci kez
seçilme yolunu açacak Anayasa değişikliğinin ikinci tur oylaması yapılacak.
Sizce, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in görev süresi uzatılmalı mı? Siz,
Demirel'in cumhurbaşkanlığı görevine devam etmesini istiyor musunuz?
Görev süresiyle ilgili düşüncelerin
çeşitli demografik verilere göre incelenmesi;
-
Erkekler ve kadınlar yaklaşık
olarak birbirine yakın oranda görev süresinin uzatılmasına karşı çıkıyor.
Erkeklerin yüzde 71.8'i, kadınların da yüzde 71.0'ı Demirel'in görev süresinin
uzatılmasına karşı.
-
Yaş yükseldikçe cumhurbaşkanının
görev süresinin uzatılmasını isteyenlerin oranı artıyor.
-
Görev süresinin uzatılmasına
en fazla üniversite mezunları karşı çıkıyor.
-
Siyasi tercihlere göre, Cumhurbaşkanı
Süleyman Demirel'in görev süresinin uzatılmasını en fazla DYP ve DSP'liler
istiyor.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü
gibi Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in görev süresinin uzatılmasına ANAP'lıların
yüzde 66.7'si, MHP'lilerin yüzde 60.0'ı, CHP'lilerin yüzde 78.8'i, FP'lilerin
ise yüzde 95.8'i karşı çıkıyor.
Yine kararsızım-boş oy vereceğim
diyenlerin veya siyasi tercihini söylemeyenlerin yüzde 77'si cumhurbaşkanının
görev süresinin uzatılmasını istemiyor.
SORU: Anayasa değişikliğinin
Meclis'ten geçmemesi, cumhurbaşkanlığı seçiminde yaşanan krizin aşılamaması
halinde, Başbakan Bülent Ecevit koalisyonu bozarsa siz bu konuda Başbakan
Ecevit'i haklı bulur musunuz? Yani bu kriz aşılamadığı takdirde Ecevit
koalisyonu bozmalı mı?
Süleyman Demirel, "Kendim
için bir şey istemiyorum" dese de, hükümetin, görev süresinin beş yıl daha
uzatılması yönündeki önerisine hiçbir zaman hayır demedi. Demirel, ilk
tur oylamada milletvekillerinin 'hayır' oylarına karşı tavrını değiştirmedi.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü
gibi deneklerin yüzde 61.5'i bu krizin aşılamaması halinde Başbakan Bülent
Ecevit'in koalisyonu bozmasını haklı bulmayacağını söylemiş, koalisyonun
devam etmesi yönünde görüş bildirmiştir.
Bu soruya verilen cevaplarda
cinsiyet ve yaşa göre belirgin farklılıklar yoktur.
-
Eğitim yükseldikçe koalisyonun
devam etmesini isteyenlerin oranı da hızla artmaktadır
Bu soruya verilen cevaplara
yarın yapılacak bir seçimde deneklerin oy vereceğini söylediği parti tercihlerine
göre bakalım:
-
DSP'lilerin yüzde 43.5'i krizin
aşılamaması halinde başbakanın hükümeti bozmasını istiyor. Hükümetin bozulmasını
en çok isteyenler Fazilet Partililer.
SORU: TBMM'de cumhurbaşkanının
yeniden seçilebilmesini sağlayacak Anayasa değişikliği konusunda 400'den
fazla imzalı bir önerge verilmiş ancak geçen hafta yapılan ilk oylamada
yeterli oy sağlanamamıştır. Oylamaların ertesinde partiler verdikleri sözleri
tutmadıkları gerekçesiyle birbirlerini suçlamışlardır. Sizce bu tartışmalarda
kim haklı?
-
FP'lilerin yüzde 78.1'i, MHP'lilerin
yüzde 43.8'i FP ile anlaşılmasını istiyor.
Tabloda da görüldüğü gibi
ANAP'lıların yüzde 91.2'si FP'ye taviz verilmemesinden yana.
SORU: Diyelim ki Anayasa
değişikliği oylamasından değişiklik için yeterli oy bulunamadı veya başka
bir deyişle Süleyman Demirel dışında bir cumhurbaşkanı arayışına gidildi.
Yani Demirel olmazsa kim cumhurbaşkanı olmalı? Sizin gönlünüzdeki aday
kimdir?
-
Spontane olarak sorulan 'Cumhurbaşkanı
kim olsun?' sorusuna en fazla İsmail Cem cevabı verilmiştir.
(8.4.2000)
  |
