Cemal Gürsel hakkında verilen sağlık raporu

Türkiye Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, geçirdiği rahatsızlık sonucu, TBMM kararıyla bu görevinden ayrıldı.

1960'da hafif bir felçle başlayan hastalığı zamanla ilerledi ve Gürsel,  2 Şubat 1966'da tedavi için ABD Başkanı Lyndon B. Johnson'un özel uçağıyla ABD'ye götürüldü. 9 Şubat'ta komaya girmesi ve durumunun gittikçe ağırlaşması üzerine, Bakanlar Kurulu 24 Mart'ta toplanarak Gürsel'in Türkiye'ye getirilmesine karar verdi. 

Gürsel, 26 Mart'ta Türkiye'ye getirilerek,  Gülhane Askeri Tıp Akademisi'ne kaldırıldı. Aynı gün 37 kişilik ''Müşterek Sağlık Kurulu'', Gürsel'in cumhurbaşkanlığı görevine devam edemeyeceğini belirten bir rapor hazırlayarak Başbakanlığa sundu. Gürsel'in cumhurbaşkanlığı görevi, 28 Mart 1966'da TBMM kararıyla sona erdi. Gürsel, 16 Eylül 1966'da vefat etti.

Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in 9 Şubat'ta girdiği komadan çıkma ümidinin kalmaması üzerine, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay'ın adı cumhurbaşkanı adayı olarak geçmeye başladı. Sunay, 1960 yılından beri sürdürdüğü Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrılarak, 15 Mart 1966'da Cumhurbaşkanlığı Kontenjanı'ndan Cumhuriyet Senatosu üyeliğine seçildi. 

Müşterek Sağlık Kurulu tarafından Gürsel'in görevine devam edemeyeceğinin belirtilmesi üzerine, 28 Mart 1966'da, Anayasa ve İçtüzük uyarınca TBMM'de Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı ve Cevdet Sunay 5. Cumhurbaşkanı oldu. 
 

TBMM Birleşik (Millet Meclisi ve Senato) Toplantısı, Ferruh Bozbeyli başkanlığında 28 Mart 1966 Pazartesi günü gerçekleştirildi. Genel Kurul'da önce Başbakanlık Tezkeresi ve Müşterek Sağlık Kurulu Raporu okundu, sonra 5. Cumhurbaşkanı için seçim yapıldı. 

TBMM Tutanaklarından, Başbakanlık Tezkeresi, rapor ve Cevdet Sunay'ın cumhurbaşkanlığına seçilmesi şöyle:

BAŞBAKANLIK TEZKERESİ
 

Hastalıkları sebebiyle, bir süreden beri Washington'daki Walter Reed Hastanesinde tedavi edilen Sayın Cumhurbaşkanımız Cemal Gürsel 26.3.1966 tarihinde yurdumuza avdet buyurmuşlar ve Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesinde tedavi altına alınmışlardır.

Sayın Cumhurbaşkanımızın sağlık durumları ile ilgili olarak (Kendilerinin Devlet Başkanlığı görevini ifaya devam buyurmalarına tıbben imkan bulunmadığına dair) müşterek sağlık kurulu tarafından tanzim olunan 26 Mart 1966 tarih ve 2030/66 sayılı rapor ilişikte takdim kılınmıştır.

Söz konusu raporda belirtildiği üzere; Sayın Cumhurbaşkanımız, Anayasanın kendilerine verdiği Devlet Başkanlığı görev ve yetkilerini yerine getirecek bir durumda bulunmamaktadır.

Buna göre, Anayasamızın 100 ncü maddesinde yazılı "başka sebeple Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması'' halini vaki saymak gerektiği kanaati hasıl olmuştur.

Keyfiyetin Türkiye Büyük Millet Meclisine arziyle, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 100 ve 101 nci maddeleri muvacehesinde, muktezasının takdir ve ifa buyurulmasına delaletlerini saygı ile istirham ederim.
 

Başbakan
Süleyman Demirel

MÜŞTEREK SAĞLIK KURULU RAPORU 
 

Başbakanlığın Özlük ve Yazı İşleri 2442 sayı ve 26 Mart 1966 tarihli yazıları üzerine toplanan Sağlık Kurulu aşağıdaki kararı almıştır:

Sayın Cumhurbaşkanımız Cemal Gürsel 26 Mart 1966 günü tedavide bulundukları Amerika Birleşik Devletlerinden yurda avdet buyurmuşlar ve saat 06.55 te tedavilerine tahsis edilen Gülhane Askeri Tıp Akademisine yatırılmışlardır.

Evvelce hazırlanan program gereğince, Türkiye'de ilk konsültasyonu yapan Sağlık Kurulu üyelerine ek olarak, Gülhane Askeri Tıp Akademisi profesörlerinin tamamı ile, Ankara Hastanesi Sağlık Kurulu üyelerinin katıldıkları ilk müşterek toplantıda evvela Cumhurbaşkanı Başhekimi Tbb. Alb. Prof. Lütfi Vural'ın hastalık hakkında verdiği izahat dinlenmiş ve hastanın Walter Reed hastanesinde tutulan sağlık dosyası ve verilen son rapor incelenmiş, müteakıben hasta bütün üyeler tarafından görülerek uzmanlarca muayenesi yapılmıştır.

Hastanın şimdiki muayenesinde:

     1. Evvelce mütaaddit raporlarda açıklanmış olan hayati belirtiler yolculuk sırasında herhangi bir değişikliğe uğramamıştır.

     2. Sabah saat 08.00 da yapılan muayene esnasında beden ısısı 36,9, arteriyel kan basıncı 120/64 mm. Hg,  nabız sayısı dakikada 102, solunum sayısı dakikada 32 dir. (Solunum Cheyne-Stokes tipindedir)

     3. Hastada genel Arteriyoskleroz ve buna bağlı serebral baziler arterin mütaaddit trombozları neticesi 47 günden beri devam ettiği bildirilen derin komanın halen daha da ilerlediği tesbit edilmiştir.

     4. Yukarıda kaydedilen belirtiler ve hastalığın geçirdiği safhalar göz önünde tutularak, serebcul anatomik harabiyetin geri dönmesi, bugünkü tıp anlamlarına göre düşünülemez.

Netice olarak: Komadan çıkmaları bir an için düşünülse dahi kendilerinin Devlet Başkanlığı görevini ifaya devam buyurmalarına tıbben imkan bulunmadığını bildirir oy birliği ile alınmış müşterek kurul raporudur.

Eki:
Konsültan hekimlerin imza listesi
(İkinci ve üçüncü sayfa olarak eklenmiştir.)
 

Müşterek Sağlık Kurulu

Başkan Dr. Ayanoğlu Necmi
Üye Dr. Adasal Rasim
Üye Dr. Akabay Nevzat
Üye Dr. Akaydın Emin
Üye Dr. Aker Osman
Üye Dr. Akyar Mehmet
Üye Dr. Algun Talat
Üye Dr. Ara Abidin
Üye Dr. Atay Hakkı
Üye Dr. Artunkal Nihat
Üye Dr. Balkan Orhan
Üye Dr. Barlas Nazmi
Üye Dr. Eken Necdet
Üye Dr. Necip Berksan
Üye Dr. Bostancıoğlu Saim
Üye Dr. Bozkaya Necdet
Üye Dr. Dinçer Haydar
Üye Dr. Doğulu Selahattin 
Üye Dr. Ege Rıdvan
Üye Dr. Ertimur Kamuran
Üye Dr. Gürhan Necmi
Üye Dr. Gürün Sami
Üye Dr. Kemahlı Hasan
Üye Dr. Koçaş Hami
Üye Dr. Okkan Sadık
Üye Dr. Özergut Muzaffer
Üye Dr. Palahıyıkoğlu Ercüment
Üye Dr. Peker Celal
Üye Dr. Rollas Hüseyin Zinnur
Üye Dr. Sanel Fahir
Üye Dr. Sayar Selahattin
Üye Dr. Sargın Orhan
Üye Dr. Sevüktekin Aziz
Üye Dr. Sökmen Cavit
Üye Dr. Tezok Fethi
Üye Dr. Tanyeri Abdülkadir
Üye Dr. Vural Lütfi

CEVDET SUNAY'IN CUMHURBAŞKANI SEÇİLMESİ 
 

BAŞKAN:  Başbakanlık tezkeresi ve merbutu bulunan rapor okunmuştur. 

Anayasamızın 100 ncü maddesinde "...veya başka bir sebeple Cumhurbaşkanı makamının boşalması halinde..." ibaresiyle ifadesini bulan husus, Başbakanlık tezkeresinde kabul ve beyan edilmiştir.

Anayasanın 100 ncü maddesinde "... Cumhurbaşkanı makamının boşalması..." şeklinde ifade edilen hususun tekevvünü sebebine bağlı olarak ve 101 nci maddeye göre Cumhurbaşkanı seçimine geçilmesi hususunu oylarınıza arz ediyorum.

Kabul edenler... Etmeyenler... Edilmiştir.

Cumhurbaşkanı seçimine geçiyoruz.

Riyasete iki önerge sunulmuştur. Bunlardan bir tanesi Cumhuriyet Senatosu üyesi Sayın Cevdet Sunay'ı Cumhurbaşkanlığı için namzet göstermiştir. Diğer önergede ise Ankara Milletvekili Alparslan Türkeş Cumhurbaşkanlığı için namzet gösterilmiştir. 

(.........)

Yapılan oylamaya 532 üye katıldı ve Cevdet Sunay 461 oy aldı. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CMKP) Genel  Başkanı ve Ankara Milletvekili Alparslan Türkeş'e ise 11 oy çıktı. 

Seçimde, Yassıada'da yargılanarak hüküm giyen eski cumhurbaşkanı Celal Bayar'a da 5 oy çıktı. TBMM Başkanı Ferruh Bozbeyli, oylama sonuçlarını açıklarken,  "Parlamento üyesi olmayan bir şahsa da 5 oy çıkmıştır" dedi.