| 4. Uyum Paketi çerçevesinde bazı yasalarda değişiklik öngören yasa tasarısının İçişleri, Adalet ve Anayasa Komisyon raporları şöyle:
İçişleri Komisyonu Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
İçişleri Komisyonu
Esas No. : 1/282 9.12.2002
Karar No. : 2
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Bakanlar Kurulunca 3.12.2002 tarihinde Başkanlığınıza sunulan “Çeşitli
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı”, Başkanlığınızca
4.12.2002 tarihinde esas komisyon olarak Anayasa Komisyonuna, tali komisyon
olarak da Komisyonumuz ile Adalet ve Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmiş
ve Komisyonumuz 9.12.2002 tarihli ikinci toplantısında, Adalet ve İçişleri
Bakanları, Dışişleri ve Maliye Bakanlıkları ile Vakıflar Genel Müdürlüğü
temsilcilerinin de katılımıyla Tasarıyı inceleyip görüşmüştür.
Tasarı ile bir taraftan 3.10.2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunla Anayasada
yapılan değişikliklerin, diğer taraftan 19 Mart 2001 tarihli ve 2001/2129
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla kabul edilen “Avrupa Birliği Müktesebatının
Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı”nın gereği olan yasal değişiklikler
yapılmaktadır.
Tasarının tümü üzerinde yapılan görüşmeler sırasında Adalet ve İçişleri
Bakanları tarafından yapılan açıklamalarda Tasarının üç önemli işlevi olduğu
belirtilmiştir:
1. Tasarı, Anayasa ile çeşitli Kanunlar arasındaki uyumsuzluğu gidermektedir.
2. Avrupa Birliğine üye olabilmemiz için gerekli yasal düzenlemeler
yapılmaktadır.
3. Ülkemizdeki demokratik standartlar yükseltilmekte; siyaset alanı
ve özgürlük alanı genişletilmekte; örgütlenme özgürlüğünün önündeki engeller
kaldırılmaktadır.
Bu amaçla toplam 16 kanunda değişiklik yapılmakta ve vatandaşlarımızın
temel hak ve hürriyetlerden yararlanması kolaylaştırılmaktadır.
Komisyonumuz, Tasarının tümü üzerindeki görüşmelerde Tasarı ile gerekçesini
benimsemiş ve Tasarının maddelerinin görüşülmesine geçilmesini kararlaştırmıştır.
Komisyonumuz, Tasarı üzerinde tali komisyon olarak belirlenmiş olduğundan
içtüzüğümüzün 23 üncü maddesine dayanılarak, Tasarının, Komisyonumuzu ilgilendiren
maddelerinin görüşülmesiyle yetinilmesi kararlaştırılmıştır. Komisyonumuzu
ilgilendiren maddeler ise, 3, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25,
28, 29, 30 ve 31 inci maddeler olarak belirlenmiştir.
Tasarının 3 üncü maddesi Vakıflar Kanununda; 15-19 uncu maddeleri Dernekler
Kanununda; 20-25 inci maddeleri Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunda;
28 inci maddesi Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin Devamı
Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede;
29 uncu maddesi Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında
Kanunda; 30-31 inci maddeleri Türk Medeni Kanununda değişiklikler öngörmektedir.
1. Dernekler Kanunu Değişiklikleri
m. 5: Kurulması yasak olan dernekler başlıklı madde değiştirilerek,
yasak dernek miktarı azaltılmakta ve bu suretle dernek kurma özgürlüğü
genişletilmiş olmaktadır.
m. 6: Derneklerin sadece resmî kurumlarla yazışmalarında Türkçeyi kullanmaları
zorunluluk olarak bırakılmakta; bu suretle dil sınırlaması daraltılmış
olmaktadır.
m. 16, m. 18: Tüzelkişilerin de derneklere üye olabilmelerine ve oy
kullanabilmelerine olanak tanınmaktadır.
m. 44: Derneklerin bildiri vs. yayınlamalarının önündeki engeller kaldırılmaktadır.
2. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun Değişiklikleri
m. 1, m. 2: Dilekçe hakkının kimler tarafından hangi makamlara yönelik
olarak kullanılabileceği;
m. 3: Yabancıların dilekçe hakkından yararlanmaları;
m. 4: Dilekçenin şekli;
m. 7, m. 8: Dilekçelerin yanıtlanma süresi
3. VakıflarKanunu Değişiklikleri
m. 1: Cemaat vakıflarının mülk edinmelerinde, BakanlarKurulu izni yerine
İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının uygun görüşü ile Vakıflar Genel Müdürlüğü
izni koşulu aranmaktadır.
4. Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin Devamı Süresince
Alınacak İlave TedbirlerHakkında Kanun Hükmünde Kararname Değişiklikleri
m. 3: Olağanüstü hallerde, tutuklunun cezaevinden ya da tutukevinden
alınmasının zorunlu olduğu hallerde, cezaevi ya da tutukevinden alınma
süresi 10 günden 7 güne indirilmektedir.
5. Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun
Değişiklikleri
m. 2: TCK’nın 243 ve 245 inci maddeleri gereğince işkence ve kötü muamele
yaptığı iddiasıyla haklarında soruşturma açılanların, memurlar ile diğer
kamu görevlilerinin yararlandıkları koruma araçlarından yararlanmadan muamele
görmeleri sağlanmaya çalışılmaktadır.
6. Türk Medenî Kanunu Değişiklikleri
m. 30, m. 31: Türkiye’deki derneklerin yurt dışı faaliyetleri ve yurt
dışındaki derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri önündeki engeller kaldırılmaktadır.
Tasarının maddeleri üzerindeki görüşmeler sırasında;
- 3 üncü maddede geçen “İçişleri ve Dışişleri bakanlıklarının uygun
görüşü ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün izni” ibaresinin protokol kurallarına
aykırı olduğu; bakanlık görüşünden sonra genel müdürlük izninin kurallara
uygun düşmeyeceği belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, Vakıflar
Genel Müdürlüğünün Başbakanlığa bağlı bir genel müdürlük olduğu ve bu nedenle
bir protokol hatası oluşmadığı belirtilmiştir.
- 15 inci madde üzerinde yapılan görüşmeler sırasında maddeye “Atatürk’ün
kişiliğine ve ilkelerine” ibaresinin eklenmesi önerilmiştir. Cevaben yapılan
açıklamalarda, Cumhuriyetin temel niteliklerinin bu ibareyi kapsadığı;
ayrıca inkılap kanunlarının korunması hükümlerinin bu amacı gerçekleştirdiği,
bu nedenle bu ibareye ayrıca gerek olmadığı belirtilmiştir.
- 17 nci madde üzerindeki görüşmeler sırasında, fiil ehliyetinin ancak
gerçek kişiler için söz konusu olabileceği gerekçesiyle, “Fiil ehliyetine
sahip gerçek ve tüzel kişiler” ibaresi yerine, “Fiil ehliyetine sahip gerçek
kişiler ile tüzelkişiler” ibaresinin daha doğru olacağı belirtilmiştir.
Cevaben yapılan açıklamalarda, Türk Medenî Kanununda da aynı ibarenin kullanıldığı;
ibareden kastedilenin fiil ehliyetine sahip gerçek kişiler ile tüzelkişiler
olduğu, bu nedenle bir değişikliğe gerek olmadığı belirtilmiştir.
- 28 inci madde üzerinde yapılan görüşmeler sırasında, olağanüstü hallerde,
7 gün olan cezaevi ya da tutukevinden alma süresinin kısaltılması gerektiği
belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, eski kanunda bu sürenin
10 gün olduğu ve sürenin 7 güne indirilmiş olduğu; bu sürenin Anayasa gereği
olduğu belirtilmiştir.
Bu tartışmalardan sonra, Tasarının görüşülen bütün maddeleri aynen kabul
edilmiştir.
Raporumuz Anayasa Komisyonuna sunulmak üzere arz olunur.
Adalet Komisyonu Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Adalet Komisyonu
Esas No. : 1/282 10.12.2002
Karar No. : 2
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Başkanlığınızca, 4.12.2002 tarihinde tali komisyon olarak Komisyonumuza
havale edilmiş bulunan “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin
Kanun Tasarısı (1/282)”, Komisyonumuzun 10.12.2002 tarihli 2 nci birleşiminde
Adalet Bakanı Sayın Cemil Çiçek ile Adalet, İçişleri ve Maliye Bakanlıkları
temsilcilerinin de katılmalarıyla incelenip görüşülmüş, geneli üzerindeki
görüşmelerin tamamlanmasından sonra maddelerine geçilmesi kabul edilmiş
ve maddeleri üzerinde yapılan kabul, ilave ve değişiklikler sırasıyla aşağıda
açıklanmıştır.
Tasarının 1 inci maddesi Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 2 nci maddesiyle Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun
316 ncı maddesine eklenmesi öngörülen fıkradaki “taraflara” ibaresi fıkraya
açıklık getirmek amacıyla “sanık veya müdafiine” şeklinde değiştirilmiştir.
Tasarının çerçeve 3 üncü maddesiyle Vakıflar Kanunun 1 inci maddesinin
altıncı fıkrasının değiştirilmesi öngörülmektedir. Komisyonumuzca, bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Vakıflar Genel Müdürlüğünün bağlı
bulunduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin yeni
bir fıkra eklenmiş ve çerçeve madde bu doğrultuda yeniden düzenlenmiştir.
Tasarının 4, 5 ve 6 ncı maddeleri aynen kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 7 nci maddesiyle Siyasî Partiler Kanununun 11 inci
maddesinin (b) bendinin (2) numaralı alt bendine yapılan ilave ile yüz
kızartıcı suçlarda bent kapsamına alınmış, (3) numaralı bendi “Taksirli
suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına
mahkum olanlar” şeklinde değiştirilmiştir.
Tasarının 8, 9, 10, 11 ve 12 nci maddeleri aynen kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 13 üncü maddesiyle Siyasî Partiler Kanunun 111 inci
maddesine eklenmesi öngörülen (d) bendinin sonunda yer alan “altı aydan
bir yıla kadar” olan hafif hapis cezası “üç aydan altı aya kadar” şeklinde
değiştirilmiştir.
Tasarıya çerçeve 13 üncü maddeden sonra, bir ilin veya seçim çevresinin
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip
eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü o seçim çevresinde ara seçim
yapılacağı hususuna açıklık getirmek amacıyla Milletvekili Seçimi Kanununun
7 nci maddesine bir fıkra eklenmesini öngören çerçeve 14 üncü madde ilave
edilmiştir.
Tasarının 14 üncü maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Milletvekili Seçimi
Kanununun 11 inci maddesini (f) bendinin (1) numaralı alt bendine yapılan
ilave ile “yüz kızartıcı suçlar” da bent kapsamına dahil edilmiş ve 15
inci madde olarak kabul edilmiştir.
Tasarıya çerçeve 14 üncü maddeden sonra, Milletvekili Seçimi Kanununun
39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “altmışıncı günü” ibaresini
Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesinde yapılan değişikliğe paralellik
sağlamak amacıyla “doksanıncı günü” şeklinde değiştiren çerçeve 16 ncı
madde ilave edilmiştir.
Tasarının çerçeve 15 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen, Dernekler
Kanununun 5 inci maddesi, Anayasanın 33 üncü maddesinde yapılan değişikliğe
paralel olarak ayrıntılı biçimde yeniden düzenlenmiş ve 17 nci madde olarak
kabul edilmiştir.
Tasarının 16 ncı maddesi 18, 17 nci maddesi 19, 18 inci maddesi 20,
19 uncu maddesi 21, 20 nci maddesi 22, 21 inci maddesi 23, 22 nci maddesi
24, 23 üncü maddesi 25, 24 üncü maddesi 26, 25 inci maddesi 27, 26 ncı
maddesi 28 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 27 nci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Adlî Sicil
Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde yer alan “ihtilas” kelimesi gereksiz
görülerek madde metninden çıkarılmış ve 29 uncu madde olarak kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 28 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Olağanüstü
Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince Alınacak İlâve
Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (c) bendinin
birinci paragrafındaki “cezaevinde yapılacak ifade almanın yeterli olmayacağı
durumlarda” ibaresi açıklık getirmek üzere “yer gösterme, yüzleştirme,
teşhis, tıbbî muayene durumlarında” şeklinde, “her defasında yedi günü
geçmemek” ibaresinde yer alan yedi günlük süre “dört gün” olarak değiştirilmiş
ve 30 uncu madde olarak kabul edilmiştir,
Tasarının çerçeve 29 uncu maddesiyle Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Yargılanması Hakkında Kanununun 2 nci maddesine eklenmesi öngörülen fıkraya
yapılan ilâve ile 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 154 üncü
maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak soruşturma ve kovuşturmalar
da fıkra kapsamına alınmış ve 31 inci madde olarak kabul edilmiştir.
Tasarının 30 uncu maddesi 32, 31 inci maddesi 33 üncü madde olarak aynen
kabul edilmiştir.
Tasarıya, bu Kanunun 33 üncü maddesi hükmünün dernek ve vakıf dışındaki
diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanacağına ilişkin
bir Ek Madde ilâve edilmiştir.
Tasarının 32 nci maddesi 34, 33 üncü maddesi 35, 34 üncü maddesi 36
ncı madde olarak aynen kabul edilmiştir.
Raporumuz, Anayasa Komisyonuna sunulmak üzere saygı ile arz olunur.
Anayasa Komisyonu Raporu
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Anayasa Komisyonu
Esas No. : 1/282 11.12.2002
Karar No. : 4
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Başkanlıkça 4.12.2002 tarihinde Esas Komisyon olarak Anayasa; Tali Komisyon
olarak Adalet, İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına gönderilen “Çeşitli
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı” Komisyonumuzun
11.12.2002 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Toplantıya Adalet Bakanı
Sayın Cemil Çiçek ile Adalet ve Maliye Bakanlıkları temsilcileri katılmışlardır.
Tasarı T.C. Anayasasında 3.10.2001 tarih ve 4709 sayılı Kanunla yapılan
değişikliklere uyum sağlaması ve Avrupa Birliği Müktesebatının üstlenilmesine
ilişkin Türkiye Ulusal Programı çerçevesinde yapılması gerekli tedbirlerle
ilgili olarak;
– Türk Ceza Kanunu,
– Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu,
– Vakıflar Kanunu,
– Basın Kanunu,
– Damga Vergisi Kanunu,
– Siyasî Partiler Kanunu,
– Milletvekili Seçimi Kanunu,
– Dernekler Kanunu,
– Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun,
– Adlî Sicil Kanunu,
– Olağanüstü Hâl Bölge Valiliği ve Olağanüstü Hâlin Devamı Süresince
Alınacak İlâve Tedbirler Hakkında Kanun,
– Türk Medenî Kanunu,
– Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun,
– Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Hakkında
Kanun,
– Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunda;
değişiklik yapılmasını öngörmektedir.
Tasarı hakkında Adalet Bakanı Sayın Cemil Çiçek Komisyonumuza bilgi
vermiştir. Bu Tasarının amacının demokratikleşme yolunda daha fazla adımlar
atmak olduğunu, Anayasaya aykırı olan bazı maddelerin yeniden düzenlendiğini
ifade etmişlerdir.
Geneli üzerindeki görüşmelerden sonra maddelere geçilmesi oybirliği
ile kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 1 inci maddesinde yer alan düzenlemenin hâkimin takdir
hakkı kararını kısıtladığı bazı üyelerimizce söylenmiştir. Ancak tasarıya
göre cezanın alt ve üst sınırlarını tespit etme yetkisinin yine hâkimlerimize
ait olduğu cevaben belirtilmiştir.
Ayrıca zamanaşımı sürelerinin işkence suçlarında üç katı olarak hesap
edilmesi yönünde verilen önerge Komisyonumuzca kabul edilmemiştir.
Tasarının çerçeve 2 nci maddesi savunmanın güçlendirilmesine yönelik
olarak "taraflara" ibaresi "sanık veya müdafiine" şeklinde değiştirilmek
suretiyle kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 3 üncü maddesi yönetmelik çıkarılmasına ilişkin bir
fıkra ilavesini öngören ayrıca "İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarının uygun
görüşü ve" ibarelerinin çıkarılmasını içeren iki adet önergenin kabul edilmesi
suretiyle Komisyonumuzca oyçokluğu ile kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 4 üncü maddesi üzerindeki görüşmelerde getirilen düzenlemenin
basın özgürlüğü açısından önemine dikkat çekilmiş; maddede geçen mevkute
sahibi ibaresinden sonra gelmek üzere "mesul müdür ve yazı sahibi" ibaresinin
eklenmesini öngören önergenin kabulü suretiyle madde Komisyonumuzca kabul
edilmiştir.
Tasarının çerçeve 5 inci maddesi metinde geçen "muaftır" ibaresinin
"istisnadır" şeklinde değiştirilmesi suretiyle ve madde metni yazım bakımından
vergi tekniğine daha uyumlu hale getirilerek Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 6 ncı maddesi siyasî partilerin üye olma yeterliliğine
sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulabilmesini öngörmektedir.
Örgütlenme hakkını artırmayı amaçladığı ifade edilen madde Komisyonumuzca
oy çokluğu ile aynen kabul edilmiştir.
Tasarının çerçeve 7 nci maddesi (2) numaralı alt bende "dolanlı iflastan"
sonra gelmek üzere "gibi yüz kızartıcı suçlar ile" ibaresinin eklenmesi
ile (3) numaralı alt bende ağır hapisle ilgili ibarenin eklenmesini amaçlayan
önergenin kabulü suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Tasarının; siyasî partilere yapılacak bağışlar ve yayınları kullandırma
yasağı ile ilgili çerçeve 8, siyasî partilerin kapatılması davalarında
karar verilebilmesinde beşte üç oy çokluğunu arayan çerçeve 9, bir siyasî
partinin kapatılması davası açılmasını düzenleyen çerçeve 10, siyasî partiye
Anayasa Mahkemesine itiraz hakkı veren çerçeve 11 ile çerçeve 12 nci maddeleri
oybirliği ile kabul edilmişir.
Tasarının çerçeve 13 üncü maddesi cezalarla ilgili bir önergenin kabulü
suretiyle Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Bir önerge ile metne 14 üncü maddeden önce gelmek üzere yeni bir madde
ilave edilmiş ve Milletvekili Seçimi Kanununun 7 nci maddesine ara seçim
yapılmasıyla ilgili bir fıkra eklenmesi Komisyonumuzca oybirliği ile kabul
edilmiştir.
Tasarının 14 üncü maddesi 15 inci madde olarak görüşmeye açılmış ve
1 nolu alt bendinde geçen dolanlı iflas ibaresinden sonra gelmek üzere
“gibi yüz kızartıcı suçlar ile” ibaresinin eklenmesi suretiyle Komisyonumuzca
kabul edilmiştir.
Verilen bir önergenin kabulü ile metne çerçeve 16 ncı madde eklenmiştir.
Bu madde ile Milletvekili Seçimi Kanununun 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında
yer alan altmış günlük süre doksan güne çıkarılmıştır. Madde oybirliği
ile kabul edilmiştir.
Tasarının 15 inci maddesi 17 nci madde olarak görüşülmüş; verilen önergenin
kabulü suretiyle dernek kurulamayacak halleri düzenleyen madde oybirliği
ile kabul edilmiştir.
Tasarının 16 ncı maddesi 18 inci, 17 nci maddesi 19 uncu, 18 inci maddesi
20 nci, 19 uncu maddesi 21 inci, 20 nci maddesi 22 nci, 21 inci maddesi
23 üncü, 22 nci maddesi 24 üncü, 23 üncü maddesi 25 inci madde olarak kabul
edilmiştir.
Çerçeve 24 üncü madde 26 ncı madde olarak görüşülmüş ve maddede geçen
altmış günlük sürenin otuz güne indirilmesini amaçlayan aynı mahiyette
iki önerge birleştirilmek suretiyle ve madde bu değişiklik doğrultusunda
Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Çerçeve 25 inci madde, 27 nci madde olarak görüşmeye açılmış ve kamu
kurum ve kuruluşlarının Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonunca
gönderilen dilekçeleri otuz gün içinde cevaplamalarına ilişkin hükmün ilavesini
içeren iki adet önerge birleştirilerek işleme konmuş ve benimsenmiştir.
Madde bu değişiklik doğrultusunda Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Verilen bir önergenin kabulü ile metne 28 inci madde eklenmiştir. Bu
madde ile 3686 Sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanununun 7 nci
maddesi değiştirilmekte ve “Komisyon başvuruların sonucu veya yapılmakta
olan işlem hakkında başvuru sahiplerine en geç altmış gün içinde bilgi
verir” hükmünün getirilmesi amaçlanmaktadır.
Tasarının 26 ncı maddesi 29 uncu madde olarak görüşülmüş ve Komisyonumuzca
aynen kabul edilmiştir.
Tasarının 27 nci maddesi 30 uncu madde olarak görüşülmüş ve değiştirilmesi
öngörülen Adlî Sicil Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde yer alan
“ihtilas” kelimesi ile son fıkrasında geçen “ölen veya seksen yaşını tamamlamış
hükümlülere ait adlî sicil kayıtları ile” ibaresi madde metninden çıkarılmış
ve “b” bendi yeniden düzenlenerek Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Tasarının 28 inci maddesi 31 inci madde olarak görüşülmüş, verilen bir
önergenin kabulü ile Olağanüstü Hal Bölge Valiliği ve Olağanüstü Halin
Devamı Süresince Alınacak İlave Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin
3 üncü maddesinin (c) bendinin birinci paragrafındaki “cezaevinde yapılacak
ifade almanın yeterli olmayacağı durumlarda” ibaresine açıklık getirmek
üzere “yer gösterme, yüzleştirme, teşhis, tıbbî muayene durumlarında” şeklinde
“her defasında yedi günü geçmemek” ibaresinde yer alan yedi günlük süre
“dört gün” olarak değiştirilmiş ve madde bu doğrultuda oybirliği ile kabul
edilmiştir.
Tasarının 29 uncu maddesi 32 nci madde olarak ve 1412 Sayılı Ceza Muhakemeleri
Usulü Kanununun 154 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında açılacak
soruşturma ve kovuşturmalar da kapsama alınmak suretiyle kabul edilmiştir.
Tasarının 30 uncu maddesi 33, 31 inci maddesi 34 üncü madde olarak Komisyonumuzca
aynen kabul edilmiştir.
Verilen bir önerge ile Tasarıya ek madde ilave edilmiş ve bu şekilde
“bu Kanunun 34 üncü maddesi hükmünün dernek ve vakıf dışındaki diğer kâr
amacı gütmeyen kuruluşlar hakkında da uygulanacağı” hükmü getirilmiştir.
Tasarının çerçeve 32 nci maddesi 35 inci madde olarak görüşülmüş ve
verilen iki önergenin birleştirilerek kabulü ile madde metninde geçen “22.11.1990
tarihli ve 3682 Sayılı Adlî Sicil Kanununun 9 uncu maddesi” ibaresi metinden
çıkarılmış ve madde bu şekliyle kabul edilmiştir.
Tasarının yürürlük ve yürütmeye ilişkin 33 ve 34 üncü maddeleri 36 ve
37 nci maddeler olarak Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.
Komisyonumuza redaksiyon yetkisi verilmesi ve Tasarının tümü oya sunulmuş
ve Komisyonumuzca kabul edilmiştir.
Raporumuz Genel Kurulun onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygı
ile arz olunur.
Anayasa Komisyonu'nun CHP'li üyelerinin muhalefet şerhi:
MUHALEFET ŞERHİ
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA
“Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Tasarısı” ile
ilgili muhalefet şerhimizi sunarız.
Tasarının 1 inci maddesindeki hükme, işkence ve kötü muamele suçlarında
daha uzun bir zaman aşımı süresi tanınmadığından;
Tasarının 3 üncü maddesine, Anayasa Mahkemesinde görülmekte olan bir
davaya yasa çıkarma yolu ile müdahale niteliği taşıyabilecek görünümde
bir düzenleme getirdiğinden;
Tasarının 6 ncı maddesine, parti kuruculuğu için gereken nitelikleri
üyelik ile eş tutarak, kuruculuk ve üyelik arasında nitelikler bakımından
herhangi bir fark bırakmadığından;
Tasarının 7 nci maddesine, işkence suçları dahil edilmediği ve terör
eylemleri yanı sıra sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığına
dayanarak, halkı birbirine karşı kamu düzeni için tehlikeli olabilecek
bir şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye alenen tahrik etme suçlarına
da metinde yer verilmediğinden;
Tasarının 15 inci maddesine, işkence suçları ve sosyal sınıf, ırk, din,
mezhep veya bölge farklılığına dayanarak halkı birbirine karşı kamu düzeni
için tehlikeli olabilecek bir şekilde düşmanlığa veya kin beslemeye alenen
tahrik etme suçları madde metnine alınmadığından;
Tasarının 21 inci maddesine, madde metninde “Atatürk’ün kişiliği, ilkeleri
ve çalışmaları” ibaresine yer verilmediğinden;
Muhalif olduğumuzu arz ederiz.
Oya Araslı (Ankara), Uğur Aksöz (Adana), Atilla Kart (Konya),
Halil Ünlütepe (Afyon), Yılmaz Kaya (İzmir), Atilla Emek (Antalya),
Tuncay Ercenk (Antalya), Sezai Önder (Samsun)
|