Tasarı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bakımından muhakemenin iadesi yoluna gidilmesini kolaylaştırıyor. Tasarı ile Yükseköğretim Kurumları Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilerin aldıkları disiplin cezaları bütün sonuçları ile kaldırılıyor.

Tasarı, 58. Hükümet tarafından hazırlanan 2. Uyum paketi oldu.

Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası'nda değişiklik öngören madde, AİHM tarafından, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali yoluyla verildiği saptanan kesinleşmiş kararlar hakkında, Adalet Bakanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ile hükümlü veya temsilcisi, bir yıl içinde yargılamanın iadesi isteminde bulunabilecek. İstem Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca incelenecek. Kurul başvuruyu, süresi içinde yapılmamışsa reddedecek. Aksi durumda dosya, duruşma yapmaksızın davaya bakması için kararı veren mahkemeye gönderilecek.

CMUK'da değişiklik yapan madde ile AİHM kararları ışığında yargılamanın iadesine gidebilmek için "Başvurunun tazminatla giderilemeyecek sonuçlar doğurduğunun anlaşılması" şartı aranmayacak. Bu şartın kaldırılması ile yargılamanın iadesi yolunun kullanımının kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Yükseköğretim Yasası'na eklenmesi öngörülen geçici madde ile 2000 yılı sonundan, yasanın yürürlüğe girdiği tarihe kadar, yükseköğretim kurumlarının hazırlık sınıfı, önlisans, lisans veya yüksek lisans programları ile yüksekokulların herhangi bir sınıfında kayıtlı öğrencilerin, yasaya ve disiplin yönetmeliği hükümlerine göre aldıkları disiplin cezaları bütün sonuçları ile kaldırılacak. Bunların sicil dosyalarındaki cezai kayıtlar, öğrencilerin başvuruları gerekmeksizin dosyalarından çıkarılacak.

Tasarının bu bölümü TBMM Komisyonlarındaki görüşmelerde yasa metninden çıkarıldı.

Tasarıyla yabancı dernek ve kuruluşlarla izin almadan ilişki kurulması, yönetim kurulu kararı olmadan bildiri yayınlanması, bildiri yayınlamak için izin alınmaması, yasal denetime yardımcı olunmaması, derneklerin edindikleri malların bildiriminin yapılmaması durumunda verilen "Üç aydan altı aya kadar hapis cezası", "Bir milyar liradan üç milyar liraya kadar ağır para cezası" olarak değiştiriliyor.

Ağustos ayında çıkartılan 4771 sayılı yasanın, yeniden yargılamaya ilişkin hükümlerinin 2003 yılı Ağustos ayında yürürlüğe girmesini hükme bağlayan maddesi, "Yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer" şeklinde değiştiriliyor.