Tasarı, 59. Hükümet tarafından hazırlanan ilk "Uyum Paketi" oldu.

DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Yasası'nda yapılan değişiklikle Yüksek Seçim Kurulu’nun özel radyo ve televizyon kuruluşlarına yönelik yaptırım yetkisi hafifletiliyor.

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Yasası'ndaki değişikliklerle;

• Türk vatandaşlarınca günlük yaşamda geleneksel olarak kullanılan farklı dil ve lehçelerde yayın yapılması imkanının, hem kamu hem de özel radyo ve televizyon kuruluşları aracılığıyla sağlanması yasal güvenceye kavuşturuluyor.
• Seçim dönemlerindeki yayın yasağının süresi daraltılıyor ve 1 hafta olan yayın yasağı, seçim gününden önceki 24 saate indiriliyor.

Sinema, Video ve Müzik Eserleri Yasası'nda yapılan değişikliklerle; denetim konusundaki sınırlama sebepleri azaltılıyor, Denetleme Kurulunun oluşumundan Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği çıkartılıyor ve yetkili merciin kararı bakımından hakim güvencesi getiriliyor.

Terörle Mücadele Yasası'nın 8 inci maddesi "düşünce ve ifade özgürlüğünün genişletilmesi" amacıyla yürürlükten kaldırılıyor.

Ayrıca, yasanın, "terör tanımı" başlıklı 1. maddesi "terör ve örgüt tanımı" olarak değiştiriliyor ve terör suçu yeniden düzenleniyor. Buna göre, yürürlükteki düzenlemede yer alan "terör; baskı, cebir ve şiddet, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerinden birini kullanarak..." ibaresi, "terör; cebir şiddet kullanarak; baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerinden biriyle..." şeklinde değiştiriliyor. Bu değişiklikle, baskı, korkutma, sindirme veya tehdidin, ancak cebir ve şiddet kullanılması halinde terör suçunun oluşabileceği hükme bağlanıyor. Maddedeki "...her türlü eylemlerdir" ibaresi de "...her türlü suç teşkil eden eylemlerdir" şeklinde düzenleniyor. "Örgüt" tanımında da değişiklik yapılıyor. Mevcut yasadaki, "Bu kanunda yazılı örgüt, iki veya daha fazla kimsenin aynı amaç etrafında birleşmesiyle meydana gelmiş sayılır" tanımı, "iki veya daha fazla kimsenin birinci fıkrada yazılı terör suçunu işlemek amacıyla birleşmesi halinde bu kanunda yazılı olan örgüt meydana gelmiş sayılır" haline dönüştürülüyor.

TÜM BİREYLERİN AYIRIM YAPILMAKSIZIN TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERDEN YARARLANDIRILMASI

Vakıflar Yasası'ndaki değişiklikle, cemaat vakıflarının tasarrufları altında bulunduğu belirlenen taşınmaz malların vakıf adına tescili için yapılacak başvurular bakımından öngörülen "altı aylık" süre "on sekiz ay"a çıkarılıyor.

İmar Yasası'nda yapılan değişiklikle, farklı din ve inançlara sahip bireylerin ibadet yerlerine ilişkin özgürlükleri genişletiliyor.

Nüfus Yasası'ndaki değişiklikle, isim koyma konusundaki kriterler daraltılarak, farklı kültürlere ve örf-adetlere sahip bireylerin özel hayatlarına ve aile hayatlarına ilişkin özgürlükler korunuyor.

YAŞAM HAKKI

4771 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'da (3. Uyum Yasaları Paketi) yapılan değişiklikle, 4533 sayılı Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Kanunu'nda yer alan idam cezaları da müebbet ağır hapis cezasına dönüştürülüyor.

Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişikliklerle,

• "Namus için çocuk öldürme" suçunun failine verilen cezalar ağırlaştırılıyor. Buna göre, yeni doğmuş çocuğun yaşam hakkının daha kuvvetli korunması ve cezalarda caydırıcılığın sağlanması amacıyla anası tarafından "şeref kurtarmak" gerekçesiyle yeni doğmuş çocuğa karşı öldürme fiilinin işlenmesi halinde verilecek ceza, 8 - 12 yıl olarak uygulanacak.
• "Töre cinayetleri" olarak da bilinen durumlarda fiilin cezasında indirim yapılmasını içeren madde yürürlükten kaldırılmaktadır.

KİŞİ GÜVENLİĞİ

Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kuruluş ve Yargılama Usulleri Yasası'nda yapılan değişiklikle, dördüncü uyum paketiyle 16. maddenin dördüncü fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına paralel olarak, müdafii ile görüşme konusundaki Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerinin Devlet Güvenlik Mahkemelerinde uygulanması yönündeki değişiklik madde başlığına yansıtılıyor.

AİHM KARARLARI IŞIĞINDA YARGILAMANIN YENİLENMESİ

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "yargılamanın yenilenmesini" düzenleyen maddesine ekleme yapılıyor. Buna göre, hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme'nin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması halinde yargılama yenilenecek. Yargılamanın yenilenmesi süresi, AİHM kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl, diğer sebepler için 60 gün olacak.

Bu hükümle, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme'nin ve eki protokollerin ihlali, yargılamanın yenilenmesi nedeni olarak kabul edilecek. Aynı durum, idari yargı alanında da yargılamanın yenilenmesi sebebi sayılıyor.

Yargılamanın yenilenmesi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte AİHM'in kesinleşmiş kararları ile bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra AİHM'e yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanacak. Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmiş olan AİHM kararlarına ilişkin yargılamanın yenilenmesi istemleri, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak.