Tasarı, 59. Hükümet tarafından hazırlanan ikinci "Uyum Paketi" oldu.

Tasarı, Türk Ceza Kanunu, Dernekler Kanunu, Ceza Muhakemeleri Usulu Kanunu (CMUK), Sayıştay Kanunu, Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Kanunu, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretim İle Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun, Vakıflar Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, Terörle Mücadele Yasası, Türk Medeni Kanunu ve Askeri Mahkemeleri Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Kanunu'nun çeşitli maddelerinde değişiklik öngörüyor.

Tasarı ile getirilen en önemli değişiklikler, Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili düzenlemeler oldu.

Tasarı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin, Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile atanacağını öngörüyor. Söz konusu atamanın, Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları arasından yapılmasının öngörülmesi halinde, Genelkurmay Başkanı'nın olumlu görüşü alınacak.

Mevcut hükme göre, MGK Genel Sekreteri Orgeneral-Oramiral rütbesindeki silahlı kuvvetler mensupları arasından Genelkurmay Başkanı'nın inhası, Başbakan'ın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nun kararıyla atanıyor.

2945 sayılı Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yasası'nın 4. maddesinde yapılan değişiklikle Mili Güvenlik Kurulu'nun görevleri yeniden tarif ediliyor. Buna göre, MGK, milli güvenlik ve devletin milli güvenlik siyasetine ilişkin tanımlar çerçevesinde devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanması ile ilgili konularda tavsiye kararları alacak ve gerekli koordinasyonun sağlanması için görüş tespit edecek. Bu tavsiye kararlarını ve görüşlerini Bakanlar Kurulu'na bildirecek ve kanunlarla verilen görevleri yerine getirecek.

TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeler sırasında, AKP'li milletvekillerinin önergesiyle, "Başbakan, MGK'nın tasviye kararları ve görüşlerini değerlendirmek üzere Bakanlar Kurulu'na sunulması ve bu tavsiye kararlarının Bakanlar Kurulu'nda kabul edilmesi halinde, bunların uygulanmasında koordinasyonu izlemek üzere bir başbakan yardımcısını görevlendirebilecek" hükmü eklendi.

MGK, her ay yerine 2 ayda bir toplanacak. Kurul, gerektiğinde Başbakan'ın teklifi üzerine veya doğrudan Cumhurbaşkanı'nın çağrısı ile de toplanabilecek.

MGK Genel Sekreterliği'nin görev ve yetkileri tek maddede toplanıyor. Mevcut yasadaki yetkileri düzenleyen 14. madde yürürlükten kaldırılıyor. Mevcut düzenlemede 10 fıkrada ayrıntılı olarak düzenlenen MGK Genel Sekreterliği'nin görev ve yetkileri, tasarıda, ''a) Milli Güvenlik Kurulunun sekreterlik hizmetlerini yürütür, b) Milli Güvenlik Kurulunca ve kanunlarla verilen görevleri yerine getirir'' şeklinde 2 fıkraya indiriliyor.

Tasarı, tüzel kişilerin de dernek kurabileceğini hükme bağlıyor. Dernekler Kanunu'nun birinci maddesinde yapılan değişiklikle daha önce "en az yedi gerçek kişinin" biraraya gelerek dernek kurabileceğine ilişkin ibare, "gerçek veya tüzel en az yedi kişinin" dernek kurabileceği şeklinde değiştiriliyor.

Dernekler Kanunu'nda yapılacak bir başka değişikle dernek kurma hakkıyla ilgili yeni bir düzenleme yapılıyor. Buna göre, halen "medeni hakları kullanma ehliyetini sahip" ifadesi "fiil ehliyetine sahip" şeklinde değiştirilerek, gerçek ve tüzel kişilerin dernek kurabileceği hükmü doğrultusunda yeniden düzenleniyor.

Ancak, Türk Silahlı Kuvvetleri ile genel ve özel kolluk kuvvetleri mensupları ve özel kanunlarında dernek kuramayacakları belirtilen memur statüsündeki kamu hizmeti görevlileri sürekli olarak dernek kuramayacaklar.

Kurulması yasaklanmış dernekleri kuranlar ve yönetenler ile dernekler için yasaklanmış faaliyetlerde bulunmaları sebebiyle mahkemece kapatılmasına karar verilen derneklerin yöneticilerinin kapatma kararının kesinleştiği tarihten itibaren dernek kuramama yasağı, 5 yıldan bir yıla indiriliyor. Ayın maddede yer alan, bir siyasi partiden çıkarılan veya fiilleriyle siyasi partilerin kapatılmasına neden olan üyelere yönelik dernek kuramama yasağı ise madde metninden çıkarılıyor.

İstisnalar dışında belli bir kurum veya kuruluşta çalışan kamu hizmeti görevlilerinin de derneklere üye olabileceği hükmü getiriliyor. Mevcut düzenleme bu tür kişilerin ancak mesleki nitelikle derneklere üye olabileceklerini öngörüyor.

Tasarı, derneklere şube açma konusunda getirilen sınırlamaları da ortadan kaldırıyor. Mevcut düzenleme, kamuya yararlı dernekler hariç diğer derneklerin il, merkez ilçe, ilçe ve köylerde birden fazla şube açamayacaklarını öngörüyor.

Yüksek öğretim öğrencileri de, sanat, kültür, bilimsel amaçlı dernek kurabilecekler.

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası'nda da değişiklik öngörülüyor. Toplantı ve gösteriler lüzum görülmesi halinde 30 gün yerine ancak 10 gün ertelenebilecek. Cumhuriyet'in nitelikleri, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün ve genel ahlakın, genel sağlığın korunması amacıyla da bir toplantı 2 ay yerine ancak bir ayı aşmamak üzere ertelenebilecek.

2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi ile Türk Vatandaşlarının Farklı Dil ve Lehçelerinin Öğrenilmesi Hakkında Kanun'da, Anayasa'da daha önce yapılan değişiklikler doğrultusunda düzenlemeler yapılıyor.

Tasarıda, düşünce ve ifade özgürlüğünün kapsamının genişletilmesi amacıyla TCK'da değişiklik yapıldı. Buna göre, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 159. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ''1 yıldan'' ibaresi ''3 aydan'' şeklinde değiştirildi. TCK'nın 159. maddesinin son fıkrası da ''Tahkir, tezyif ve sövme kastı bulunmaksızın, sadece eleştirmek maksadıyla yapılan düşünce açıklamaları cezayı gerektirmez'' şeklinde düzenlendi. Söz konusu madde devlet ve devlet görevlilerinin manevi şahsiyetlerine tahkir ve tezyif etme suçunu düzenliyor.

Tasarı ile halkın ar ve haya duygularını inciten veya cinsi arzuları tahrik ve istismar eden nitelikte genel ahlaka aykırı yayınlarının imhası konusunda düzenleme yapıldı. TCK'nın 427. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan söz konusu yayınlara ilişkin ''ve imha'' ibaresi madde metninden çıkarıldı. Buna göre, söz konusu yayınlar imha edilmeyecek. Böylece, suça konu eşyanın sadece müsaderesine karar verilmesi öngörülüyor.

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'na eklenen madde ile ''işkence'' suçunun soruşturulması öncelikli işlerden sayıldı. Buna göre, Türk Ceza Kanunu'nun ''işkence'' suçunu düzenleyen 243 ve 245. maddelerinde yazılı suçları işleyenler hakkında soruşturma ve kovuşturmalar acele işlerden sayılacak, öncelik ve ivedilikle ele alınacak. Bu suçlarla ilgili davalarda duruşmalara zorunluluk olmadıkça otuz günden fazla ara verilmeyecek, adli tatilde de bakılacak.

832 sayılı Sayıştay Kanunu'na eklenen madde ile TBMM'nin bütçeyi denetleme yetkisi güçlendirildi. Buna göre, Sayıştay denetimine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin talebi üzerine Sayıştayca, Cumhurbaşkanlığı hariç olmak üzere kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili her alanda hesap ve işlemlerin incelenebileceği, giderlerin harcamadan önce vizeye tabi tutulabileceği ve denetim sonuçlarının ilgili ihtisas komisyonlarında değerlendirilmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulacağı hükme bağlanıyor.

Silahlı Kuvvetlerin elinde bulunan Devlet mallarının denetlenmesi, milli savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak yapılacak, bu denetimin yapılmasına ilişkin esas ve usuller, Genelkurmay Başkanlığı'nın ve Sayıştay'ın görüşü alınmak suretiyle Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen ''Gizli'' gizlilik dereceli bir yönetmelikle düzenlenecek.

Çocuk mahkemelerinde yargılanma yaşı 15'den 18'e çıkarılıyor.

TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmeler sırasında, MGK ile ilgili hükümler, CHP tarafından eleştirildi. Tasarı'nın tümü üzerinde CHP Grubu adına söz alan İstanbul Milletvekili Onur Öymen, Tasarıdaki en önemli unsurun Milli Güvenlik Kurulu'na (MGK) ilişkin hükümler olduğunu hatırlattı, "Tasarı'yla, MGK Genel Sekreterliği tamamen anlamsız, işlevsiz hale getiriliyor" dedi. Öymen, bu konudaki düzenlemenin kurumun bütün görevlerinin kaldırdığını ifade ederek, "MGK gibi örgütler bir gün herkese lazım olur. Bütün yetkilerini yasadan çıkarırsanız, her sabah kendisine verilecek görevi bekleyen anlamsız ve işlevsiz bir kurum haline gelir" diye konuştu.