ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİNİN
HALKOYUNA SUNULMASI HAKKINDA KANUN
Kanun No: 3376
Kabul Tarihi: 23.5.1987
Resmi Gazete: 28.5.1987 - 19473
Madde 1. - Anayasa gereğince yapılacak olan halk oylamalarında
bu Kanun hükümleri uygulanır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 298
sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanunun
bu Kanuna aykırı olmayan hükümlere tatbik edilir.
Madde 2. - Anayasa değişikliğinin halkoylaması, ilgili Anayasa
değişikliği Kanununun Resmi Gazetede yayımını takip eden yüzyirminci
günden sonraki ilk pazar günü yapılır.
Madde 3. - Halkoyuna sunulma işlemleri, Yüksek Seçim Kurulunun
yönetim ve denetiminde seçim kurullarınca yürütülür.
Yüksek Seçim Kurulu, Anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulması için
bütün tedbirleri alır ve hazırlıkları yapar. Kurul, halkoylamasının sağlıklı
ve düzenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlamak amacıyla gerekli ilke kararlarını
almaya yetkilidir.
Madde 4. - (Değişik birinci fıkra: 7/8/1988-3468/1 md.) Halkoylamasında
Beyaz renk üzerinde "Evet", Kahverengi üzerinde "Hayır" ibareleri bulunan
iki ayrı renkten müteşekkil birleşik oy pusulası kullanılır.
Halkoylamasına katılanlar, üzerinde özel işaret bulunan mühürü birleşik
oy pusulasında tercih ettiği kısmın üzerine basarak oyunu kullanır.
Madde 5. - Anayasa değişikliklerinin halka anlatılmasında;
a) 298 sayılı Kanunun propaganda serbestliğine ilişkin hükümleri, halkoylaması
gününden önceki yedinci günden başlayarak uygulanır.
b) Anayasa değişikliklerinin açıklanması ve tanıtılması amacıyla; özel
kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisinde
grubu bulunan siyasi partiler ve Cumhurbaşkanı halkoylaması gününden önceki
yedinci günden itibaren, halkoylamasından önceki gün saat 18.00`e kadar
radyo ve televizyonla aşağıdaki esaslara göre propaganda yapabilirler:
1. Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan partilere
10`ar dakikalık ikişer konuşma,
2. İktidar partisine veya partilerine 10`ar dakikalık birer, iktidar
ortağı partilerden büyük olanına ilaveten 10 dakikalık bir konuşma, (iktidar
partisinin konuşması siyasi partilerin konuşmalarının tamamlanmasından
sonra yapılır. İktidar ortağı partiler bulunuyor ise son konuşma en büyük
iktidar ortağı partiye aittir.)
3. Cumhurbaşkanına, dilerse birisi en sonda olmak üzere 10`ar dakikalık
iki konuşma,
Hakkı verilir.
c) Anayasa değişikliğine dair Kanun Resmi Gazetede yayımlandıktan sonra
TRT`de, (b) fıkrasında belirtilenler dışında bu konuya ilişkin başka yayın
yapılamaz.
Madde 6. - Oy verme kütüğünde ve sandık listesinde kayıtlı olan
ve oy kullanma yeterliği bulunan her vatandaş halkoylamasına katılır ve
oyunu kullanır. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca, yabancı ülkelerdeki vatandaşlar
halkoylamasından 40 gün
öncesinden başlayarak oylarını kullanabilirler.
Seçmen kütüğünde ve sandık listesinde kaydı ve oy kullanma yeterliği
bulunduğu halde halkoylamasına, hukuki veya fiili mazereti olmaksızın katılmayanlar,
İlçe seçim kurulu başkanı tarafından onikibinbeşyüz lira para cezası ile
cezalandırılırlar. Ancak, halkoylaması gününden itibaren üç ay içinde hukuki
veya fiili mazeretini bildiren ve mazereti ilk seçim kurulu başkanınca
geçerli görülenlerden bu para tahsil edilmez. İlçe seçim kurulu başkanınca
verilen para cezası ile ilgili kararlar kesindir.
Madde 7. - Sandık, ilçe ve il seçim kurullarınca düzenlenecek
tutanaklarda;
a) Sandık listesinde kayıtlı olanların sayısı,
b) Halkoylamasına katılanların sayısı,
c) Geçerli olan oyların sayısı,
d) Geçerli olmayan oyların sayısı,
e) Anayasa değişikliğine "Evet" oyu verenlerin sayısı,
f) Anayasa değişikliğine "Hayır" oyu verenlerin
sayısı,
Ayrı ayrı gösterilir.
Madde 8. - İl Seçim Kurulları, İlçe Seçim Kurullarından gelen
tutanakları toplar. İl birleştirme tutanağında beliren sonuçları derhal
en seri vasıta ile Yüksek Seçim Kuruluna bildirir ve tutanağın onaylı bir
örneğini gönderir.
Yüksek Seçim Kurulu, İl Seçim Kurullarından gelen sonuçları birleştirerek
ilan eder.
Geçerli oyların yarısından çoğu "Evet" ise, Anayasa değişikliği TÜrk
Milleti tarafından kabul edilmiş olur.
Geçici Madde 1.- 17.5.1987 tarih ve 3361 sayılı Kanunla kabul edilen,
Anayasanın geçici 4 üncü maddesi ile ilgili olarak yapılacak halkoylamasında,
Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan siyasi partilere ve Cumhurbaşkanına
10'ar dakikalık ikişer Radyo ve Televizyon konuşma hakkı verilir. Cumhurbaşkanı
bu hakkını dilerse kullanır. Cumhurbaşkanınca bu hak kullanılırsa, konuşmalarından
birisi en sonuncu konuşma olur.
Geçici Madde 2. - 17.5.1987 tarih ve 3361 sayılı Kanunla kabul edilen,
Anayasanın geçici 4 üncü maddesi ile ilgili halkoylaması 6.9.1987 Pazar
günü bu Kanundaki esaslara göre yapılır.
Geçici Madde 3. - 17.5.1987 tarih ve 3361 sayılı Kanunla kabul edilen,
Anayasanın geçici 4 üncü maddesi ile ilgili olarak yapılacak halk oylamasında
oy vereceklerin kütüklere yazılması ve sandık listelerinin düzenlenmesi
amacıyla bütün Türkiye`de aynı zamanda 1987 yılının Temmuz ayının ikinci
pazar günü, Yüksek Seçim Kurulunun gözetim ve denetiminde yazım yaptırılır.
Halkoylamasında kullanılacak seçmen kütüklerinin yazımında 298 sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile ilgili
diğer kanunların bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 4. - Halkoylamasında kullanılacak seçmen kütüklerinin yazımı
ve halkoylamasının yapılması için Adalet Bakanlığı bütçesinin ilgili bölümüne
yeterli miktar ödenek, Maliye ve Gümrük Bakanlığının yedek ödenek tertibinden
aktarılır.
Yüksek Seçim Kurulu, seçmen kütüklerinin süratle yazımının, daktilo
edilmesinin ve kartların dağıtımının sağlanması için geçici ve yevmiyeli
personel istihdam edebilir. Bu personele Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığınca
ikibin ila onbin lira arasında takdir edilecek gündelik ödenir.
Geçici Madde 5. - (Ek: 7/8/1988-3468/2 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği
tarihten sonra yapılacak ilk Anayasa değişikliğinin halkoyuna sunulmasında;
a) Bu Kanunun ikinci maddesindeki 120 günlük süre 40 gün, altıncı maddesindeki
40 günlük süre 10 gün olarak uygulanır.
b) Halkoylamasıyla ilgili olarak kanunlarda yer alan diğer bütün süreleri,
gerektiğinde kısaltarak tespit ve ilana Yüksek Seçim Kurulu yetkilidir.
c) Yüksek Seçim Kurulu, halkoylamasında kullanılacak birleşik oy pusulalarınını
gerektiğinde uygun göreceği il seçim kurulları vasıtasıyla bastırmaya ve
sandık kurullarına gönderilecek oy pusulalarının ihtiyacı dikkate alarak
uygun göreceği adetlerle paketlenmesine karar vermeye yetkilidir.
d) Gerekli ödenek ilgili kuruluş bütçelerine Maliye ve Gümrük Bakanlığınca
aktarılır.
Madde 9. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 10. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(25 Eylül 1988'de gerçekleştirilen halkoylaması için, geçici düzenlemeler
yapan 3468 sayılı yasa, 13 Ağustos 1988'de yürürlüğe girmişti.)
|