|
İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU
(SOSYAL SİGORTALAR KANUNU, TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU,
TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU, ESNAF VE SANATKÂRLAR VE DİĞER
BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU, TARIMDA KENDİ ADINA
VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KANUNU İLE İŞ KANUNUNUN BİR MADDESİNİN
DEĞİŞTİRİLMESİ VE BU KANUNLARA EK VE GEÇİCİ MADDELER EKLENMESİ, İŞSİZLİK
SİGORTASI KURULMASI, ÇALIŞANLARIN
TASARRUFA TEŞVİK EDİLMESİ VE BU TASARRUFLARIN
DEĞERLENDİRİLMESİNE DAİR KANUNUN İKİ MADDESİNİN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI İLE GENEL KADRO VE USULÜ
HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN
EKİ CETVELLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
HAKKINDA KANUN)
Kanun No: 4447
Kabul Tarihi: 25.8.1999
Resmi Gazete: 8.9.1999 - 23810
I. BÖLÜM
SOSYAL SİGORTALAR KANUNU İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 1. – 17/07/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 8 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini işçi çalıştırmaya
başlayacağı tarihten önce Kuruma doğrudan vermek veya iadeli taahhütlü
olarak göndermekle yükümlüdür.
MADDE 2. – 506 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca
hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya
bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde
işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü
olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri
bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde
Kuruma verilen veya iadeli- taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri
de süresi içinde verilmiş sayılır.
MADDE 3. – 506 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin (B) bendine aşağıdaki
alt bent ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Protez, araç ve gereç bedellerinin %20' sini sigortalı öder. Ancak,
ilgiliden alınacak katkı miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971 tarihli ve
1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan
onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin birbuçuk
katından fazla olamaz.
Sigortalıların, bu maddenin (A), (B) ve (D) bentlerinde yazılı yardımlardan
yararlanabilmeleri için, 60 günü hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki
altı ay içinde olmak üzere toplam olarak 120 gün hastalık sigortası primi
ödemiş olmaları şarttır.
MADDE 4. – 506 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin (B) bendi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
B) Yukarıda sözü edilen kimselerin ayakta yapılan tedavilerinde verilen
ilaçlar ile (A/a) bendi uyarınca sağlanan protez, araç ve gereç bedellerinin
%10' u kendilerince ödenir. Ancak protez, araç ve gereç bedelleri için
alınacak katkı payı ödeme tarihindeki 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı
İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından
büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücret tutarını geçemez.
MADDE 5. – 506 sayılı Kanunun 55 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Malüllük aylığının hesaplanması
Madde 55. – Malüllük aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya bu
Kanunun 61 inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının % 60'ının
1/12' si oranında malüllük aylığı bağlanır. Sigortalı başka birinin bakımına
muhtaç durumda ise bu oran % 70'e çıkarılır. Buna göre hesaplanan malüllük
aylığı 61 inci maddenin son fıkrası hükümlerine göre artırılır.
MADDE 6. – 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının
(A) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
A) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa sigortalı olarak
çalışmaya başlayanların yaşlılık aylığından yararlanabilmesi için;
a) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7000
gün veya
b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri
sigortalı bulunması ve en az 4 500 gün,
Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şarttır.
MADDE 7. – 506 Sayılı Kanunun 61 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Yaşlılık aylığının hesaplanması
Madde 61. - Yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıların aylığı, aşağıdaki
hükümlere göre belirlenecek ortalama yıllık kazancı ile aylık bağlama oranının
çarpımının 1/12’si alınarak hesaplanır.
Sigortalının her takvim yılına ait prime esas kazancı, kazancın ait
olduğu takvim yılından itibaren aylık talep tarihine kadar geçen takvim
yılları için, her yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından
açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki
artış oranı ve gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı
kadar ayrı ayrı artırılarak bulunan yıllık kazançlar toplamının, toplam
prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama günlük kazancın
360 katı, aylığın hesaplanmasına esas ortalama yıllık kazancı oluşturur.
Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının ilk
3 600 gününün her 360 günü için % 3.5, sonraki 5 400 günün her 360 günü
için % 2 ve daha sonraki her 360 gün için % 1.5 oranlarının toplamıdır.
60 ıncı maddenin B, C ve D bentlerine göre aylığa hak kazananların aylık
bağlama oranı % 60’dan az olamaz.
Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun
yapıldığı yılın Ocak ayı ile aylığın başlangıç tarihi arasında geçen her
ay için Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı
kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki aylık artış oranları kadar
artırılarak bağlanır.
MADDE 8. – 506 sayılı Kanunun 63 üncü maddesine (B) fıkrasının
birinci bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir.
Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken serbest avukat veya noter
olarak çalışmalarını sürdürenlerin, sosyal yardım zammı dahil, almakta
oldukları aylıklarından %15 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.
MADDE 9. – 506 Sayılı Kanunun 67 nci maddesinin birinci fıkrasının
(A) bendinin (c) alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (d) alt bendi
ile (B), (D) ve (E) bentleri yürürlükten kaldırılmış ve (C) bendi (B) bendi
olarak değiştirilmiştir.
c) Toplam olarak 1800 gün veya en az beş yıldan beri sigortalı bulunup,
sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün malüllük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olan sigortalının, bu Kanunun
61 inci maddesine göre bulunacak ortalama yıllık kazancının % 60'ının 1/12'
si olarak hesaplanan aylığı, hak sahiplerine bağlanacak aylığın hesabında
esas tutulur. Bu oran sigortalının 8100 ila 9000 gün arasında primi ödenen
her 360 gün için 2, 9000 günden sonra ödenen her 360 gün için de 1,5 artırılır.
Bu şekilde hesaplanan ölüm aylığı 61 inci maddenin son fıkrası hükümlerine
göre artırılır.
MADDE 10. – 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas
tutulan günlük kazancın alt sınırı 4 000 000 TL., üst sınırı ise alt sınırın
üç katıdır. Üst sınırı alt sınırın beş katına kadar yükseltmeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir. Günlük kazanç alt sınırı her yıl, ilk olarak Nisan ayında
bir önceki yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet
İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler
tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı kadar, ikinci olarak bir önceki
yılın gayrisafi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar artırılarak
belirlenir. Bu şekilde belirlenecek günlük kazanç alt sınırının belirlenmesinde
1000 liranın kesirleri 1000 liraya tamamlanır.
MADDE 11. – 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine birinci fıkrasından
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan
edilen sigortalıların otuz günden az çalıştıklarını açıklayan bilgi ve
belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır.
Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin
Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması
halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait primler Kurumca re’sen
tahakkuk ettirilerek 80 inci madde hükümlerine göre tahsil olunur. Uygulamanın
usul ve esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.
MADDE 12. – 506 Sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasının
(B) bendinin (a) alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (b) alt bendi
yürürlükten kaldırılmış ve (c) alt bendi (b) olarak değiştirilmiştir.
a) İsteğe bağlı sigortalılığa devam etmek isteyenler ödeyecekleri isteğe
bağlı sigorta primlerini, bu Kanunun 78 inci maddesine göre belirlenen
prime esas kazanç alt sınırı ile üst sınırı arasında olmak şartıyla kendileri
belirler.
MADDE 13. – 506 Sayılı Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanuna göre bağlanacak aylıklar, 78 inci maddeye göre tespit edilen
prime esas günlük kazanç alt sınırının aylık tutarının % 35'inden az olamaz.
MADDE 14. – 506 sayılı Kanunun 130 uncu maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Teftiş, kontrol ve denetleme yetkisi
Madde 130. – Sigorta müfettişleri, bu Kanunun uygulanması bakımından,
İş Kanununda belirtilen teftiş, kontrol ve denetleme yetkisini haizdirler.
Kurum Yönetim Kurulu kararı ile görevlendirilen memurlar, sigortalıların
işlemleri ile ilgili olarak işyerlerinde yoklama ve tespit yapabilirler.
Bunların nitelikleri ile çalışma esasları altı ay içinde yürürlüğe konulacak
yönetmelikle düzenlenir.
Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin denetim elemanları
kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim
ve incelemeler sırasında, çalıştırılanların sigortalı olup olmadığını da
tespit ederek sigortasız çalıştırılanları Kuruma bildirmek zorundadırlar.
Kurum bu bildirimler üzerine gerekli yasal işlemi yapar. İlgililerin itiraz
hakları saklıdır. Uygulamanın usul ve esasları altı ay içinde çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.
MADDE 15. – 506 sayılı Kanunun Ek 24 üncü maddesinin (a) fıkrasının
ikinci bendi yürürlükten kaldırılmış ve Ek 32 nci maddesine birinci fıkradan
sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Sigortalıların çocuklarına verilecek protez, araç ve gereçlerin bedellerinin
% 20' si kendilerince ödenir. Ancak, sigortalıların çocuklarından alınacak
katkı miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun
33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler
için uygulanan aylık asgari ücretin birbuçuk katından fazla olamaz.
Sigortalıların geçindirmekle yükümlü bulundukları eşlerinden % 20, Kurumdan
sürekli işgöremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı almakta olanların
geçindirmekle yükümlü bulundukları eşleri ile Kurumdan hak sahibi olarak
gelir ve aylık almakta olan eşlerden % 10 katılım payı alınmak şartıyla
protez, araç ve gereç yardımlarından yararlanırlar. Ancak, sigortalıların
eşlerinden alınacak katkı miktarı, ödeme tarihindeki 25/8/1971 tarihli
ve 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan
onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin bir buçuk
katından, sürekli iş göremezlik geliri, malüllük ve yaşlılık aylığı alanların
eşleri ile Kurumdan hak sahibi olarak gelir ve aylık almakta olan eşlerden
alınacak olan katkı miktarı aylık asgari ücretten fazla olamaz.
MADDE 16. – 506 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.
EK MADDE 38. – Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar ile geçici
76 ncı maddeye göre yapılan telafi edici ödemeler her ay bir önceki aya
göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı
kentsel yerler tüketici fiyatları indeksi artış oranı kadar artırılarak
belirlenir.
EK MADDE 39. – Bu Kanunun Ek 5 ve Ek 6 ncı Maddeleri gereğince sigortalılık
süresine ilave edilen gün sayıları, beş yıldan çok olmamak üzere bu Kanunun
60 ve Geçici 81 inci maddelerinde belirtilen yaş hadlerinden indirilir.
EK MADDE 40. – Bu Kanunun 2 nci maddesine göre sigortalı sayılanlar,
çalışmaya başladıklarını işe başladıkları tarihten itibaren 30 gün içinde
Kuruma bildirirler.
Bildirimler ile ilgili Kurumca yapılacak işlemlerin usul ve esasları,
yönetmelikle belirlenir.
EK MADDE 41. – 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık
Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylık bağlananlara Kurumca sağlanan protez,
araç ve gereç bedellerinden katkı payı alınmaz.
MADDE 17. – 506 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 81 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
A) Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere
göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık
süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl
ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır.
B) a) Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan
kadınlar 20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 22 (dahil) yıldan fazla 23 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 45 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,
b) Sigortalılık süresi 16 (dahil) yıldan fazla 17 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 43 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 21 (dahil) yıldan fazla 22 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 46 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,
c) Sigortalılık süresi 15 (dahil) yıldan fazla 16 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 45 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 20 (dahil) yıldan fazla 21 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 48 yaşını doldurmaları ve en az 5000 gün,
d) Sigortalılık süresi 14 (dahil) yıldan fazla 15 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 47 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 19 (dahil) yıldan fazla 20 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 50 yaşını doldurmaları ve en az 5150 gün,
e) Sigortalılık süresi 13 (dahil) yıldan fazla 14 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 48 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 18 (dahil) yıldan fazla 19 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 51 yaşını doldurmaları ve en az 5300 gün,
f) Sigortalılık süresi 12 (dahil) yıldan fazla 13 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 49 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 17 (dahil) yıldan fazla 18 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 52 yaşını doldurmaları ve en az 5450 gün,
g) Sigortalılık süresi 11(dahil) yıldan fazla 12 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 50 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 16 (dahil) yıldan fazla 17 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 53 yaşını doldurmaları ve en az 5600 gün,
h) Sigortalılık süresi 10 (dahil) yıldan fazla 11 yıldan az olan kadınlar
20 yıllık sigortalılık süresini ve 51 yaşını doldurmaları, sigortalılık
süresi 15 (dahil) yıldan fazla 16 yıldan az olan erkekler 25 yıllık sigortalılık
süresini ve 54 yaşını doldurmaları ve en az 5750 gün,
ı) Sigortalılık süresi 10 yıldan az olan kadınlar 20 yıllık sigortalılık
süresini ve 52 yaşını doldurmaları, sigortalılık süresi 15 yıldan az erkekler
25 yıllık sigortalılık süresini ve 56 yaşını doldurmaları ve en az 6000
gün,
Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunmaları şartı
ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
C) a) 15 yıllık sigortalılık süresini, kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını
doldurmuş ve 3600 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş
bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.
b) (a) bendinde öngörülen şartları yerine getirememiş durumda olanlardan
kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olması, en az 15 yıllık sigortalılık
süresini tamamlaması ve en az 3600 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları
primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
GEÇİCİ MADDE 82- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı
bulunanlara bağlanacak aylıklar, aşağıdaki (a) ve (b) bentlerine göre hesaplanacak
aylıkların toplamından oluşur.
a) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar prim ödeme
sürelerine ait aylığı aşağıdaki şekilde belirlenir.
Sigortalının aylık talep tarihine kadarki toplam prim ödeme gün sayısı
üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle ve bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten önceki hükümlere göre hesaplanacak aylığının sigortalının
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadarki prim ödeme gün sayısı ile orantılı
bölümü, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren aylık başlangıç tarihine
kadar geçen takvim yılları için, her yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici
fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayrisafi yurt içi hasıla sabit fiyatlarla
gelişme hızı kadar ayrı ayrı artırılarak hesaplanır.
Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun
yapıldığı yılın Ocak ayı ile aylığın başladığı takvim yılının başlangıç
tarihi arasında geçen her ay için Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından
açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki
artış oranları kadar artırılır.
b) Sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonraki prim ödeme
sürelerine ait aylığı ise, sigortalının aylık talep tarihine kadar toplam
prim ödeme gün sayısı üzerinden bu Kanunun 61 inci maddesi hükümlerine
göre hesaplanacak aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonraki prim
ödeme gün sayısına orantılı bölümü kadardır.
Sigortalıya yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre bağlanacak aylıkların
toplamı, sigortalının aylık talep tarihindeki toplam prim ödeme gün sayısı
üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihi itibariyle, bu Kanunun yürürlük tarihinden
önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihi
ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için her yılın
Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son
temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranına
ve bu Kanunun 61 inci maddesinin son fıkrasına göre artırılmış değerinin
altında olamaz.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra malüllük aylığına hak kazananlar
ile ölen sigortalıların hak sahiplerinin aylıkları, yukarıdaki fıkralarda
belirtilen hükümler esas alınarak, 55 veya 67 nci madde hükümlerine göre
hesaplanır. Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra prime esas kazancı bulunmayanların
malüllük ve ölüm aylıkları, bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere
göre hesaplanır ve yukarıdaki (a) bendindeki esaslara göre artırılarak
bağlanır.
II. BÖLÜM
TARIM İŞÇİLERİ SOSYAL SİGORTALAR KANUNU
İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 18. – 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri
Sosyal Sigortalar Kanununun 20 nci maddesinin 20/2/1992 tarihli ve 3774
sayılı Kanunla kaldırılan (a) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
a) Kadın ise 58 yaşını, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması,
MADDE 19. – 2925 sayılı Kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Yaşlılık aylığının hesaplanması
Madde 21. – Yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanan sigortalıya, 506
sayılı Kanunun 61 inci maddesinde belirtilen esaslara göre yaşlılık aylığı
bağlanır.
MADDE 20. – 2925 sayılı Kanunun 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Prime esas alınacak kazanç
Madde 31. – Bu Kanunun 30 uncu maddesi uyarınca alınacak primlerin hesabında
esas tutulacak günlük kazanç, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 78
inci maddesinde belirlenen prime esas kazancın alt sınırıdır.
MADDE 21. – 2925 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin (a) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 13, 14, 15, 18, 20, 21, 22,
23, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 39, 41, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59,
60/F, 67, 68, 70, 71, 84, 92, 93, 94, 95, 98, 99, 100, 101, 105, 109, 110,
111, 115, 116, 117, 118, 120, 121, 123, 126, 129, 130, 132, 134, 135/(A),
Ek 38, Geçici 82 nci maddeleri,
MADDE 22. – 2925 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 2- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
A) 13 yıl ve daha fazla sigortalı bulunanlar en az 15 yıllık sigortalılık
süresini doldurmuş ve en az 3600 gün prim ödemiş bulunmaları şartı ile
yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
B) a) Sigortalılık süresi 12 (dahil) yıldan fazla 13 yıldan az olanlar
kadın ise 41, erkek ise 45 yaşını doldurmuş olmaları,
b) Sigortalılık süresi 11 (dahil) yıldan fazla 12 yıldan az olanlar
kadın ise 43, erkek ise 46 yaşını doldurmuş olmaları,
c) Sigortalılık süresi 10 (dahil) yıldan fazla 11 yıldan az olanlar
kadın ise 45, erkek ise 48 yaşını doldurmuş olmaları,
d) Sigortalılık süresi 9 (dahil) yıldan fazla 10 yıldan az olanlar kadın
ise 47, erkek ise 50 yaşını doldurmuş olmaları,
e) Sigortalılık süresi 8 (dahil) yıldan fazla 9 yıldan az olanlar kadın
ise 48, erkek ise 51 yaşını doldurmuş olmaları,
f) Sigortalılık süresi 7 (dahil) yıldan fazla 8 yıldan az olanlar kadın
ise 49, erkek ise 52 yaşını doldurmuş olmaları,
g) Sigortalılık süresi 6 (dahil) yıldan fazla 7 yıldan az olanlar kadın
ise 50, erkek ise 53 yaşını doldurmuş olmaları,
h) Sigortalılık süresi 5 (dahil) yıldan fazla 6 yıldan az olanlar kadın
ise 51, erkek ise 54 yaşını doldurmuş olmaları,
i) Sigortalılık süresi 5 yıldan az olanlar kadın ise 52, erkek ise 56
yaşını doldurmuş olmaları,
Ve en az 15 yıllık sigortalılık süresi ile 3600 gün prim ödeme şartlarını
yerine getirmeleri halinde yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
III. BÖLÜM
TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU
İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 23. – 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti
Emekli Sandığı Kanununun 39 uncu maddesinin (b) fıkrasının birinci paragrafı,
(c, ç ve d) fıkraları ile (k) fıkrasından sonra gelen birinci paragrafı
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiş ve son
iki paragrafı yürürlükten kaldırılmıştır.
25 fiili hizmet yılını dolduran iştirakçilerden kadın ise 58, erkek
ise 60 yaşını dolduranların istekleri üzerine,
c) İştirakçilerden 40 ıncı madde gereğince haklarında yaş haddi hükümleri
uygulanacak olanlar kurumlarınca re'sen veya (61) yaşını doldurduklarında
istekleri üzerine,
ç) 87 nci maddenin ( a, b, c, d, e, g, h, i, j ve m) fıkralarında gösterilenlerden
25 fiili hizmet yılını dolduran iştirakçilerden kadın ise 58, erkek ise
60 yaşını dolduranların istekleri üzerine,
d) 88 inci madde gereğince emekli kesenekleri geri verilmemiş olanların
(61) yaşını doldurmalarında istekleri üzerine ve (b) fıkrasındaki durumda
iseler re'sen,
Emekli aylığı bağlanabilmesi için yukarıdaki (c ve d) fıkralarında yazılı
hallerde ilgililerin fiili hizmet müddetlerinin 15 yılı, (e ve f) fıkralarında
yazılı hallerde de 25 yılı doldurmuş olmaları şarttır. (b) fıkrasının ikinci
paragrafı ile (27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu gereğince kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilenler
hariç) (d, e ve f) fıkraları kapsamına girenlere 61 yaşını doldurmadan
emekli aylığı bağlanmaz.
(b) ve (ç) fıkralarında gösterilenlerden 32 nci madde gereğince fiili
hizmet sürelerine zam yapılanların yaş hadlerinden; eklenilen bu sürenin
üç yıldan çok olmamak üzere yarısı indirilir.
MADDE 24. – 5434 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesinin birinci
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce emekli, adi malüllük, vazife
malüllüğü ile dul ve yetim aylığı alanların bu aylıkları Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren; Kanunun yürürlüğünden sonra bağlanacak emekli,
adi malüllük, vazife malüllüğü ile dul ve yetim aylıkları ise bağlandığı
tarihten sonraki ilk memur maaş artışı tarihinden itibaren her ay bir önceki
aya ilişkin Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel
yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksi değişim oranına göre belirlenir.
MADDE 25. – 5434 sayılı Kanunun Geçici 139 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, aynı maddenin
sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Kullanılması resmi sağlık kurulu raporu ile gerekli görülen protez,
ortez ve tıbbi araç ve gereç bedellerinin % 10' u hak sahipleri tarafından
ödenir. Ancak ödenecek miktar bu Kanunun ek 19 uncu maddesindeki aylıklardan
fazla olamaz (bu Kanunun 64 üncü maddesinin ve 3/11/1980 tarihli ve 2330
sayılı Nakdî Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre aylık bağlananlar
hakkında bu hüküm uygulanmaz.)
Özel kanunları gereğince sağlık yardımından faydalananlar ile Sandıktan
emekli, adi malûllük veya vazife malûllüğü aylığı alanların diğer sosyal
güvenlik kurumlarına tabi görevlerde çalışan veya bu kuruluşlardan aylık
alan eşleri ve Sandıktan dul aylığı alanlardan diğer sosyal güvenlik kurumlarına
tabi görevde çalışan veya bu kuruluşlardan yaşlılık veya malûllük aylığı
alanlar bu madde hükmünden yararlanamazlar. İsteğe bağlı sağlık sigortasından
yararlananlar hakkında bu hüküm uygulanmaz.
MADDE 26. – 5434 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 205. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
Kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını
dolduranların istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır.
a) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 2 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 38, erkek ise 43 yaşını,
b) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 3 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 41, erkek ise 45 yaşını,
c) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 4 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 43, erkek ise 46 yaşını,
d) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 5 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 45, erkek ise 48 yaşını,
e) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 6 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 47, erkek ise 50 yaşını,
f) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 7 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 48, erkek ise 51 yaşını,
g) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 8 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 49, erkek ise 52 yaşını,
h) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 9 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 50, erkek ise 53 yaşını,
i) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 10 yıldan az kalan iştirakçilerden
kadın ise 51, erkek ise 54 yaşını,
j) Emeklilik hizmet sürelerini doldurmaya 10 yıldan fazla kalan iştirakçilerden
kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını,
Doldurmaları ve kadın iştirakçinin 20, erkek iştirakçinin 25 fiili hizmet
süresini tamamlamaları halinde istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır.
32 nci madde gereğince fiili hizmet sürelerine zam yapılanların bu maddede
belirtilen yaş hadlerinden; eklenilen bu sürenin üç yıldan çok olmamak
üzere yarısı indirilir.
5434 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin (e) ve (f) fıkraları kapsamına
girenlere 25 fiili hizmet yılını ve yukarıdaki yaşları doldurmaları halinde
emekli aylığı bağlanır.
GEÇİCİ MADDE 206. – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiili hizmet
süreleri 8 yıl ve daha fazla olan iştirakçiler, 61 yaşını doldurmaları
nedeniyle istekleri üzerine veya kurumlarınca yaş haddinden re’sen emekliye
ayrıldıklarında fiili hizmet süreleri 10 yılı doldurmuş olmak şartıyla
emekli aylığına hak kazanırlar.
IV. BÖLÜM
ESNAF VE SANATKÂRLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR
KURUMU KANUNU
İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 27. – 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar
ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun 30 uncu
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Malûllük aylığının hesaplanması
Madde 30. – Malûllük aylığı, sigortalının sigortalılık süresi içinde
prim ödediği gelir basamaklarının, bu basamaklardaki prim ödeme süreleri
de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir
tablosu üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının % 65’idir. Başka
birinin sürekli bakımına muhtaç malûl sigortalıya % 75 oranında malûllük
aylığı bağlanır.
Birinci fıkraya göre bağlanan malûllük aylığı, ayrıca, gelir tablosunun
son olarak değiştirildiği ay ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen
her ay bir önceki aya göre, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan
en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim
oranları kadar artırılır.
MADDE 28. – 1479 sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Yaşlılık aylığından yararlanma koşulları
Madde 35. – Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının;
a) Yazılı talepte bulunması, talepte bulunduğu tarihte prim ve her türlü
borçlarını ödemiş olması,
b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta
primi ödemiş olması,
Şarttır.
Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını dolduran ve en az 15 tam yıl prim
ödeyen sigortalılara da kısmi yaşlılık aylığı bağlanır.
MADDE 29. – 1479 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Yaşlılık aylığının hesaplanması
Madde 36- Yaşlılık aylığı, sigortalının, sigortalılık süresi içinde
aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının, bu basamaklardaki prim
ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte
bulunan gelir tablosu üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamanın aylık
bağlama oranı ile çarpılması suretiyle hesaplanır.
Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam sigortalılık süresinin ilk
on tam yılının her bir yılı için % 3,5, takip eden onbeş tam yılın her
bir yılı için % 2 ve yirmibeş yıldan fazla her bir tam yıl için % 1,5 oranlarının
toplamıdır.
Birinci ve ikinci fıkralara göre hesaplanan yaşlılık aylığı, ayrıca,
gelir tablosunun son olarak değiştirildiği ay ile aylık başlangıç tarihi
arasında geçen her ay için, Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan
en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim
oranları kadar artırılır.
Bu Kanuna göre bağlanan yaşlılık, malûllük ve ölüm aylıkları, her ay
bir önceki aya göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en
son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim
oranları kadar artırılır.
MADDE 30. – 1479 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının
(a) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi yürürlükten
kaldırılmıştır.
a) Sigortalıların almakta olduğu malûllük veya yaşlılık aylığı,
d) Sigortalının üç tam yıl prim ödemekle beraber, yirmi beş tam yıldan
az prim ödemeden ölümü halinde, yirmi beş tam yıl prim ödemiş olanlar gibi,
36 ncı maddeye göre hesaplanacak aylık,
MADDE 31. – 1479 sayılı Kanunun 50 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Sigorta primine ve aylıklara esas olan gelir basamakları
Madde 50. – Bu Kanuna göre sigortalıların ödeyecekleri primler ve bağlanacak
aylıklarının hesabında, yirmidört basamaklı gelir tablosu uygulanır. Tabloda
yer alan gelir basamakları, her yıl Nisan ayında ilk olarak bir önceki
yılın Aralık ayı ile ondan önceki yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik
Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici
fiyatları indeksindeki değişim oranı kadar, ikinci olarak bir önceki yılın
gayrisafi yurt içi hâsıla sabit fiyatlarla gelişme hızları kadar artırılarak
belirlenir.
MADDE 32. – 1479 sayılı Kanunun 52 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Gelir basamaklarının yükseltilmesi
Madde 52. – Sigortalının bu Kanuna göre seçtiği, intibak ettirildiği
veya yükseltildiği ilk oniki basamakta bekleme süresi bir yıl, onüçüncü
basamaktan itibaren, her bir basamakta bekleme süresi iki yıldır.
İlk onbir basamakta sıra itibariyle basamak yükseltilmesi, prim ödemeye
ve talebe bakılmaksızın Kurumca yapılır. Onikinci basamaktan itibaren basamak
yükseltilebilmesi için, sigortalının yazılı talepte bulunması ve talep
tarihinden önceki ayın sonu itibariyle prim ve diğer borçlarını ödemiş
olması şarttır.
Sigortalılar, Kurumca yükseltildikleri tarihten veya yazılı talepte
bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren, basamak yükseltme farkı
ile yükseltildikleri basamak üzerinden primlerini öderler.
MADDE 33. – 1479 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Sigortalılar tarafından ödenmesi gereken primler süresi içinde kısmen
veya tamamen ödenmezse, sürenin bittiği tarihten başlayarak, gecikilen
her ay için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunla belirlenen gecikme zammı oranları uygulanarak sigortalılardan
tahsil edilir.
MADDE 34. – 1479 sayılı Kanunun Ek 7 nci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Kanuna göre malûllük, yaşlılık ve ölüm aylığı alanlardan, 1 ila 12
basamaklarda bulunanlara 5.850.000 lira, 13 ila 24 basamaklarda bulunanlara
4.500.000 lira sosyal yardım zammı, aylıklarla birlikte her ay peşin olarak
ödenir.
MADDE 35. – 1479 sayılı Kanunun Ek 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Sağlık sigortasından faydalanma şartları
Ek Madde 12. – Bu Kanuna göre ilk defa veya yeniden sigortalı olanlar
ile sağlık sigortası kapsamından çıktıktan sonra yeniden sağlık sigortası
kapsamına girmek isteyenlerin sağlık yardımlarından yararlanabilmeleri
için, en az sekiz ay sağlık sigortası primi ödemiş olmaları ve sağlık karnesi
talep ettikleri tarihte, prim ve gecikme zammı borçlarının bulunmaması
şarttır.
MADDE 36. – 1479 sayılı Kanunun Ek 13 üncü maddesinin son fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Ayakta yapılan tedavilerde poliklinik muayene ücretinin ve verilen ilaç
bedellerinin %20'si sigortalı ve hak sahipleri, %10'u aylık alanlar ve
hak sahipleri tarafından karşılanır. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu
verilecek olanlar hariç, protez, araç ve gereç bedellerinin %20'si sigortalı
ve hak sahipleri, %10'u ise aylık alanlar ve hak sahipleri (3/11/1980 tarihli
ve 2330 sayılı Nakdî Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamına
girenler hariç) tarafından karşılanır. Ancak, katkı payı tutarı sigortalılarda
birinci gelir basamağının birbuçuk katını, aylık alanlarda ise birinci
gelir basamağının % 65’ini geçemez.
Ağız protezleri hariç, sigortalının bu Kanuna tabi sigortalılığının
başladığı tarihten önce, sigortalı ve hak sahiplerinde mevcut olduğu tespit
edilen hastalık ve arızalardan dolayı bedeli Kurumca karşılanacak olan
ortez ve protezler ek 18 inci maddeye göre hazırlanacak yönetmelikte belirlenir.
MADDE 37. – 1479 sayılı Kanunun Ek 15 inci maddesinin (a) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
a) Bu Kanuna tabi ilk sekiz basamakta bulunan sigortalıların sekizinci
gelir basamağı tutarının, dokuz ve daha yukarı basamaklarda bulunan sigortalıların
ise bulundukları gelir basamağı tutarının, 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı
Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa tabi
ilk altı basamakta bulunan sigortalıların altıncı basamak gösterge tutarının,
yedi ve daha yukarı basamaklarda bulunan sigortalıların ise bulundukları
basamak gösterge tutarının, % 15’i oranında ödeyecekleri sağlık sigortası
primleri,
MADDE 38. – 1479 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
Sosyal güvenlik destek primi
EK MADDE 20. – Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlananlardan, 24 üncü
maddenin (I) numaralı bendinde belirtilen çalışmalarına devam edenlerin
veya daha sonra çalışmaya başlayanların, sosyal yardım zammı dahil tahakkuk
eden aylıklarından, aylığın bağlandığı veya tekrar çalışmaya başlanıldığı
tarihi takip eden aybaşından itibaren, çalışmalarının sona erdiği ay dahil
% 10 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilir.
Birinci fıkra hükmüne göre aylıklarından sosyal güvenlik destek primi
kesilmesi gerekenlerden, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce aylık bağlananlar
Kanunun yayımını, daha sonra tekrar çalışmaya başlayanlar ise çalışmaya
başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren üç ay içinde Kuruma
yazılı bildirimde bulunmak zorundadırlar. Bu süre içinde Kuruma yazılı
bildirimde bulunmayanlardan sosyal güvenlik destek primi, gecikmeli bildirimde
bulunulan veya Kurumca tespit edilen tarihe kadar 53 üncü maddeye göre
hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Birikmiş sosyal
güvenlik destek primi ve gecikme zamlarının ödenmemesi halinde aylıklardan
yapılacak kesintiler aylık tutarının % 25'ini geçemez.
Sosyal güvenlik destek primi ödenmiş süreler, bu Kanuna göre sigortalılık
süresi olarak değerlendirilmez, ödenen primler 39 uncu madde hükmüne göre
toptan ödeme olarak iade edilmez ve bu sürelerle ilgili olarak 24/5/1983
tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin
Birleştirilmesi Hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz.
MADDE 39. – 1479 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 10. – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte
bulunan hükümlere göre, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden
aybaşı itibariyle aylık bağlanmasına hak kazananlar ile aylık bağlanmasına
hak kazanmalarına iki tam yıl veya daha az kalan sigortalıların, tam veya
kısmi yaşlılık aylığı talep hakları saklıdır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı itibariyle, kadın ise
20, erkek ise 25 tam yıl prim ödeme süresinin dolmasına;
a) 2 tam yıldan fazla, 3 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 41, erkeklere
45 yaşını,
b) 3 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 43, erkeklere
46 yaşını,
c) 4 tam yıldan fazla, 5 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 45, erkeklere
48 yaşını,
d) 5 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 47, erkeklere
50 yaşını,
e) 6 tam yıldan fazla, 7 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 48, erkeklere
51 yaşını,
f) 7 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 49, erkeklere
52 yaşını,
g) 8 tam yıldan fazla, 9 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 50, erkeklere
53 yaşını,
h) 9 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 51,
erkeklere 54 yaşını,
ı) 10 tam yıldan fazla kalan, kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,
Doldurmaları, kadın ise 20, erkek ise 25 tam yıl prim ödemeleri şartıyla
ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.
Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan,15 tam
yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren,
a) 2 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 51, erkeklere 56 yaşını,
b) 4 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,
c) 6 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 53, erkeklere 57 yaşını,
d) 8 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 54, erkeklere 57 yaşını,
e) 10 tam yıldan fazla süre içinde yerine getiren, kadınlara 56, erkeklere
58 yaşını,
Doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.
GEÇİCİ MADDE 11. – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanan
malûllük, yaşlılık ve ölüm aylıkları, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
önce ödenen son aylık tutarlar esas alınarak, bu Kanunun yürürlük tarihinden
sonra 36 ncı maddenin son fıkrası hükmüne göre artırılarak ödenir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlara bağlanacak
yaşlılık aylığı ;
a) Sigortalının, aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi
esas alınarak, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce bulunduğu gelir basamağının
aylık başlangıç tarihinde yürürlükte bulunan gelir tablosundaki değeri
üzerinden, bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki hükümlere göre hesaplanan
aylığının, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sigortalılık
süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak hesaplanan tutarı
ile
b) Sigortalının, bu Kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi
arasında aylar itibariyle prim ödediği gelir basamaklarının bu basamaklardaki
prim ödeme süreleri de dikkate alınarak, aylık başlangıç tarihinde yürürlükte
bulunan gelir basamakları üzerinden hesaplanacak ağırlıklı ortalamasının,
aylık başlangıç tarihindeki toplam sigortalılık süresi esas alınmak suretiyle
bu Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre bulunacak aylık bağlama
oranı üzerinden hesaplanan aylığın, bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra
geçen sigortalılık süresinin toplam sigortalılık süresine orantılı olarak
hesaplanan tutarı,
Toplamıdır. Bu şekilde hesaplanan aylık, bu Kanunun 36 ncı maddesinin
üçüncü fıkrasına göre artırılır.
İkinci fıkraya göre bağlanacak aylık, sigortalının aylık başlangıç tarihindeki
toplam sigortalılık süresi esas alınarak, bu Kanunun yürürlük tarihinden
önce bulunduğu gelir basamağı üzerinden bu Kanunun yürürlük tarihinden
önceki hükümlere göre hesaplanan aylığının, bu Kanunun yürürlük tarihi
ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için, her yılın
Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son
temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki değişim oranı
kadar artırılmış tutarından az olamaz.
Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlara bağlanacak malûllük
ve ölüm aylıkları, sigortalının bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra
sigortalılık süresinin bulunması halinde, bu süreler esas alınarak hesaplanır.
GEÇİCİ MADDE 12. – Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonra primlerin ve
aylıkların hesaplanmasına esas gelir tablosunun 50 nci maddeye göre belirlenmesine
kadar, Kanunun yayımı tarihinden önceki hükümlere göre belirlenecek olan
yirmidört basamaklı gösterge tablosunun uygulanmasına devam edilir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 50 nci maddeye göre belirlenmesi
gereken gelir basamaklarının hesaplanmasında yukarıdaki fıkra gereğince
uygulanan gelir basamakları esas alınır.
V. BÖLÜM
TARIMDA KENDİ ADINA VE HESABINA ÇALIŞANLAR SOSYAL SİGORTALAR KANUNU
İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 40. – 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına
ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun 17 nci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Yaşlılık aylığından yararlanma şartları
Madde 17. – Yaşlılık aylığından yararlanabilmek için sigortalının;
a) Yazılı talepte bulunması, talepte bulunduğu tarihte prim ve her türlü
borçlarını ödemiş olması,
b) Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta
primi ödemiş olması,
Şarttır.
Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını dolduran ve en az 15 tam yıl prim
ödeyen sigortalılara da kısmi yaşlılık aylığı bağlanır.
MADDE 41. – 2926 sayılı Kanunun 31 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Prim oranı ve hesaplanması
Madde 31. – Bu Kanuna göre ödenecek malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası
primi, sigortalının seçtiği veya intibak ettirildiği gelir basamağının
% 20’sidir.
MADDE 42. – 2926 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ikinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Sigortalılar tarafından ödenmesi gereken primler süresi içinde ve tam
olarak ödenmezse, primlerin ödenmeyen kısmına, sürenin bittiği tarihten
başlayarak, gecikilen her ay için 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunla belirlenen gecikme zammı oranları
uygulanarak sigortalılardan tahsil edilir."
MADDE 43. – 2926 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
Askerlik borçlanması
EK MADDE 2- Bu Kanuna göre sigortalı olanlar, askerlikte er olarak geçen
hizmet süreleri ile yedek subay okulunda geçen sürelerinin tamamını borçlanabilirler.
Borçlanılan süreye ait primler, talebin yapıldığı ay itibariyle sigortalının
bulunduğu basamak üzerinden ödemek zorunda olduğu yürürlükteki prim tutarları
esas alınarak hesaplanır ve talep tarihinden itibaren üç ay içinde ödenir.
Öngörülen süre içinde borçların tamamen ödenmemesi halinde, borçlanma talepleri
geçersiz sayılır. Ancak, sigortalıların yeniden talepte bulunma hakları
saklıdır.
Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılık başlangıç tarihinden önceki
süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi borçlandırılan
süre kadar geriye götürülür.
Sigortalının ölümü halinde hak sahipleri de borçlanma talebinde bulunabilirler.
Borçlanılan tutarın süresi içinde hak sahiplerince ödenmesi halinde ölüm
aylığı, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren başlar.”
MADDE 44. – 2926 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 7. – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte
bulunan hükümlere göre, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden
aybaşı itibariyle aylık bağlanmasına hak kazananlar ile aylık bağlanmasına
hak kazanmalarına iki tam yıl veya daha az kalan sigortalıların, tam veya
kısmi yaşlılık aylığı talep hakları saklıdır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşı itibariyle, kadın ise
20, erkek ise 25 tam yıl prim ödeme süresinin dolmasına;
a) 2 tam yıldan fazla, 3 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 41, erkeklere
45 yaşını,
b) 3 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 43, erkeklere
46 yaşını,
c) 4 tam yıldan fazla, 5 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 45, erkeklere
48 yaşını,
d) 5 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 47, erkeklere
50 yaşını,
e) 6 tam yıldan fazla, 7 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 48, erkeklere
51 yaşını,
f) 7 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 49, erkeklere
52 yaşını,
g) 8 tam yıldan fazla, 9 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 50, erkeklere
53 yaşını,
h) 9 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az kalan, kadınlara 51,
erkeklere 54 yaşını,
ı) 10 tam yıldan fazla kalan, kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,
Doldurmaları, kadın ise 20, erkek ise 25 tam yıl prim ödemeleri şartıyla
ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan,15 tam
yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu,
bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren,
a) 2 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 51, erkeklere 56 yaşını,
b) 4 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,
c) 6 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 53, erkeklere 57 yaşını,
d) 8 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren,
kadınlara 54, erkeklere 57 yaşını,
e) 10 tam yıldan fazla süre içinde yerine getiren, kadınlara 56, erkeklere
58 yaşını,
Doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.
GEÇİCİ MADDE 8. – Sigortalıların 36 ncı madde hükmünün yürürlüğe girdiği
tarihe kadar mevcut prim borçları değişiklikten önceki hükümler çerçevesinde
hesap ve tahsil edilir.
VI. BÖLÜM
İŞ KANUNU İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER
MADDE 45. – 1475 sayılı İş Kanununun Kıdem Tazminatı başlıklı
14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki 5 numaralı bent eklenmiştir.
5. 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin
(a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları
veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması
için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak
kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,
VII. BÖLÜM
İŞSİZLİK SİGORTASI
İşsizlik sigortasının amaç ve kapsamı ile yetkili, görevli ve sorumlu
kuruluşlar
MADDE 46. – İşsizlik sigortasının amacı; işsizlik sigortasına ilişkin
kuralları ve uygulama esaslarını düzenlemek ve sigortalılara işsiz kalmaları
halinde, bu Kanunda öngörülen ödeme ve hizmetlerin yerine getirilmesini
sağlamaktır.
Bu Kanun, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen
sigortalılar ile aynı Kanunun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara
tabi sigortalıları (Geçici 20 nci madde kapsamında olmakla birlikte memur
veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel
Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin
Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli
statüde bulunanlar hariç) ve mütekabiliyet esasına dayalı olarak yapılan
anlaşmalara göre çalışan yabancı işçileri kapsar.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 3 üncü maddesinde sigortalı sayılmayanlar
ile sosyal güvenlik kuruluşlarından yaşlılık aylığı alıp da sosyal güvenlik
destek primi ödeyerek ya da ödemeksizin çalışanlar bu Kanun kapsamına dahil
değildir.
İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından Sosyal Sigortalar Kurumu,
diğer her türlü hizmet ve işlemlerin yapılmasından İş ve İşçi Bulma Kurumu
Genel Müdürlüğü görevli, yetkili ve sorumludur. Bu amaçla, İş ve İşçi Bulma
Kurumu bünyesinde; İşsizlik Sigortası Fonuna aktarılan işçi, işveren ve
devlet katkılarının Fon Yönetim Kurulu kararları çerçevesinde değerlendirilmesine
ilişkin işlemleri yürütmek, primlerin kişi bazında kaydını tutmak, işsizlik
ödeneği ödenmesine ilişkin her türlü işlemleri yapmak, hastalık ve analık
sigortası primlerinin Sosyal Sigortalar Kurumuna yatırılmasını sağlamak,
işsizlere yönelik mesleki eğitim tedbirleri ile ilgili işlemleri yapmak
ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak Kanunla verilen diğer görevleri
yerine getirmek üzere İşsizlik Sigortası Daire Başkanlığı kurulmuştur.
Bu Kanunun 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55 ve 57 nci maddeleri
ile Geçici 1 inci maddesinde geçen “bu Kanun” ibareleri işsizlik sigortasına
ilişkin hükümler için kullanılmıştır.
İşsizlik sigortası ile ilgili tanımlar
MADDE 47. –
a) Bakanlık : Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
b) Kurum : İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğünü,
c) İşsizlik sigortası : Bir işyerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek,
sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, herhangi bir kasıt ve kusuru
olmaksızın işini kaybeden sigortalılara işsiz kalmaları nedeniyle uğradıkları
gelir kaybını belli süre ve ölçüde karşılayan, sigortacılık tekniği ile
faaliyet gösteren zorunlu sigortayı,
d) Sigortalı : Bu Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet akdine
dayalı olarak çalışan ve çalıştığı süre içerisinde işsizlik sigortası primi
ödeyen kimseyi,
e) Sigortalı işsiz : Bu Kanun kapsamına giren bir işyerinde bir hizmet
akdine dayalı ve sigortalı olarak çalışırken bu Kanunun ilgili maddelerinde
belirtilen nedenlerle işini kaybeden ve Kuruma başvurarak çalışmaya hazır
olduğunu bildiren kimseyi,
f) İşsizlik sigortası primi : İşsizlik sigortasının gerektirdiği her
türlü ödeme ile hizmet giderlerini karşılamak amacıyla bu Kanunda belirtilen
esas ve usullere göre Devlet, işveren ve sigortalı tarafından ödenen primi,
g) Fon : İşsizlik sigortası primleri ile bu primlerin değerlendirilmesinden
elde edilen kazanç ve iratların, Devlet tarafından yapılacak katkı ve yardımların,
ayrıca bu Kanun gereğince işçi ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme
zammı ve faizler ile diğer her türlü gelir ve kazançların toplandığı ve
Devlet güvencesinde olan İşsizlik Sigortası Fonunu,
h) İşsizlik ödeneği : Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen süre
ve miktarda yapılan parasal ödemeyi,
i) İşveren : Bu Kanunun uygulanmasında 46 ncı maddede belirtilen sigortalıları
çalıştıran gerçek veya tüzel kişileri,
j) İşveren vekili : İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan
kimseleri,
k) İşyeri : Bu Kanunun uygulanmasında 46 ncı maddede belirtilen sigortalıların
işlerini yaptıkları yerleri,
İfade eder.
Bu Kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar. İşveren
vekili, bu Kanunda belirtilen yükümlülüklerinden dolayı aynen işveren gibi
sorumludur.
İşin niteliği ve yürütülmesi bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle
dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden
veya meslek eğitimi yerleri, avlu veya büro gibi diğer eklentiler ve araçlar
da işyerinden sayılır.
İşsizlik sigortasına ilişkin genel hükümler
MADDE 48. – İşsizlik sigortası zorunludur. Bu Kanun kapsamına giren
ve halen çalışmakta olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeni
girenler ise işe başladıkları tarihten itibaren sigortalı olurlar.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 8 ve 9 uncu maddelerine göre
Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmiş olan işyeri ve sigortalılar Kuruma
da bildirilmiş sayılır.
Sigortalılığın başlamasıyla birlikte, sigortalılar ile bunların işverenlerinin
sigorta hak ve yükümlülükleri de işlemeye başlar.
İşveren, hizmet akdi 51 inci maddede belirtilen hallerden birisine dayalı
olarak sona ermiş olan sigortalılar hakkında; örneği Kurumca hazırlanacak
üç nüsha işten ayrılma bildirgesi düzenleyip, 15 gün içinde bir nüshasını
Kuruma göndermek, bir nüshasını sigortalı işsize vermek ve bir nüshasını
da işyerinde saklamakla yükümlüdür.
Sigortalı işsizin, bu maddede belirtilen ödeme ve hizmetlerden yararlanabilmesi
için işten ayrılma bildirgesi ile birlikte hizmet akdinin feshedildiği
tarihi izleyen günden itibaren otuz gün içinde Kuruma doğrudan başvurması
gerekir. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre işsizlik ödeneği
almaya hak kazanılan toplam süreden düşülür.
Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde,
Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır;
a) İşsizlik ödeneği,
b) Hastalık ve analık sigortası primleri,
c) Yeni bir iş bulma,
d) Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi.
Kurum işsizlik ödeneği alan sigortalı işsizlere mesleklerine uygun ve
son yaptıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın bir iş bulunması
hususunda çalışmalar yapar. Kendilerine bu şekilde bir iş bulunamayanlara
verilecek meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitiminin esas ve
usulleri yönetmelikle belirlenir.
İşveren tarafından geçici görevle yabancı ülkeye gönderilen sigortalıların
hak ve yükümlülükleri bu görevi yaptıkları sürece devam eder. Ülkeye dönmeleri
ve 51 inci maddede belirtilen koşulları yerine getirmeleri halinde kendilerine
işsizlik sigortasından hak ettikleri ödemeler yapılır ve hizmetlerden yararlanmaları
sağlanır.
İşsizlik sigortası primleri ile sağlık sigortası primlerine ilişkin
hükümler
MADDE 49. – İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve
yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına
giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi
öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı
Sosyal Sigortalar Kanununun 77 ve 78 inci maddelerinde belirtilen prime
esas aylık brüt kazançlarından, her ne ad altında olursa olsun ay itibarıyla
ödenmesi mutad olanların brütü üzerinden, % 2 sigortalı, % 3 işveren ve
% 2 Devlet payı olarak alınır. Sigortalıya yapılan ödemelerin ay itibarıyla
ödenmesi mutad olan ödemelerden olup olmadığı hususundaki tereddütleri
gidermeye Bakanlık yetkilidir.
İşverenler, işsizlik sigortasına ilişkin %3 oranındaki yükümlülükleri
nedeniyle sigortalıların ücretlerinden herhangi bir indirim veya kesinti
yapamazlar.
Herhangi bir nedenle işçinin sigortalılık durumunun sona ermesi halinde,
o ana kadar işçiden ve işverenden kesilen işsizlik sigortası primleri ile
Devlet payı iade edilmez.
İşsizlik sigortasına işverenlerce ödenen primler kazancın tespitinde
gider olarak kabul edilir, sigortalılarca ödenen primler de gerçek ücretin
hesaplanmasında gelir vergisi matrahından indirilir.
Sigortalı işçilerin, işverenlerin ve Devletin her ay için ödeyecekleri
işsizlik sigortası primlerinin hesabı, günlük kazancın ve sınırlarının
belirlenmesi, prim belgeleri, işsizlik sigortası primlerinin ödenmesi,
ödenmeyen primler ve cezalar için düzenlenecek belgeler, yeni işverenin
sorumluluğu, teminatın ve hakedişlerin prim borcuna karşılık tutulması,
yersiz olarak alınan primlerin iadesi hususlarında 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83 ve 84 üncü maddeleri hükümleri uygulanır.
İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında
kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme zammı,
faiz ve cezaların Fona aktarılmasından, teminat ve hakedişlerin prim borcuna
karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal
Sigortalar Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.
Sosyal Sigortalar Kurumu bir ay içinde tahsil ettiği primler ile gecikme
zammı, faiz ve cezaları ayrı ayrı göstermek suretiyle tahsil edildiği ayı
izleyen ayın 15’ine kadar Fona aktarır. Uygulamaya ilişkin hususlar Sosyal
Sigortalar Kurumu ve Kurum arasında düzenlenen bir protokol ile belirlenir.
Kurum, Sosyal Sigortalar Kurumunun ay itibarıyla Fona intikal ettirdiği
işçi ve işveren payları toplamının beşte ikisini Devlet payı olarak Hazine
Müsteşarlığından talep eder. Hazine Müsteşarlığı talep edilen miktarı talep
tarihini izleyen onbeş gün içinde Fona aktarır.
İşsizlik ödeneğinin; miktarı , ödeme süreleri ve zamanı ile sağlık
primleri ve geçici
işgöremezlik durumu
MADDE 50. – Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime
esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama net kazancının
% 50' sidir. Bu suretle hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı 25/8/1971 tarihli
ve 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan
onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin netini
geçemez.
Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli
çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde;
a) 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş
olan sigortalı işsizlere 180 gün,
b) 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş
olan sigortalı işsizlere 240 gün,
c) 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş
olan sigortalı işsizlere 300 gün,
Süre ile işsizlik ödeneği verilir.
İşsizlik ödeneği her ayın sonunda aylık olarak işsizin kendisine ödenir.
İlk işsizlik ödeneği ödemesi ise ödeneğe hak kazanılan tarihi izleyen ayın
sonunda yapılır. İşsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi
ve kesintiye tabi tutulmaz. İşsizlik ödeneği, nafaka borçları dışında haciz
veya başkasına devir ve temlik edilemez. Sigortalının kusurundan kaynaklandığı
belirlenen fazla ödemeler yasal faizi ile birlikte geri alınır.
Sigortalı, işsizlik ödeneğinden yararlanma süresini doldurmadan tekrar
işe girer ve işsizlik sigortası ödeneğinden yararlanmak için bu Kanunun
öngördüğü şartları yerine getiremeden yeniden işsiz kalırsa, daha önce
hakettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar bu haktan yararlanmaya
devam eder. Bu Kanunun öngördüğü şartları yerine getirmek suretiyle yeniden
işsiz kalınması halinde ise sadece bu yeni hak sahipliğinden doğan süre
kadar işsizlik ödeneği ödenir.
Sigortalı işsizin, hastalık ve analık sigortalarına ait primleri Fon
tarafından işsizlik ödeneğinin ödendiği sürece ilk altı ay için 2/3 oranında,
izleyen aylarda tam olarak Sosyal Sigortalar Kurumuna aktarılır. Bu primler,
sigorta primlerinin hesabında esas alınan alt kazanç sınırı üzerinden hesaplanır.
İşsizlik sigortasının ödenme süresi içinde ödenmesi gereken geçici işgöremezlik
ödeneğinin miktarı işsizlik ödeneği miktarından fazla olamaz. Geçici işgöremezlik
ödeneğinin ödendiği dönemde, bu maddede öngörülen hastalık ve analık sigortalarına
ait primlerle 49 uncu maddede öngörülen işsizlik sigortası primleri ödenmez.
İşsizlik ödeneğine hak kazanmanın şartları
MADDE 51. – Bu Kanun uyarınca sigortalı sayılanlardan hizmet
akitleri aşağıda belirtilen hallerden birisine dayalı olarak sona erenler,
Kuruma süresi içinde şahsen başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını
kaydettirmeleri, hizmet akitlerinin sona ermesinden önceki son üç yıl içinde
en az 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş
ve işten ayrılmadan önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış
olmaları kaydıyla işsizlik ödeneği almaya hak kazanırlar.
a) 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 13 üncü maddesi veya
20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununun 16 ncı maddesi ya da
13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar
Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinin dördüncü
fıkrasında belirtilen bildirim önellerine uygun olarak hizmet akdi işveren
tarafından sona erdirilmiş olmak,
b) Hizmet akdi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce
veya bildirim önelini beklemeksizin 1475 sayılı İş Kanununun 16 ncı maddesinin
(I), (II) ve (III) numaralı bentlerine veya 854 sayılı Deniz İş Kanununun
14 üncü maddesinin (II) ve (III) numaralı bentlerine veya 5953 sayılı Basın
Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi
Hakkında Kanunun 7 nci maddesi ile 11 inci maddesinin birinci fıkrasına
göre sigortalı tarafından feshedilmiş olmak,
c) Hizmet akdi, süresi belli olsun veya olmasın sürenin bitiminden önce
veya bildirim önelini beklemeksizin 1475 sayılı İş Kanununun 17 nci maddesinin
(I) ve (III) numaralı bentlerine veya 854 sayılı Deniz İş Kanununun 14
üncü maddesinin (III) numaralı bendine veya 5953 sayılı Basın Mesleğinde
Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunun
12 nci maddesinin birinci fıkrasına göre işveren tarafından feshedilmiş
olmak,
d) Hizmet akdinin belirli süreli olması halinde, bu sürenin bitimi nedeniyle
işsiz kalmak, 854 sayılı Deniz İş Kanununun 7 nci maddesinin (II) numaralı
bendinde belirtilen hizmet akdinin belirli bir sefer için yapılmış olması
nedeniyle sefer sonunda işsiz kalmak,
e) İşyerinin el değiştirmesi veya başkasına geçmesi, kapanması veya
kapatılması, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedenleriyle işten
çıkarılmış olmak, 854 sayılı Deniz İş Kanununun 14 üncü maddesinin (IV)
numaralı bendindeki nedenlerle işsiz kalmak,
f) 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine
ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun 21 inci maddesi kapsamında işsiz kalmak.
Ancak, işsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için hizmet akdinin başvuru
sırasında grev, lokavt veya kanundan doğan ödevler nedeniyle askıya alınmamış
olması ve sigortalının herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir
veya aylık almaması gerekmektedir.
İşsizlik ödeneği ödenmesinde hak düşürücü nedenler
MADDE 52. – İşsizlik ödeneği almakta iken;
a) Kurumca teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin
ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir
alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddeden,
b) İşsizlik ödeneği aldığı sürede gelir getirici bir işte çalıştığı
veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan gelir veya aylık aldığı
tespit edilen,
c) Kurum tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme
eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın
devam etmeyen,
d) Haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları
zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde
vermeyen,
Sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir.
Ancak (c) ve (d) bendlerinde öngörülen ödeneklerin kesilme gerekçesinin
ortadan kalkması halinde, işsizlik ödeneği ödenmesine yeniden başlanır.
Şu kadarki bu suretle yapılacak ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş
olan toplam hak sahipliği süresinin sonunu geçemez.
Muvazzaf askerlik dışında herhangi bir nedenle silah altına alınanlarla
hastalık ve analık nedeniyle geçici işgöremezlik ödeneği almaya hak kazanan
sigortalı işsizlerin işsizlik ödeneklerinin ödenmesi bu durumların devamı
süresince durdurulur.
Kurumun müfettişleri ile sigorta müfettişleri, bu Kanunun uygulanması
ile ilgili olarak Kurumlarının görev alanlarına giren hususlarda teftiş,
kontrol ve denetleme yetkisini haizdirler.
Fonun kuruluşu, yönetimi, denetimi, gelirleri, giderleri ile mal
ve alacaklarının tabi
olacağı hükümler
MADDE 53. – Bu Kanunun gerektirdiği görev ve hizmetler için mali kaynak
sağlamak, piyasa şartlarında kaynakları değerlendirmek, Kanunun öngördüğü
ödemelerde bulunmak üzere “İşsizlik Sigortası Fonu” kurulmuştur.
Fon, Bakanın ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın önerisi
üzerine müşterek kararname ile atanan birer temsilci ile en fazla işçi
ve işvereni temsil eden işçi ve işveren konfederasyonları tarafından seçilen
birer üyeden oluşan dört kişilik Fon Yönetim Kurulunun kararları çerçevesinde
Kurum tarafından işletilir ve yönetilir. Üyelerin görev süresi 4 yıldır.
İlk defa atanan ve seçilen üyelerden, ikinci yılın sonunda biri kamu, diğeri
sosyal taraflardan kura sonucu belirlenen iki üyenin yerine yeni üye ataması
ve seçimi yapılır. Süreleri biten üyeler yeniden seçilebilir. Üyeliklerde
süre dolmadan herhangi bir sebeple boşalma olduğu takdirde, boşalan üyelikler
için bunların görev sürelerini tamamlamak üzere 1 ay içinde atama veya
seçim yapılır.
Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin görev süreleri dolmadan görevlerine
son verilemez. Ancak atanmaları veya seçilmeleri için gerekli şartları
kaybettikleri tespit edilenler ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri
suçlardan dolayı haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşenler, süreleri
dolmadan atanmalarındaki veya seçilmelerindeki usûle göre görevden alınırlar.
Fon Yönetim Kuruluna Bakanlık temsilcisi Başkanlık eder, Yönetim Kurulu
üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır, kararların alınmasında oyların
eşit olması durumunda Başkanın tarafı çoğunlukta sayılır.
Fon Yönetim Kurulu üyelerinin; Devlet memurluğuna atanabilme şartlarını
taşımaları ve siyasi parti organlarında görevli bulunmamaları, ayrıca atama
ile gelecek üyelerin hukuk, iktisat, maliye, finans, işletme, kamu yönetimi,
sosyal politika veya iş hukuku dallarında en az lisans düzeyinde öğrenim
yapmış olmaları zorunludur.
Toplantılara iştirak eden Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri, her ay 8/6/1984
tarihli ve 233 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname kapsamındaki Kamu İktisadi Teşebbüsleri Yönetim Kurulu üyelerine
tanınan mali haklardan yararlandırılırlar. Toplantıya katılmayan üyelerin
ücretlerinden, Yönetim Kurulu Yönetmeliğine göre kesinti yapılır.
Fon Yönetim Kurulunun çalışmasına ve fon kaynaklarının değerlendirilmesine
ilişkin usul ve esaslar; Bakanlık, Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı,
T.C. Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu Başkanlığının müştereken
hazırlayacakları ve Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Fon, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetlenir.
Fonun;
A) Gelirleri;
a) İşsizlik sigortası primlerinden,
b) Bu primlerin değerlendirilmesinden elde edilen kazanç ve iratlardan,
c) Fonun açık vermesi durumunda Devletçe sağlanacak katkılardan,
d) Bu Kanun gereğince sigortalı ve işverenlerden alınacak ceza, gecikme
zammı ve faizlerden,
e) Diğer gelir ve kazançlar ile bağışlardan,
B) Giderleri;
a) Sigortalı işsizlere verilen ödeneklerden,
b) Hastalık ve analık sigortası primlerinden,
c) Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi giderlerinden,
d) İşsizlik sigortası hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için Fon
Yönetim Kurulunun onayı üzerine Kurum tarafından yapılan giderler ile hizmet
binası kiralanması, hizmet satın alınması, bilgisayar, bilgisayar yazılım
ve donanımı alınması, Yönetim Kurulu üyelerinin ücret ve yolluk ödemelerinden,
Oluşur.
Bu fon bütçe kapsamı dışında olup, gelirlerinden hiç bir şekilde kesinti
yapılamaz ve Genel Bütçeye gelir kaydedilemez. Fon’un gelir ve giderleri
üçer aylık dönemler halinde 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Kanuna göre
ruhsat almış, denetim yetkisine sahip meslek mensubu Yeminli Mali Müşavirlere
denetlettirilerek denetim raporlarının sonuçları ilan edilir.
Fon; 26/5/1927 tarihli ve 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu, 8/9/1983
tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 21/2/1967 tarihli ve 832
sayılı Sayıştay Kanununa tabi değildir. Fon gelirleri ile bu gelirlerle
alınan mallar Kuruma aittir. Kurumun malları 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı
İcra ve İflas Kanunu ile 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu
bakımından Devlet malı hükmünde olup, alacakları da Devlet alacağı derecesinde
ayrıcalıklıdır. Fon, damga vergisi hariç her türlü vergi, resim ve harçtan
muaftır.
İdari para cezaları ile idari işlemlere karşı itirazlar
MADDE 54. – Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle;
a) İşsizlik sigortasına ilişkin yükümlülükleri nedeniyle sigortalıların
ücretlerinden indirim veya kesinti yapan işverenlere her bir sigortalı
için 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesine göre
sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık
asgari ücret tutarında,
b) 48 inci maddede öngörülen işten ayrılma bildirgesini Kuruma vermeyen
işverenlere her bir fiil için ayrı ayrı 25/8/1971 tarihli ve 1475 sayılı
İş Kanununun 33 üncü maddesine göre sanayi kesiminde çalışan onaltı yaşından
büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin iki katı tutarında,
İdari para cezası verilir.
İdari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde Kuruma ödenir
veya aynı süre içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtiraz
takibi durdurur. Kurumca itirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ
tarihinden itibaren 7 gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edebilirler.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. Mahkemeye başvurulması cezanın
takip ve tahsilini durdurmaz.
İşsizlik sigortası uygulamasına ilişkin işlemlere karşı sigortalıların
ve işverenlerin yapacakları itirazlardan Sosyal Sigortalar Kurumuna verilen
görevlerle ilgili olanlar adı geçen Kuruluşa, diğerleri ise Kuruma yapılır.
İtirazların, işlemin tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılması
ve 30 gün içinde sonuçlandırılması zorunludur. Yapılan itirazlar daha önce
yapılmış bulunan işlemlerin uygulanmasını geciktirmez. İtiraz yoluna başvurulmuş
olması ilgililerin yargı yoluna başvurma haklarını ortadan kaldırmaz.
Yönetmelik
MADDE 55. – Bu Kanunda çıkarılması öngörülen yönetmelikler, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde çıkarılır.
VIII. BÖLÜM
DEĞİŞTİRİLEN İBARELER
MADDE 56. – A) 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun;
1 - 60 ıncı maddesinin (B) fıkrasının (b) alt bendindeki “25 yılı doldurmuş
ve” ibaresi metinden çıkartılmış ve “5000” rakamı “8100”,
2 - 63 üncü maddesinin (A) fıkrasının üçüncü bendindeki “maddesinin
(A) fıkrasının (a) bendine'' ibaresi ''maddesine”, (B) fıkrasının birinci
bendindeki “%24” oranı “%30 ”,
3 - 64 üncü maddesinin (a) bendindeki “kadın ise 50, erkek ise 55” ibaresi
“kadın ise 58, erkek ise 60 ”,
4 - 106 ncı maddenin (a) fıkrasındaki “55” ibaresi “60”,
5 - 140 ıncı maddesinin (e) bendinde yer alan “ikinci” ibaresi “dördüncü”,
6 - Ek 24 üncü maddesinin (a) fıkrasının birinci bendinde yer alan "12.919"
rakamı "4.690.000",
B) 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar
Kanununun;
1 - 5 inci maddesindeki "yılbaşından" ibaresi "aybaşından",
2 - 24 üncü maddesindeki “50” ibaresi “58”, “55” ibaresi “60”,
3 - 30 uncu maddesindeki "% 20" oranı "% 30",
C) 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun;
1- 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasındaki "60" rakamı "61",
2 - 43 üncü maddesindeki "60 " rakamı "61",
3 - 54 üncü maddesindeki "60" rakamı "61",
4 - 62 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafındaki
"60" rakamı "61",
5 - 66 ncı maddesinin (f) fıkrasındaki "60" rakamı "61",
6 - 82 nci maddesinin (a) ve ( ç) bentlerindeki "60" rakamı "61", "10
yıldan az" ibareleri "15 yıldan az",
7 - 90 ıncı maddesindeki " iki yıllık" ibaresi " oniki aylık" , "iki
yıldan" ibaresi "oniki aydan",
D) 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkâ rlar ve Diğer Bağımsız
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun;
1 - 1479 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"kadın ise 50, erkek ise 55" ibaresi " kadın ise 58, erkek ise 60",
2 - 39 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan " kadın ise 50, erkek
ise 55" ibaresi "kadın ise 60, erkek ise 62",
3 - 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan "(c)
fıkrasına " ibaresi "son fıkrasına", (e) bendinde yer alan "kadın ise 50,
erkek ise 55' ten " ibaresi "kadın ise 60, erkek ise 62 den",
4 - 45 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "% 60’ından" ibaresi
"% 45’inden ",
E) 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına
Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun;
1 - 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "kadın
ise 50, erkek ise 55" ibaresi "kadın ise 58, erkek ise 60",
2 - 21 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “kadın ise 50, erkek
ise 55 " ibaresi "kadın ise 60, erkek ise 62 ",
3 - 41 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan " kadın ise 50, erkek
ise 55" ibaresi "kadın ise 58, erkek ise 60",
Şeklinde değiştirilmiştir.
IX. BÖLÜM
DİĞER HÜKÜMLER
MADDE 57. – Ekli (I) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek,
190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki
(III) sayılı cetvelin İş ve İşçi Bulma Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümüne
eklenmiştir.
MADDE 58. – Ekli (II) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas
edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (III) sayılı cetvelin
Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümüne eklenmiştir.
MADDE 59. – Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne tahsis
edilmiş bulunan serbest kadrolar; Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü,
Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığınca birlikte hazırlanacak
norm kadro sayılarının tespit edildiği yönetmeliğe uygun olarak merkez
ve taşra birimleri itibariyle dağıtılır. Bu yönetmelikte, dağıtım cetvellerinin
vizesine ilişkin usul ve esaslar ayrıca belirtilir. Norm kadro sayısının
değişmesi dışında kadroların dağılımı değiştirilemez.
Bu Kanunla Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne tahsis edilen
Genel İdare ve Yardımcı Hizmetler sınıfı kadrolarının % 50’sinde istihdam
edilecek personel, Maliye Bakanlığının ve Devlet Personel Başkanlığının
uygun görüşü ile kamu kurum ve kuruluşlarının aynı hizmet sınıfından ihtiyaç
fazlası olduğu anlaşılan kadrolarında çalışan personelden nakil yoluyla
karşılanır. Bu şekilde nakledilen personelin boşaltmış olduğu kadrolar
ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının kadro cetvellerinden çıkarılarak iptal
edilir.
Kadrolara ilişkin olarak bu maddede belirtilmeyen hususlar hakkında
13/12/1983 tarihli ve 190 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin 7 nci maddesinin son fıkrası hariç olmak üzere diğer hükümleri
uygulanır.
Kurumun, Sağlık Hizmetleri ile Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfına dahil
kadrolarına açıktan ilk defa atanacakların hizmet sürelerinin işe başlamalarını
takiben en az ilk iki yılında, kalkınmada öncelikli yörelerde görev ifa
etmeleri zorunludur. İki yıllık sürenin hesabında her türlü kanuni izin
süreleri (yıllık izin ve yataklı tedavi kurumlarında geçen tedavi süreleri
hariç) dikkate alınmaz.
MADDE 60. – Bu Kanunun 3, 4, 15, 25 ve 36 ncı maddelerinde öngörülen
protez, ortez, araç ve gereçlerden hangilerinin katılım payından muaf tutulacağına
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
ile Sağlık Bakanlığınca müştereken tespit edilerek 1/1/2000 tarihine kadar
Resmi Gazetede yayımlanır.
Yukarıdaki fıkra kapsamına girenlerden 17/8/1999 tarihinde meydana gelen
deprem sonucunda yaralanan veya sakat kalanlara verilecek protez, ortez,
araç ve gereç bedelleri için katılım payı alınmaz.
MADDE 61. – 17/6/1964 tarihli ve 506 Sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun 86 ncı maddesi kapsamında hastalık sigortasına tabi olanların
tedavi giderleri Devlet memuru ile diğer personel kanunlarına tabi kamu
personeli olan eşlerinin kurumlarınca karşılanmaz.
X. BÖLÜM
KALDIRILAN HÜKÜMLER
Kaldırılan hükümler
MADDE 62. – 1- 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar
Kanununun; 97 nci, Ek 20, Ek 21, Ek 22, Ek 23, Ek 34 ve Ek 35 inci,
2 - 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar
Kanununun; 9, 11, 12, 18, 19, 27, 28, 29 ve 37 nci,
3- 9/3/1988 tarihli ve 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi
ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunun 2 ve 3 üncü,
Maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1. – 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamalarının
Düzenlenmesi ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 21 inci maddesinde öngörülen iş kaybı tazminatı
ile işsizlik ödeneğini birlikte almaya hak kazananlara öncelikle iş kaybı
tazminatı ödenir. İş kaybı tazminatı için yapılan başvurular aynı zamanda
işsizlik ödeneği talep başvurusu yerine de geçer.
İş kaybı tazminatını alma süresi içerisinde Kurumca bir işe yerleştirilemeyen
veya kendisi bir iş bulamayanlara bu Kanunda belirtilen esas ve usuller
dahilinde işsizlik ödeneği verilir. Ancak iş kaybı tazminatı ödenen süreler
işsizlik ödeneği ödenecek toplam süreden mahsup edilir.
GEÇİCİ MADDE 2. – Kadroların belirlenecek norm kadro sayılarına göre
dağıtılmasından sonra mevcut personel bu kadrolar ile ilişkilendirilir.
İhtiyaç fazlası personelin memuriyet mahalli içerisindeki ya da istekleri
halinde memuriyet mahalli dışındaki boş kadrolara atamaları yapılır.
Bu şekilde atamaları yapılamayan personel, bulundukları birimde şahsa
bağlı olarak eski görevlerini yapmaya devam ederler ve boş kadro temin
edilmedikçe başka birimlere atanamazlar. Bu durumdaki personelin herhangi
bir şekilde görevden ayrılması halinde, yerlerine başka personel atanamaz.
Şahsa bağlı olarak görev yapan personele en son kadrosu esas alınarak aylık
ve özlük haklarının ödenmesine devam edilir.
Memuriyet mahalli içindeki birimlerde şahsa bağlı olarak görev yapan
personelin durumuna uygun olan bir kadro boşaldığında bu kadroya öncelikle
atanırlar.
GEÇİCİ MADDE 3. – Sosyal Sigortalar Kurumunda halen sözleşmeli olarak
çalışan personelden 1999 yılı sonuna kadar memurluğa geçmek için yazılı
olarak başvuranlar, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı
aşmamak kaydı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 1, 2
ve 3 üncü maddesi hükümleri, 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılan kuruluşlarda geçen hizmet süreleri
de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmek suretiyle boş memur
kadrolarına intibak ettirilirler.
GEÇİCİ MADDE 4. – Bu Kanunun 24 üncü maddesinin yürürlüğe gireceği tarihe
kadar, bu Kanunun 16 ncı maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Ek 38 inci
maddesine göre Sosyal Sigortalar Kurumundan gelir ve aylık almakta olanlara
yapılan ödemeler ile 29 uncu maddesi ile değiştirilen 1479 sayılı Kanunun
36 ncı maddesinin son fıkrasına göre Bağ-Kur tarafından ödenen aylıklarda
dönem sonuna kadar yapılan artış oranının, aynı dönemin başında memur aylıklarında
yapılan ortalama artış oranının altında kalması halinde, söz konusu ödemeleri
aradaki fark kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 5. – 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir
Afetler Dolayısıyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun
uyarınca, 17/8/1999 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle Bakanlar Kurulu
tarafından afet bölgesi ilan edilen yerlerde malül kalan sigortalı veya
iştirakçiler ile ölen sigortalı veya iştirakçilerin hak sahiplerine en
az 360 gün prim veya 12 aylık prim veya kesenek ödenmiş ve her ne ad altında
olursa olsun Sosyal Güvenlik Kurumlarından aylık veya gelir almamak şartıyla;
506, 2925, 5434, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlarda öngörülen prim veya kesenek
ödeme süresi aranmaksızın ilgili kurumca kendi mevzuatlarına göre aylık
bağlanır. Bu şekilde bağlanan aylıklarla ilgili söz konusu kanunlarda öngörülen
prim veya keseneklerin eksik olan kısmı Hazinece kurumlara ödenir. Bu konudaki
usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı
ve Hazine Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Devlet Bakanlığınca müştereken
tespit edilir.
Yürürlük
MADDE 63. – Bu Kanunun ;
a) 8 inci, 32 nci, 37 nci, 41 inci, maddeleri ve 56 ncı maddesinin (A)
fıkrasının (2) numaralı bendi ile (B) fıkrasının (3) numaralı bendi, Kanunun
yayımını takip eden aybaşında,
b) 3 üncü, 4 üncü, 5 inci, 7 nci, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci, 12 nci,
13 üncü, 15 inci, 16 ncı maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Ek 38 inci,
17 nci maddesi ile 506 sayılı Kanuna eklenen Geçici 82 nci, 19 uncu, 20
nci, 21 inci, 25 inci, 27 nci, 29 uncu, 30 uncu, 31 inci, 33 üncü, 36 ncı,
39 uncu maddesi ile 1479 sayılı Kanuna eklenen Geçici 11 inci, 42 nci,
56 ncı maddesinin (A) fıkrasının (1) ve (5) numaralı bentleri ile (C) fıkrasının
(7) numaralı bendi, 62 nci maddesinin (1) inci ve (2) nci fıkraları, Kanunun
yayımını takip eden yılbaşında,
c) 46 ncı, 47 nci, 48 inci, 49 uncu, 50 nci, 51 inci, 52 nci, 53 üncü,
54 üncü, 55 inci ve 57 nci maddeleri ile 62 nci maddesinin (3) üncü fıkrası
ve Geçici 1 inci maddesi 1/6/2000 tarihinde,
d) 24 üncü maddesi, Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı iştirakçileri
ile ilgili personel kanunlarında gerekli değişikliklerin yapılmasını takip
eden yıl başında,
e) Diğer hükümleri Kanunun yayımı tarihinde,
Yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 64. – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(Yasanın ekinde, 18 bin 800 kadroluk ihdas listeleri yayımlanmıştır.) |