Yasa metni şöyle:
(15 Temmuz 2004 - 22.Dönem 2.Yasama Yılı 116. Birleşim)
KAMU YÖNETİMİNİN TEMEL İLKELERİ
VE YENİDEN YAPILANDIRILMASI HAKKINDA KANUN
Kanun No. 5227
Kabul Tarihi : 15.7.2004
Resmi Gazete :
BİRİNCİ KISIM
Kamu Yönetiminin Amaç, İlke ve Görevleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler
Amaç
MADDE 1. - Bu Kanunun amacı, katılımcı, saydam, hesap verebilir,
insan hak ve özgürlüklerini esas alan bir kamu yönetiminin oluşturulması;
kamu hizmetlerinin adil, süratli, kaliteli, etkili ve verimli bir şekilde
yerine getirilmesi için merkezî idare ile mahallî idarelerin görev, yetki
ve sorumluluklarının çağdaş kamu yönetimi ilke ve uygulamaları çerçevesinde
belirlenmesi; merkezî idare teşkilâtının yeniden yapılandırılması ve kamu
hizmetlerine ilişkin temel ilke ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. - Bu Kanun, merkezî idare ile mahallî idareleri ve bunların
bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşlarını kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. - Bu Kanunda geçen deyimlerden;
a) Merkezî idare: Başbakanlık ve bakanlıklar ile bağlı kuruluşları,
b) Mahallî idare: İl özel idaresi, belediye ve köyü,
c) Stratejik plân: Kamu kurum ve kuruluşlarının orta ve uzun
vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini,
performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak
dağılımlarını içeren plânı,
İfade eder.
Kamu yönetiminin temel amaç ve görevi
MADDE 4. - Kamu yönetiminin temel amaç ve görevi; halkın hayatını
kolaylaştırmak, huzur, güvenlik ve refahını sağlamak, hayat kalitesini
geliştirmek, kişilerin hak ve özgürlüklerini kullanmalarının önündeki engelleri
kaldırmak ve kanunlarla verilen görev ve hizmetleri yerine getirmektir.
Kamu yönetiminin kuruluş ve işleyişinin temel ilkeleri
MADDE 5. - Kamu yönetiminin kuruluş ve işleyişinde esas alınacak
temel ilkeler şunlardır:
a) Kamu yönetiminin kuruluş ve işleyişinde, idarenin bütünlüğü
esastır.
b) Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde; sürekli gelişim,
katılımcılık, saydamlık, hesap verebilirlik, öngörülebilirlik, yerindelik,
beyana güven ile hizmetten yararlananların ihtiyacına ve hizmetlerin sonucuna
odaklılık esas alınır.
c) Yapılacak yeni düzenlemeler ve kurulacak birimler için düzenleyici
etki analizi yapılır.
d) Kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde ve bu hizmetlerden
yararlandırmada ayırımcılık; bu hizmetlerle ilgili olarak insan hak ve
özgürlüklerini kısıtlayıcı düzenleme ve uygulama yapılamaz.
e) Görev, yetki ve sorumluluklar, hizmetten yararlananlara en
uygun ve en yakın birime verilir.
f) Kamu hizmetlerine ilişkin kararların alınmasında, ilgili kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sivil toplum örgütlerinin görüş
ve önerilerinden yararlanılır.
g) Kamu kurum ve kuruluşları, halkın bilgi edinme hakkını kullanması
için gerekli tedbirleri alır.
h) Kamu hizmetlerinde bilgi teknolojilerinden etkili ve yaygın
şekilde yararlanılır.
i) Kamu kurum ve kuruluşları, insan gücü, bilgi birikimi ve maddî
kaynaklarını etkili ve verimli şekilde kullanır, bu amaçla kendi aralarında
işbirliği yapar.
j) Kamu hizmetlerinin usul ve standartları belirlenerek, hizmetten
yararlananların bunları önceden bilmesi sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının
yöneticileri, hizmetlerin bu standartlara uygun şekilde yerine getirilmesinden
ve hizmetten yararlananların ihtiyacına uygunluğunu sağlamaktan sorumludur.
k) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, gerçek ve tüzel kişilerden,
sadece hizmet usul ve standartlarında öngörülen bilgi ve belgeler istenebilir.
Bilgi ve belge istemine ilişkin usul ve standartlar; etkililiği, verimliliği
ve basitleştirmeyi sağlamak amacıyla düzenli olarak gözden geçirilir.
1) Kamu kurum ve kuruluşları, kanunlarla kendilerine açıkça görev
olarak verilmeyen ve kuruluşun amacıyla doğrudan ilgili olmayan alanlarda
işletme kuramaz, mal ve hizmet üretimi yapamaz, bu amaçla personel, bina,
araç, gereç ve kaynak tahsis edemez.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezî İdarenin ve Mahallî İdarelerin
Yetki, Görev ve Sorumlulukları
Merkezî idarenin genel yetkileri
MADDE 6. - Merkezî idarenin kamu hizmetleri ile ilgili yetki
ve sorumlulukları şunlardır:
a) Kamu hizmetlerine ilişkin ulusal düzeyde genel ilke ve politikalar,
amaç ve hedefler ile standartları belirlemek.
b) Kamu hizmetlerinin hukuka, belirlenen politika ve standartlara
uygunluğunu izlemek, değerlendirmek ve denetlemek.
c) Hizmetlerin verimli ve merkezî idare ile mahallî idareler
arasında koordinasyon içerisinde yerine getirilmesini sağlamak.
d) Kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör, kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşları ve sivil toplum örgütleri arasında iletişim ve işbirliğini
sağlayıcı mekanizmalar oluşturmak, hizmet ve işlev kapasitelerini geliştirmek.
e) Kamu hizmetlerini uygun ölçek ve nitelikte olmak üzere merkezde,
gerekli durumlarda yetki genişliği ilkesi çerçevesinde taşrada ve yurt
dışında örgütlenerek yerine getirmek.
f) Mahallî idareler ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları
üzerinde kanunlarla öngörülen idarî vesayet yetkisini kullanmak.
Merkezî idare tarafından yürütülecek görev ve hizmetler
MADDE 7. - Merkezî idare tarafından yürütülecek görev ve hizmetler
şunlardır:
a) Adalet, savunma, güvenlik, istihbarat, dış ilişkiler ve dış
politikaya ilişkin görev ve hizmetler.
b) Maliye, hazine, dış ticaret, gümrük hizmetleri ile piyasalara
ilişkin düzenleme görev ve hizmetleri.
c) Ulusal düzeyde ekonomik, sosyal ve fizikî plânları hazırlamaya,
bölgeler arasındaki gelişmişlik farklılıklarını gidermeye yönelik program
ve projelerin uygulanmasını sağlamaya ilişkin görev ve hizmetler.
d) Millî eğitimle ilgili görev ve hizmetler.
e) Diyanetle ilgili görev ve hizmetler.
f) Sosyal güvenlikle ilgili görev ve hizmetler.
g) Tapu ve kadastro, nüfus ve vatandaşlıkla ilgili görev ve hizmetler.
h) Acil durum yönetimi ve sivil savunma ile ilgili ulusal düzeyde
yapılması gereken görev ve hizmetler.
i) Vakıflarla ilgili görev ve hizmetler.
j) Mahallî idarelere teknik ve malî yardımda bulunma, rehberlik
yapma ve eğitim desteği sağlama görev ve hizmetleri.
k) Kanunlarla münhasıran merkezî idare tarafından yerine getirilmesi
öngörülen ulusal nitelikli veya birden çok ili kapsayan diğer görev ve
hizmetler.
Mahallî idarelerin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 8. - Mahallî müşterek ihtiyaçlara ilişkin her türlü görev,
yetki ve sorumluluklar ile hizmetler mahallî idareler tarafından yerine
getirilir.
Mahallî idareler görev, yetki ve sorumluluk alanlarına giren hizmetleri,
idarenin bütünlüğüne, kanunlarla belirlenen esas ve usullere, kalkınma
plânının ilke ve hedeflerine, kendi stratejilerine, amaç ve hedeflerine,
performans ölçütlerine uygun olarak yürütür.
Mahalli idarelerin kanunlarla verilen temel görev ve hizmetleri ciddi
şekilde aksatması ve bu durumun halkın sağlık, huzur ve esenliğini önemli
ölçüde olumsuz etkilemesi durumunda, aksamanın boyutu ile ölçülü olmak
kaydıyla, ilgili merkezî idare kuruluşunun talebi üzerine İçişleri Bakanlığı
bu aksaklıkların giderilmesi için kanunlarda öngörülen tedbirleri alır.
Merkezî idare ile mahallî idareler arasındaki ilişkiler
MADDE 9. - Merkezî idare tarafından yürütülmesi öngörülen hizmetlerden
il ve ilçelerde yapılması gerekenlerin, kanunlarda belirtilen istisnalar
dışında, valilik ve kaymakamlıklar tarafından gerçekleştirilmesi esastır.
Merkezi idare, mahalli idarelerin sorumluluk alanlarına giren görev
ve hizmetler için mahallî düzeyde teşkilât kuramaz, doğrudan ihale ve harcama
yapamaz.
Merkezî idarenin görevleri arasında sayılan hizmetlere ait yatırımlardan
ilgili bakanlıkça uygun görülenler, mahallî idareler eliyle de gerçekleştirilebilir.
Bu yatırımlara ait ödenekler, ilgili kuruluş tarafından o mahallî idare
bütçesine aktarılır. Bu ödenekler başka amaçla kullanılamaz.
Merkezî idare, desteklemek ve geliştirmek istediği hizmetleri, proje
bazında gerekli kaynaklarını ilgili mahallî idarelere aktarmak suretiyle
onlarla işbirliği içinde yürütebilir.
Mahallî idareler, yatırımlarını, yetkili organlarının kararıyla ve bedeli
mukabilinde başka mahallî idarelere veya merkezî idare kuruluşlarına yaptırabilir.
Mahallî idareler, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile işbirliği içinde
ortak yatırım yapabilir.
Mahallî idarelerin görev, yetki ve sorumluluk alanlarına giren konularda
çıkarılacak tüzük, yönetmelik ve benzeri düzenlemelerde, mahallî idarelerin
yetkilerini kısıtlayıcı, mahallî hizmetleri zayıflatıcı ve yerinden yönetim
ilkesine aykırı hükümler konulamaz.
Malî kaynak dağılımı
MADDE 10. - Mahallî idarelere yetki, görev ve sorumluluklarıyla
orantılı gelir kaynakları sağlanır. Mahallî idarelere genel bütçe vergi
gelirleri tahsilatından pay ayrılır. Payların ayrılmasına, dağıtımına ve
bu paylardan yapılacak kesintilere ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.
Kamu hizmetlerinin gördürülmesi
MADDE 11. - Kamu hizmetlerinin daha etkili ve verimli olarak
yerine getirilebilmesi amacıyla, merkezî idare ile mahallî idareler, kendilerine
ait hizmetlerden kanunlarda öngörülenleri, ilgileri itibariyle üniversitelere,
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, hizmet birliklerine, özel
sektöre ve alanında uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerine gördürebilir.
Bu durumda idarenin sorumluluğuna ilişkin hükümler saklıdır.
İKİNCİ KISIM
Bakanlıklar ile Bağlı ve İlgili Kuruluşların Teşkilâtlanmasına
İlişkin Esas ve Usuller
BİRİNCİ BÖLÜM
Bakanlıklar ile Bağlı ve İlgili Kuruluşların
Teşkilâtlanması
Teşkilâtlanmaya ilişkin ilke ve esaslar
MADDE 12. - Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların kuruluş
ve teşkilâtlanmasına ilişkin ilke ve esaslar şunlardır:
a) Görev ve yetkilerin tespiti ile teşkilâtlanmada, idarenin
bütünlüğü ilkesi esas alınır.
b) Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların teşkilâtlanmasında
etkili ve verimli bir yapı kurulması amacıyla, kurum ve kuruluşların görev,
yetki ve sorumlulukları tanımlanır. Benzer nitelikteki hizmet ve görevler
birden fazla kurum ve kuruluşa verilemez.
c) Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşlar, stratejik plânlarına,
yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak teşkilât yapısını, hizmet kalite
standartlarını, yönetim ve hizmet süreçlerini sürekli geliştirici tedbirleri
alır.
Bakanlar Kurulu, Başbakan ve Başbakan yardımcıları
MADDE 13. - Bakanlar Kurulu, Başbakan ve bakanlardan oluşur.
Başbakan, Bakanlar Kurulunun başkanı ve Başbakanlık teşkilâtının en üst
amiridir
Başbakana yardımcı olmak ve Başbakan tarafından verilecek görevleri
yerine getirmek amacıyla sayıları sekizi geçmemek üzere Devlet Bakanı atanabilir.
Başbakana yardımcı olmak ve bakanlıklar arasında koordinasyonu sağlamak
üzere en çok üç bakan Başbakan Yardımcısı olarak görevlendirilebilir.
Başbakan yardımcıları ile Devlet bakanlarının danışma ve büro hizmetlerini
yürütecek personele ait kadrolar Başbakanlık kadro cetvelinde gösterilir.
Bakanların görev, yetki ve sorumluluğu
MADDE 14. - Bakan, bakanlık kuruluşunun en üst amiri olup, bakanlık
icraatından ve emri altındakilerin faaliyet ve işlemlerinden sorumludur.
Her bakan aşağıdaki görev, yetki ve sorumluluğa sahiptir:
a) Bakanlığını Anayasaya, kanunlara, hükümet programına ve Bakanlar
Kurulunca belirlenen politika ve stratejilere uygun olarak yönetir.
b) Bakanlığı ile bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşların görev
alanına giren hususlarda politika ve stratejiler geliştirir, bunlara uygun
olarak yıllık amaç ve hedefler oluşturur, performans ölçütleri belirler,
bakanlık bütçesini hazırlar, gerekli yasal ve idarî düzenleme çalışmalarını
yapar. Belirlenen stratejiler, amaçlar ve performans ölçütleri doğrultusunda
uygulamayı koordine eder, izler ve değerlendirir.
c) Bakanlığı ile bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşların faaliyetlerini,
işlemlerini denetler, yönetim sistemlerini gözden geçirir, kurumun yapısı
ve yönetim süreçlerinin etkililiğini gözetir, yönetimin geliştirilmesini
sağlar.
d) Faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklar, kamu kurum
ve kuruluşları ile işbirliği ve koordinasyonu sağlar.
Müsteşarın görev, yetki ve sorumluluğu
MADDE 15. - Müsteşar, bakandan sonra gelen en üst düzey kamu
görevlisi olup bakanlık hizmetlerini, bakan adına ve onun emir ve yönlendirmesi
doğrultusunda, mevzuat hükümlerine, bakanlığın amaç ve politikalarına,
stratejik plânına uygun olarak düzenler ve yürütür. Bu amaçla, bakanlık
kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını gözetir
ve sağlar.
Müsteşar yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden bakana karşı
sorumludur.
Bakanlıklar
MADDE 16. - Bakanlıklar merkez ve taşra teşkilâtından oluşur.
Ancak, ekli (I) sayılı cetvelde sayılan bakanlıklardan ekli (II) sayılı
cetvelde gösterilenler taşra teşkilâtı kuramaz.
Bakanlık merkez teşkilâtı kurulmasına ilişkin esas ve usuller
MADDE 17. - Bakanlıkların merkez teşkilâtının kurulmasında aşağıdaki
esas ve usuller uygulanır:
a) Ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinin kurulması,
kaldırılması, görev, yetki ve sorumlulukları kanunla düzenlenir.
b) Bağlı ve ilgili kuruluşlar eliyle yürütülen hizmetler için
bakanlık merkez teşkilâtında ayrıca birim kurulamaz.
c) Bakanlık merkez teşkilâtında 28 inci maddenin birinci fıkrasının
(a) ve (b) bentlerinde gösterilenler dışında hiyerarşik kademe teşkil edilemez.
Ancak, birim ve personel sayısı dikkate alınarak bakanlıklardan sadece
merkez teşkilâtı bulunanlar ile müsteşarlık şeklinde kurulan bağlı kuruluşlarda
en çok üç; diğer bakanlıklarda en çok beş müsteşar yardımcılığı; başkanlık
ve genel müdürlük şeklinde kurulan bağlı kuruluşlarda en çok üç başkan
yardımcılığı ve genel müdür yardımcılığı kadrosu ihdas edilebilir.
Bakanlık merkez teşkilâtı
MADDE 18. - Bakanlık merkez teşkilâtı, bakanlığın sorumlu olduğu
hizmetlerin yürütülmesi; bu hizmetlerle ilgili politika, standart ve hedeflerin
belirlenmesi; plânlama, koordinasyon ve denetimin sağlanması; eğitim, izleme
ve değerlendirme görevlerinin yerine getirilmesi amacıyla aşağıdaki birimlerden
meydana gelecek şekilde düzenlenir:
a) Bakanlıkların hizmet ve görev alanlarına giren faaliyetlerini
yürüten ana hizmet birimleri.
b) Bakana ve ana hizmet birimleri ile bağlı ve ilgili kuruluşlara
teknik, plânlama, araştırma-geliştirme, hukukî ve malî konularda yardımcı
olan danışma birimleri.
c) İnsan kaynakları ve destek hizmetlerini yerine getiren yardımcı
hizmet birimleri.
İçişleri, Maliye, Millî Eğitim, Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik
bakanlıklarında, temel görev ve hizmetlerin bir gereği olarak, kurum dışı
işyeri, mükellef veya üçüncü kişi ve kuruluşlar ile mahallî idarelere yönelik
olmak üzere, kuruluş kanunlarında belirtilmek şartıyla ana hizmet birimi
şeklinde rehberlik ve denetim birimi oluşturulabilir. Hâkim ve savcıların
denetimi için öngörülen hükümler saklıdır.
Bakanlık ana hizmet birimleri
MADDE 19. - Bakanlıkların sorumlu oldukları temel hizmet ve görevler,
merkez teşkilâtı bünyesinde kurulan ana hizmet birimleri tarafından yerine
getirilir.
Bakanlık danışma birimleri
MADDE 20. - Bakanlık merkez teşkilâtında ihtiyaca göre aşağıdaki
danışma birimleri kurulabilir:
a) Strateji Geliştirme Başkanlığı.
b) Hukuk Müşavirliği.
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
Gerekli görülen hallerde 33 üncü maddede öngörülen esaslar dahilinde
bakanlık müşavirliği kadrosu ihdas edilebilir.
Bağlı kuruluşların merkez teşkilâtında ihtiyaca göre Strateji Geliştirme
Daire Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ile Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
kurulabilir.
Bakanlık yardımcı hizmet birimleri
MADDE 21. - Bakanlık merkez teşkilâtında ihtiyaca göre aşağıdaki
yardımcı hizmet birimleri kurulur:
a) Özel Kalem Müdürlüğü.
b) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı.
c) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı.
Taşra teşkilâtı olan bakanlıklarda insan kaynakları birimi genel müdürlük
şeklinde kurulabilir. Bağlı kuruluşların merkez teşkilâtında ihtiyaca göre
İnsan Kaynakları ile Destek Hizmetleri Daire Başkanlıkları veya Müdürlükleri
kurulur.
Taşra teşkilâtı ve kuruluşuna ilişkin esaslar
MADDE 22. - Taşra teşkilâtı olan bakanlıklar illerde ve hizmetin
niteliği ile ihtiyaçlar dikkate alınarak ilçelerde teşkilâtlanır. Bunlar,
vali ve kaymakama bağlı olarak çalışır.
Taşra teşkilâtının kurulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur:
a) Taşra teşkilâtı, görev ve hizmetin niteliğine, sosyal ve ekonomik
şartlara ve nüfus durumuna göre farklı yapıda kurulabilir.
b) Bakanlıklar ile bağlı kuruluşların il ve ilçelerde, tek bir
taşra teşkilâtı kurmaları esastır.
c) Kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı hallerde, birden çok ili
kapsayan alanlarda, sürekli veya geçici nitelikte, kanunla bölge teşkilâtı
kurulabilir. Ancak, bölge düzeyinde teşkilâtlanan bakanlıklar illerde,
illerde teşkilâtlanan bakanlıklar ise bölge düzeyinde teşkilâtlanamaz.
d) Bölge kuruluşları dışındaki taşra teşkilâtı, Bakanlar Kurulu
kararı ile kurulur, kaldırılır veya değiştirilir.
Yurt dışı hizmetlerinin yürütülmesi
MADDE 23. - Dışişleri Bakanlığı ile Türk İşbirliği ve Kalkınma
İdaresi Başkanlığı hariç, bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları
yurt dışı teşkilâtı kuramazlar. Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından
hangilerinin hangi ülkelerde yurt dışı hizmeti sunacağı Bakanlar Kurulu
tarafından belirlenir. Bu suretle belirlenecek kurum ve kuruluşların yurt
dışı hizmetleri ilgili kurum veya kuruluş personelinin Dışişleri Bakanlığı
kadrolarına belirli süreli olarak görevlendirilmesi suretiyle yürütülür.
Bu görevlere Dışişleri Bakanlığı elemanları atanamaz ve görevlendirilemez.
Bağlı kuruluşlar
MADDE 24. - Bağlı kuruluşlar, bir bakanlığın hizmet ve görev
alanına giren ana hizmetlerden özel önemi bulunanları yürütmek üzere, kanunla
kurulan kuruluşlardır. Başbakanlığa bağlı olanların dışında müsteşarlık
şeklinde bağlı kuruluş kurulamaz.
Bağlı kuruluşlar, merkez teşkilâtı ile istisnaî ve zorunlu hallere münhasır
olmak üzere ihtiyaca göre kurulan taşra teşkilâtından oluşur. Ancak, bölge
düzeyinde teşkilâtlanan bağlı kuruluşlar illerde, illerde teşkilâtlanan
bağlı kuruluşlar bölge düzeyinde teşkilâtlanamaz. Bağlı kuruluşların taşra
teşkilâtı kanunla kurulur.
Bağlı kuruluşların ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimleri
18 inci madde ile bakanlık merkez teşkilâtına ilişkin diğer hükümler göz
önünde bulundurularak hizmet özelliklerine göre kuruluş kanunlarında belirlenir.
Ayrıca, bağlı kuruluşlarda temel görev ve hizmetlerin bir gereği olarak,
kurum dışı işyeri, mükellef veya üçüncü kişi ve kuruluşlara yönelik olmak
üzere, kuruluş kanunlarında belirtilmek şartıyla ana hizmet birimi şeklinde
rehberlik ve denetim birimi oluşturulabilir.
İlgili kuruluşlar
MADDE 25. - İlgili kuruluşlar; özel kanun veya statü ile kurulan,
iktisadî devlet teşekkülleri ve kamu iktisadî kuruluşları ile bunların
müessese, ortaklık ve iştirakleri veya özel hukukî, malî ve idarî statüye
tâbi, hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
Bu kuruluşların görev, yetki ve sorumlulukları ile teşkilâtlanmalarına
ilişkin esaslar ve ilgili olduğu bakanlık, kuruluş kanunu veya statülerinde
belirlenir. Müsteşarlık şeklinde ilgili kuruluş kurulamaz.
İlgili kuruluşların ana hizmet, danışma ve yardımcı hizmet birimleri,
18 inci madde ile bakanlık merkez ve bağlı kuruluşlarının teşkilâtlanmasına
ilişkin diğer hükümler göz önünde bulundurularak hizmet özelliklerine göre
kuruluş kanunlarında veya statülerinde belirlenir.
İlişkili kuruluşlar
MADDE 26. - İlişkili kuruluşlar, piyasalara ilişkin düzenleyici
ve denetleyici görev yapan, kamu tüzel kişiliği ile idarî ve malî özerkliği
haiz, özel kanunla kurulan kuruluşlardır.
Bu kuruluşların ilişkili olduğu bakanlık, kuruluş kanununda gösterilir.
Strateji Geliştirme Kurulu ve diğer sürekli kurullar
MADDE 27.- Bakanlıklarda, bakanlık stratejilerinin, amaç ve politikalarının
belirlenmesine, bakanlık hizmet ve teşkilâtının geliştirilmesine, bakanlık
faaliyetlerinin performans sonuçlarının değerlendirilmesine yardımcı olmak
üzere Strateji Geliştirme Kurulu oluşturulur. Kurul, bakanlık müsteşarının
başkanlığında, bakanlıkların kuruluş kanunlarında belirtilen birim amirlerinden
oluşur ve konu ile ilgili kişiler, kamu veya özel kuruluş ve sivil toplum
örgütü temsilcileri çağrılabilir. Kurulun sekretarya hizmetleri Strateji
Geliştirme Başkanlığınca yürütülür.
Ayrıca bakanlıklarda ve bağlı kuruluşlarda, görevleri ve teşekkül tarzı
kuruluş kanunlarında gösterilmek kaydıyla sürekli kurullar oluşturulabilir.
Hiyerarşik kademeler ve birim unvanları
MADDE 28.- Bakanlık merkez, bağlı ve ilgili kuruluşları ile taşra
teşkilâtının, hiyerarşik kademeleri ve birim unvanları; hizmetin özelliklerinden
kaynaklanan farklılıklar dikkate alınmak suretiyle aşağıdaki şekilde düzenlenir:
a) Bakanlık merkez teşkilâtında:
1. Müsteşarlık.
2. Genel Müdürlük, Başkanlık, Daire Başkanlığı.
3. Müdürlük.
Taşra teşkilâtı olan bakanlıklarda genel müdürlüklere bağlı olarak daire
başkanlığı kurulabilir.
b) Bağlı kuruluşlarda:
Müsteşarlık şeklindeki bağlı kuruluşlarda:
l. Müsteşarlık.
2. Genel Müdürlük, Daire Başkanlığı.
3. Müdürlük.
Başkanlık şeklindeki bağlı kuruluşlarda:
1. Başkanlık.
2. Daire Başkanlığı.
3. Müdürlük.
Genel Müdürlük şeklindeki bağlı kuruluşlarda:
l. Genel Müdürlük.
2. Daire Başkanlığı.
3. Müdürlük.
c) Taşra teşkilâtı il kuruluşlarında:
1. Vali.
2. İl Müdürlüğü.
3. Şube Müdürlüğü.
d) Taşra teşkilâtı ilçe kuruluşlarında:
1. Kaymakam.
2. İlçe Müdürlüğü.
3. İhtiyaç duyulan ilçelerde Şube Müdürlüğü.
e) Bölge kuruluşlarında:
1. Bölge Müdürlüğü.
2. Şube Müdürlüğü veya Başmühendislik.
Dışişleri Bakanlığı, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, Millî İstihbarat
Teşkilâtı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve ilişkili kuruluşlar
bu maddede öngörülen hiyerarşik kademe ve birim unvanlarına ilişkin hükümlere
tâbi değildir. Bunların hiyerarşik kademe ve birim unvanları kuruluş kanunlarında
düzenlenir.
Kuruluş işlemlerinin tamamlanması
MADDE 29. - Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilâtı ile
bağlı ve ilgili kuruluşların kurulma işlemleri, genel hükümlere göre kadro
ihdası ile tamamlanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Danışma Birimlerinin Görev ve Yetkileri
Strateji Geliştirme Başkanlığı
MADDE 30. - Strateji Geliştirme Başkanlığı aşağıdaki görevleri
yapar:
a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve
hükümet programı çerçevesinde bakanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve
politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları
yapmak.
b) Bakanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite
ölçütleri geliştirmek ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek.
c) Bakanlık bütçesini stratejik plâna ve yıllık hedeflere göre
hazırlamak; bakanlık faaliyetlerinin bunlara uygunluğunu izlemek ve değerlendirmek.
d) Bakanlığın yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla
ilgili bilgi ve verileri toplamak, analiz etmek, yorumlamak ve yıllık faaliyet
raporlarını hazırlamak.
e) Üst yönetimin iç denetime yönelik işlevinin etkililiğini ve
verimliliğini artırmak için gerekli hazırlıkları yapmak.
f) Bakanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek
dış faktörleri incelemek, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin
etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak.
g) Yönetim bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri yerine getirmek.
h) Strateji Geliştirme Kurulunun sekretarya hizmetlerini yürütmek.
i) Bakan ve Müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Hukuk Müşavirliği
ADDE 31. - Hukuk Müşavirliği aşağıdaki görevleri yapar:
a) Bakan, bakanlık birimleri ve diğer bakanlıklar tarafından
gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile diğer hukukî konular
hakkında görüş bildirmek.
b) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici
hukukî tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara
uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak.
c) 8.1.1943 tarihli ve 4353 sayılı Kanun hükümlerine göre adlî
ve idarî davalarda gerekli bilgileri hazırlamak, taraf olduğu idarî davalarda
bakanlığı temsil etmek veya bakanlıkça hizmet satın alma yoluyla temsil
ettirilen davaları takip ve koordine etmek.
d) Bakan ve Müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
MADDE 32. – Bakanlıklarda ve bağlı kuruluşlarda, basın ve halkla
ilişkilerle ilgili faaliyetleri plânlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek
usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak üzere Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirliği kurulabilir.
Bakanlık müşavirleri
MADDE 33. - Bakanlıklarda, önem ve öncelik taşıyan konularda
bakana yardımcı olmak üzere bakanlık müşavirleri bulunabilir.
Bakanlık müşavirleri bakana bağlıdır.
Bakanlık müşavirlerinin gerekli olup olmadığı ve yirmiyi geçmeyecek
şekilde sayısı kuruluş kanunlarında gösterilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yardımcı Hizmet Birimlerinin Görev ve Yetkileri
Özel Kalem Müdürlüğü
MADDE 34. - Özel Kalem Müdürlüğü; bakanın çalışma programını,
resmî ve özel yazışmalarını, protokol ve tören işlerini düzenlemek, yürütmek
ve bakanın vereceği diğer işleri yapmakla görevlidir.
İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı
MADDE 35. - İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın insan gücü politikası ve plânlaması konusunda çalışmalar
yapmak ve tekliflerde bulunmak.
b) Bakanlık personelinin atama, nakil, sicil, terfi, ücret, emeklilik
ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek.
c) Bakanlık teşkilâtının eğitim plânını hazırlamak, uygulamak
ve değerlendirmek.
d) Bakanlığın görev alanına giren konularda mahallî idarelere
dönük eğitim programları hazırlamak ve uygulamak.
e) Bakan ve müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
MADDE 36.- Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bakanlığın ihtiyacı olan her türlü yapım, satın alma, kiralama,
bakım ve onarım, arşiv, sağlık ve benzeri her türlü idarî ve malî hizmetleri
yürütmek.
b) Taşınır ve taşınmaz mal kayıtlarını tutmak.
c) Bakanlık sivil savunma ve seferberlik hizmetlerini plânlamak
ve yürütmek.
d) Bakan ve müsteşar tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
Bağlı ve ilgili kuruluşların danışma ve yardımcı hizmet birimleri
MADDE 37. - Bakanlık bağlı ve ilgili kuruluşlarındaki danışma
ve yardımcı hizmet birimlerinin görevleri, bakanlık merkez teşkilâtındaki
benzer birimlerin görevleri esas alınarak düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kamu Yönetiminde Denetim
Denetim
MADDE 38. - Denetim; kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyet ve
işlemlerinde hataların önlenmesine yardımcı olmak, çalışanların ve kuruluşların
gelişmesine, yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir ve tutarlı
hale gelmesine rehberlik etmek amacıyla; hizmetlerin süreç ve sonuçlarını
mevzuata, önceden belirlenmiş amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine
ve kalite standartlarına göre; tarafsız olarak analiz etmek, karşılaştırmak
ve ölçmek; kanıtlara dayalı olarak değerlendirmek, elde edilen sonuçları
rapor haline getirerek ilgililere duyurmaktır.
Denetimin kapsamı ve türleri
MADDE 39. - Kamu kurum ve kuruluşlarında iç ve dış denetim yapılır.
İç denetim; hataların önlenmesi, risk ve zayıflıkların belirlenmesi, iyi
uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, yönetim sistemlerinin ve süreçlerinin
geliştirilmesi amacıyla yapılan denetimdir.
Dış denetim; kamu kurum ve kuruluşlarının hesap verme sorumluluğu çerçevesinde
bütün faaliyet, karar ve işlemlerinin, kurumsal amaç, hedef ve plânlara
ve kanunlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesidir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının iç ve dış denetimi; hukuka uygunluk, malî
denetim ve performans denetimini kapsar:
a) Hukuka uygunluk denetimi; eylem ve işlemlerin ilgili kanun,
tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğunun,
b) Malî denetim; gelir, gider ve mallara ilişkin hesap ve işlemlerin
doğruluğunun, malî tabloların tasdikinin ve mali sistemlerin,
c) Performans denetimi; yönetimin bütün kademelerinde
gerçekleştirilen faaliyet ve programların plânlanması, uygulanması ve kontrolü
aşamalarında ekonomikliğin, verimliliğin ve etkililiğin,
Denetlenmesini ifade eder.
Denetlemeye yetkili kurumlar
MADDE 40.- İç denetim, kamu kurum ve kuruluşlarının kendi yöneticileri
veya kurumun üst yöneticisinin görevlendireceği iç denetim elemanları tarafından
yapılır.
Merkezî idareye dahil kurum ve kuruluşlarla il özel idareleri, belediyeler
ve bunlara bağlı kuruluşlar ve mahallî idare birliklerinin dış denetimi
kanunla belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde Sayıştay tarafından yapılır
veya yaptırılır, sorumluların hesap ve işlemleri kesin hükme bağlanır.
Bu amaçla Sayıştayın teşkilât yapısı içinde özel ihtisas daireleri oluşturulabileceği
gibi, bölge düzeyinde birimler kurulabilir.
Mahallî idareler, bunların bağlı kuruluşları, işletmeleri ile mahallî
idare birliklerinin malî işlemler dışında kalan diğer idarî işlemleri;
idarenin bütünlüğüne, kalkınma plânı ve stratejilerine, merkezî idare tarafından
belirlenen standart, ilke ve politikalara uygunluğu açısından İçişleri
Bakanlığı tarafından da 18 inci maddenin ikinci fıkrasına göre kurulacak
rehberlik ve denetim birimi marifetiyle denetlenir.
Köyler ile köylerin kendi aralarında kurdukları birlikler, mülkî idare
amirleri eliyle denetlenir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının denetimleri konusunda Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanununda yer alan hükümler saklıdır.
Bilgi edinme hakkı ve saydamlık
MADDE 41. - Gerçek ve tüzel kişiler, kanunla belirlenen usul
ve esaslar çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahiptir. Kamu kurum ve kuruluşları,
gerçek ve tüzel kişilerin talep etmeleri halinde, istenen bilgi ve belgeleri
kanunda belirtilen istisnalar dışında vermekle yükümlüdür.
Kamu kurum ve kuruluşları, görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki
temel nitelikli karar ve işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını, satımlarını,
projelerini ve yıllık faaliyet raporlarını bilgi iletişim teknolojilerini
de kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine sunarlar.
Kesinleşen faaliyet ve denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun
incelemesine açık hale getirilir. Mahallî idarelerde bu raporlar meclislerinin
ilk toplantısında üyelerin bilgisine de sunulur.
Mahallî idareler halk denetçisi
MADDE 42.- Her ilde, mahallî idareler ve bunlara bağlı kuruluşlar
ile bu idareler tarafından kurulan birlik ve işletmelerin, kurum dışı gerçek
ve tüzel kişilerle ilgili işlem ve eylemlerinden kaynaklanan anlaşmazlıkların
çözümüne yardımcı olmak üzere bir halk denetçisi seçilir.
Halk denetçisi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin
(A) fıkrasının l, 4, 5, 6 ve 7 nci bentlerinde belirtilen şartları taşıyan;
en az dört yıllık yüksek öğretim kurumlarından mezun ve en az on yıl meslekî
tecrübe sahibi, toplumda saygınlığı bulunan kişiler arasından beş yıl süre
ile görev yapmak üzere il genel meclisinin üçte iki çoğunluğunun kararı
ile seçilir. İlk iki turda üçte iki çoğunluk sağlanamazsa, üçüncü turda
salt çoğunluk aranır. Bu turda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde, üçüncü
turda en çok oy alan iki aday arasında dördüncü tur oylama yapılır ve dördüncü
turda en çok oy almış bulunan aday seçilir. Halk denetçiliğine kişiler
kendileri aday olabileceği gibi, il genel meclisi üyelerinin beşte biri
tarafından da aday gösterilebilir.
Halk denetçisi seçildikten sonra varsa siyasî partisiyle ilişiği kesilmiş
sayılır.
Halk denetçisi, görevinin devamı süresince işlerini tam bir dikkat,
dürüstlük ve tarafsızlık ile yürüteceğine, kanun hükümlerine aykırı hareket
etmeyeceğine dair il genel meclisi önünde yemin ederek görevine başlar.
Halk denetçisi, görevini engelleyen fizikî ve psikolojik bir rahatsızlığı,
görevi gereği edindiği kişisel bilgi ve sırları açıklaması, halk denetçisi
olma şartlarını taşımadığının anlaşılması veya sonradan kaybetmesi sebepleriyle
il genel meclisinin salt çoğunluğunun kararı ve valinin mütalaası üzerine
Danıştay kararı ile görevinden alınabilir. Bu şekilde boşalan halk denetçiliğine,
kalan süreyi tamamlamak üzere yenisi seçilir.
Halk denetçisi, görevinin devamı süresince, herhangi bir kamu kuruluşunda
veya özel kuruluşta ücretli bir işte çalışamaz. Kamu görevlileri arasından
seçilen halk denetçisi, bu süre için kurumundan aylıksız izinli sayılır.
İzinli oldukları sürece memuriyetleri ile ilgili özlük hakları devam ettiği
gibi, bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır, terfileri başkaca
bir işleme gerek kalmadan süresinde yapılır. Bu şekilde seçilen halk denetçilerinin
kadroları ve tâbi olduğu sosyal güvenlik kurumu ile ilişkileri devam eder,
ancak bunların ve diğer halk denetçilerinin daha önce tâbi oldukları sosyal
güvenlik kurumlarına ödenmesi gereken primleri kendileri tarafından yatırılır.
Halk denetçisinin bürosu ve iş yükü ile orantılı sayıda personel il
özel idaresi tarafından sağlanır. Halk denetçisine, il nüfusu 500.000'e
kadar olan illerde 50.000; 500.001-1.000.000 olan illerde 60.000; 1.000.001-2.000.000
olan illerde 70.000 ve 2.000.001'den fazla olan illerde 80.000 gösterge
rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu
bulunacak miktarda aylık brüt ödenek verilir. Halk denetçisi gördüğü hizmet
nedeniyle talep sahiplerinden hiçbir şekilde ücret veya başka bir karşılık
alamaz.
Halk denetçisi, birinci fıkrada sayılan kuruluşların gerçek ve tüzel
kişileri ilgilendiren işlem ve eylemlerine karşı menfaati ihlâl edilenler
tarafından yapılacak başvuru üzerine, gerekli bilgi ve belgeleri inceleyerek,
gerektiğinde tarafları dinleyerek, kırkbeş gün içinde kararını verir. Kararı,
ilgili idareye ve talep sahibine bildirir. İlgili idare halk denetçisinin
verdiği karara karşı tutumunu en geç on gün içinde açıklar. İdare, halk
denetçisinin tavsiyesini uygun bulmazsa görüşünü gerekçelendirmek zorundadır.
Halk denetçisinin raporları Bilgi Edinme Kanununun çizdiği yasal çerçeve
dahilinde kamuoyuna açıktır.
İlgili kurum ve kuruluşlar, halk denetçisi tarafından istenen bilgi
ve belgeler ile soruların cevaplarını en geç bir hafta içinde vermek zorundadır.
Konusu açık olmayan, somut iddia içermeyen, halk denetçisinin yetki
alanına girmeyen veya dava konusu yapıldığı anlaşılan başvurular işleme
konulmaz. Halk denetçisi incelemesi sırasında, teknik hususlarda bedeli
il özel idare bütçesinden karşılanmak suretiyle her türlü uzmandan yararlanabilir.
Menfaati ihlâl edilen gerçek veya tüzel kişiler, işlem ve eylemden haberdar
olduktan sonra veya yaptıkları başvuruya süresi içinde cevap verilmemesi
üzerine otuz gün içerisinde halk denetçisine başvurabilirler. Halk denetçisine
başvuru süresi, eylem ve işlemin tekemmül tarihinden itibaren altı ayı
geçemez.
Dava açma süresi içinde halk denetçisine yapılan başvuru, dava açma
süresini durdurur. Halk denetçisinin tavsiye kararının verilen süre içinde
yerine getirilmemesi veya başvuru sahibini tatmin etmemesi halinde, kararda
belirtilen sürenin bitiş tarihinden itibaren, talep sahibinin dava açma
süresi yeniden işlemeye başlar. Dava konusu edilmiş veya üçüncü kişilere
dönük karar ve işlemler sebebiyle halk denetçisine başvurulamaz. Halk denetçisine
başvuru, idarî yargıya müracaat hakkının önşartı değildir.
Halk denetçisi, incelemesi nedeniyle elde ettiği kişilere ait bilgilerin
gizliliğinin korunmasından sorumludur. Halk denetçisi tarafından alınan
tavsiye kararları arşivlenir. Halk denetçisi, her yıl Ocak ayında, bir
önceki yılda verdiği tavsiye kararları ile ilgili genel değerlendirme raporunu
il genel meclisinin bilgisine sunar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli ve Geçici Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Yöneticilerin sorumlulukları
MADDE 43. - Bu Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların her kademedeki
yöneticileri, görevlerini mevzuata, stratejik plân ve programlara, performans
ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üst
kademelere karşı sorumludur.
İdarî düzenleme yetkisi
MADDE 44. - Bakanlıklar ile kamu tüzel kişileri, önceden kanunla
düzenlenmeyen konularda ve kanun hükümlerine aykırı şekilde idarî düzenleme
yapamazlar.
Yetki devri
MADDE 45. - Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların üst
düzey yöneticileri, valiler, kaymakamlar ve belediye başkanları, sınırlarını
açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla yetkilerinden bir kısmını astlarına
devredebilir. Yetki devri, uygun araçlarla ilgililere duyurulur.
İnsan kaynakları yönetimi
MADDE 46. - Kamu hizmetleri memurlar, tam zamanlı veya kısmî
zamanlı çalışan diğer kamu görevlileri ve işçiler eliyle yürütülür.
Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin işe alınmaları ve görevde yükselmeleri
ehliyete dayalı seçme sınavı ve liyakat esasına göre yapılır.
Diğer kamu görevlileri ile işçilerden tam zamanlı veya kısmî zamanlı
olarak ve kadro şartına bağlı olmaksızın sözleşmeli statüde istihdam edileceklerin
sözleşmelerinde, ilgili personelin görevleri, hak ve yükümlülükleri ile
performans ölçütleri yer alır.
Memurlar ve diğer kamu görevlileri, performans ölçütlerine göre değerlendirilir
ve ödüllendirilir.
Hükümetin görevi sona erdiğinde, Millî Savunma Bakanlığı Müsteşarı hariç
müsteşarlar ile başkanlık ve genel müdürlük şeklinde kurulan bağlı ve ilgili
kuruluşlarda kendi genel kurullarının seçimiyle gelenler dışındaki başkan
veya genel müdürlerin görevi kendiliğinden sona ermiş sayılır. Ancak bu
görevlere yeni bir atama ya da görevlendirme yapılıncaya kadar bu kişiler
görevlerine devam ederler. Bu şekilde görevi sona erenlerden başka bir
göreve atanmayanlar, özlük hakları saklı kalmak üzere, kadro şartı aranmaksızın
bakanlık müşaviri olarak atanırlar.
Merkezî idarede 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama
Usulüne İlişkin Kanun hükümleri dışında kalan memurların atamaları bakan
tarafından yapılır. Bakan bu yetkisini alt kademelere devredebilir. Bağlı
ve ilgili kuruluşların kuruluş kanunlarındaki atamaya ilişkin özel hükümler
saklıdır.
Merkezî idarenin kadro ihdas, iptal ve değişikliği ile kadrolara ilişkin
diğer hususlar genel hükümlere tâbidir.
Başka kurumlarda personel görevlendirme
MADDE 47. - Bakanlıklarda bakanın, il özel idarelerinde valinin,
belediyelerde ise belediye başkanının talebi ve ilgilinin ve kurumunun
muvafakatı üzerine, merkezî idare personelinden memur ve diğer kamu görevlileri
mahallî idarelerin yönetici kadrolarında veya bakanlıklarda geçici olarak
görevlendirilebilir. Bu personel, kurumundan izinli sayılır ve asıl kadrosuyla
ilgisi devam eder. Bunların terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın
kurumlarınca yapılır. Bu hükme göre görevlendirilenler, görev sürelerince,
görevlendirmeye ilişkin belgede belirtilmek kaydıyla malî ve sosyal haklarını
görevlendirildikleri kurumdan alabileceği gibi, kadrolarının bulunduğu
kurumdan da alabilirler.
Saklı tutulan hükümler
MADDE 48. - Bu Kanunun 24 üncü maddesinin birinci fıkrasının
son cümlesi hariç olmak üzere İkinci Kısmındaki hükümler, 46 ncı maddesinin
beşinci fıkrası dışındaki hükümler ile 47 nci maddesi hükümleri Millî Savunma
Bakanlığı hakkında uygulanmaz.
Kaldırılan hükümler ve kuruluşlar
MADDE 49. - 27.9.1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun, 24.10.1960
tarihli ve 108 sayılı Savunma Sekreterlikleri Kurulmasına Dair Kanun ile
24.6.1983 tarihli ve 72 sayılı Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname yürürlükten kaldırılmıştır. 10.12.2003 tarihli
ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I) sayılı cetvelde
yer alan "37-Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu" ve "43-Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğü" ibareleri cetvelden çıkarılmıştır.
9.5.1985 tarihli ve 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilât
ve Görevleri Hakkında Kanunla kurulan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü kaldırılmıştır.
Dışişleri Bakanlığı ile Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı
hariç bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilâtı
kaldırılmış ve yurt dışı kadroları iptal edilmiştir.
Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşlar ve bu Kanun kapsamına giren
diğer kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş ve görevlerine ilişkin kanunların
ve kanun hükmünde kararnamelerin bu Kanun hükümlerine aykırı hükümleri
uygulanmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE l.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
a) Sağlık Bakanlığı taşra teşkilâtının görev ve yetkileri,
eğitim hastaneleri hariç, sağlık evi, sağlık ocağı, sağlık merkezi, dispanser
ile hastaneler ve donatım müdürlükleri araç, gereç, taşınır ve taşınmaz
malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte
olmak üzere personeli il özel idarelerine,
b) Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı ve ulusal nitelik taşımayan
kütüphane, Devlet güzel sanatlar galerisi ve müzeler ile halk kütüphaneleri
ve kültür merkezleri bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak
ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere
personeli belediye sınırları içinde belediyelere,
belediye sınırları dışında il özel idarelerine,
taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile bina, araç, gereç, taşınır ve
taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile
birlikte olmak üzere personeli il özel idarelerine,
c) Çevre ve Orman Bakanlığına bağlı 6831 sayılı Orman Kanunu
gereği orman sayılan yerler dışındaki fidanlıklar, piknik yerleri, dinlenme
ve benzeri tesisler, bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak
ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli
belediye sınırları içinde belediyelere, belediye sınırları dışında il özel
idarelerine; taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile bina, araç, gereç,
taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları
ile birlikte olmak üzere personeli il özel idarelerine,
d) Tarım ve Köyişleri Bakanlığı taşra teşkilâtının görev ve yetkileri,
ulusal veya bölgesel düzeyde faaliyet gösteren araştırma enstitüleri ve
laboratuvarlar hariç enstitü ve laboratuvarları ile üretme istasyonları
bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe
ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli il özel idarelerine,
e) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü
taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu,
kreş, huzurevi, toplum merkezi, rehabilitasyon merkezi, çocuk ve gençlik
merkezi ve kadın sığınma evi gibi tesisleri, bina, araç, gereç, taşınır
ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları
ile birlikte olmak üzere personeli il özel idarelerine,
f) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü taşra teşkilâtının görev ve
yetkileri ile spor sahaları, spor salonları, stadyumlar ve diğer spor tesisleri
bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe
ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli belediye sınırları
içinde belediyelere, belediye sınırları dışında il özel idarelerine,
g) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskân Bakanlığı
taşra teşkilâtının görev ve yetkileri ile bina, araç, gereç, taşınır ve
taşınmaz malları, alacak ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile
birlikte olmak üzere personeli il özel idarelerine,
Devredilmiştir.
Birinci fıkranın (b), (c) ve (f) bentlerinde belediyelere devredilen
bina, araç, gereç, personel, taşınır ve taşınmaz mallar ile alacak ve borçların,
büyük şehir belediyesi bulunan yerlerde paylaşımı özel kanununda belirtilen
hükümlere tâbidir.
Birinci fıkranın (a) bendinde il özel idarelerine devredilen sağlık
evi, sağlık ocağı, sağlık merkezi ve dispanser gibi koruyucu sağlık hizmeti
veren tesisler; il özel idarelerince Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen
esas ve usullere göre bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak
ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli
belediyelere devredilebilir.
Birinci fıkranın (d) bendinde il özel idarelerine devri öngörülen enstitü
ve laboratuvarlar Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından belirlenen esas
ve usullere göre bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak
ve borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli;
görev alanına göre üniversitelere, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına
veya belediyelere devredilebilir. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına
devir halinde personelin devri isteklerine bağlıdır.
Birinci fıkranın (e) bendinde il özel idarelerine devri öngörülen kreş,
huzurevi, toplum merkezi, rehabilitasyon merkezi, çocuk ve gençlik merkezi
ve kadın sığınma evi gibi tesisler il özel idarelerince Sosyal Hizmetler
ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen esas ve
usullere göre bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve
borçları, bütçe ödenekleri ve kadroları ile birlikte olmak üzere personeli
belediyelere devredilebilir.
Millî Eğitim Bakanlığı dışındaki bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarına
bağlı sağlık, tarım, adalet, tapu kadastro ve Anadolu meteoroloji meslek
liseleri bina, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ile bunlara ait
bütçe ödenekleri Millî Eğitim Bakanlığına devredilmiştir. Bu fıkrada öngörülen
devir işlemleri ile bu okulların personelinden devredilecek olanlara ait
işlemler, Millî Eğitim Bakanlığı ile ilgili bakanlık veya kuruluşlar arasında
yapılacak protokollere göre 2003-2004 öğretim yılı sonunda tamamlanır.
Devir ve tasfiye, Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı ile
ilgisine göre bu maddede belirtilen bakanlıklar tarafından birlikte hazırlanarak
Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konulacak esas ve usullere göre birinci
fıkranın (a) bendi dışında en geç bir yıl içinde gerçekleştirilir. Ancak,
atanacak personel ile devredilecek taşınır ve taşınmaz mallar, ilgili mahallî
idarelerin ihtiyacı dikkate alınarak belirlenir. Birinci fıkranın (a) bendinde
belirtilen kadroların dışındaki unsurların devri bir yıl içinde, kadroların
ve taşra teşkilâtının bunlara ilişkin görev ve yetkilerinin devri ise Maliye
Bakanlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığı tarafından birlikte
hazırlanarak Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulacak esaslara göre kademeli
olarak beş yıl içinde yapılır. Bu süre içerisinde devredilmeyen kadrolara
ait atamalar Sağlık Bakanlığı tarafından yapılmaya devam edilir.
GEÇİCİ MADDE 2. - Kaldırılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün
görev ve yetkileri; araç, gereç, her türlü taşınır ve taşınmaz malları,
bunlara ait ödeneklerle birlikte İstanbul dışında il özel idarelerine;
İstanbul ilinde ise bu hizmetleri il hudutları dahilinde yapmak üzere İstanbul
Büyük Şehir Belediyesine devredilmiştir. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü
merkez teşkilâtı, ulusal veya bölgesel düzeyde faaliyet gösteren araştırma
enstitüleri ile Tarımsal Hidroloji Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünün
kadro ve pozisyonları ile birlikte personeli ve araç, gereç, taşınır malları
ile hizmet binaları ve diğer taşınmaz malları ve bunlara ait ödenekler
Tarım ve Köyişleri Bakanlığına; İstanbul dışındaki taşra teşkilâtı personeli
bulundukları illerdeki il özel idarelerine, İstanbul'da ise İstanbul Büyük
Şehir Belediyesi Başkanlığına kadro ve pozisyonları ile birlikte devredilmiş
ve bunlar da başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bu kadro ve pozisyonlara
atanmış sayılır.
3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilât ve Görevleri Hakkında
Kanunda geçen "Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü" ibareleri İstanbul ilinde
"İstanbul Büyük Şehir Belediyesi", İstanbul dışında ise "il özel idaresi"
olarak uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen tasfiye ve devir işlemleri Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe
konulacak esas ve usullere göre bir yıl içinde gerçekleştirilir.
GEÇİCİ MADDE 3. - Yüksek Denetleme Kurulunun personeli, araç,
gereç, her türlü taşınır ve hizmet binası dışındaki taşınmaz malları ve
bütçesi Sayıştaya, hizmet binası ise Başbakanlığa devredilmiştir.
Yüksek Denetleme Kurulunda çalışanlardan; başkan ve üyeler başka bir
işleme gerek kalmaksızın ve kadro şartı aranmaksızın, birinci sınıfa ayrılmış,
birinci sınıfa ayrıldıktan sonra altı yılını tamamlamış ve birinci sınıfa
ayrılma niteliklerini kaybetmemiş Sayıştay uzman denetçisi; başdenetçi,
denetçi ve denetçi yardımcıları da kazanılmış hak aylık derecelerine uygun
Sayıştay uzman denetçisi, Sayıştay başdenetçisi, Sayıştay denetçisi ve
Sayıştay denetçi yardımcısı kadrolarına atanmış sayılır. Sayıştay uzman
denetçiliğine atanmış sayılan başdenetçi ve denetçilerin birinci sınıfa
ayrılmalarına ve uygulamaya ilişkin hususlar 832 sayılı Sayıştay Kanunu
çerçevesinde Sayıştay Genel Kurulunca belirlenir. Sayıştay Genel Kurulu,
bunlardan, yaşları itibariyle birinci sınıfa ayrıldıktan sonra Sayıştayda
altı yılını doldurmaları mümkün olmayanlar için bu süreyi kısaltmaya yetkilidir.
Diğer personel ise Sayıştay Başkanınca kadro şartı aranmaksızın durumlarına
uygun kadrolara atanır. Devirle ilgili bütün işlemler Sayıştay Başkanınca
yerine getirilir.
Yapılan atamalar sonucu, kaldırılan Yüksek Denetleme Kurulunun her statüdeki
mensuplarına, devir tarihindeki kadro ve pozisyonlarına ait aylık, ücret,
ek ödeme, ikramiye ve benzeri adlar altında yapılmakta olan ödemelerin
net tutarının, Sayıştay mevzuatına göre hak edecekleri aylık ücret, ek
ödeme, ikramiye ve benzeri adlar altında yapılmakta olan ödemelerin net
tutarından fazla olması halinde aradaki fark giderilinceye kadar herhangi
bir vergi ve kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.
Mülga 72 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamına giren kuruluşların
denetimleri ile halen Yüksek Denetleme Kurulu tarafından yürütülen denetimler,
Sayıştay Kanununda yapılacak düzenlemeye kadar bu Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerine göre Sayıştay tarafından sonuçlandırılır.
8.6.1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname, 2.4.1987 tarihli ve 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri
ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi
Hakkında Kanun ve diğer kanunlarda Yüksek Denetleme Kuruluna yapılan atıflar
Sayıştaya yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 4. - 23 üncü maddede öngörülen Bakanlar Kurulu kararı
üç ay içinde çıkarılır. 23 üncü maddede sözü edilen bakanlıklar ile diğer
kamu kurum ve kuruluşlarının yurt dışı teşkilâtı bu kararnameye göre yapılacak
görevlendirmelerin tamamlanmasına kadar görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 5. - Bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarının
kuruluş ve görevlerine ilişkin kanun, kanun hükmünde kararname ve diğer
mevzuatlarında gerekli değişiklikler bir yıl içinde yapılır.
GEÇİCİ MADDE 6. - 5 inci maddenin (1) bendine aykırı mal ve hizmet
üretimi yapan birimler iki yıl içinde tasfiye edilir.
GEÇİCİ MADDE 7.- Bu Kanun uyarınca bakanlıklar ile bağlı ve ilgili
kuruluşların kuruluş kanunlarında yapılacak düzenlemeler nedeniyle kadro
unvanı değişen veya kaldırılanlar durumlarına uygun boş kadrolara atanırlar.
Atama işlemi yapılıncaya kadar kurumca ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilirler.
Bunlar yeni bir kadroya atanıncaya kadar, eski kadrolarına ait aylık, ek
gösterge ve her türlü zam ve tazminatlar ile diğer malî haklarını almaya
devam ederler. Söz konusu personelin, atandıkları yeni kadroların aylık,
ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar
ile diğer malî hakları toplamının net
tutarı, eski kadrolarına bağlı olarak en son ayda almakta oldukları
aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî hakları
toplamı net tutarından az olması halinde, aradaki fark giderilinceye kadar
atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın
tazminat olarak ödenir.
Geçici 1 inci ve 2 nci maddelere dayanılarak devredilen personelden
geçici 1 inci maddenin son fıkrasının ikinci cümlesine göre ihtiyaç fazlası
olarak belirlenenler, bulundukları ilin valisi tarafından öncelikle o ildekiler
dikkate alınmak suretiyle diğer mahalli idarelere, buralarda mümkün olmadığı
takdirde merkezî idarenin taşra teşkilâtına veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarındaki
durumlarına uygun kadro veya pozisyonlara atanır. Bir yıl içinde bu şekilde
atanamayan personel, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere
valilik tarafından Devlet Personel Başkanlığına bildirilir.
Devlet Personel Başkanlığı, bildirilen personel listelerini en geç üç
ay içinde tespit edeceği kamu kurum ve kuruluşlarındaki boş kadro ve pozisyonlara
atanmalarını sağlamak üzere ilgili idarelere ve kamu kurum ve kuruluşlarına
gönderir. İlgili idare, kurum ve kuruluşlar, bildirimin ulaştığı tarihten
başlayarak en geç bir ay içinde bu personelin atamalarını yaparak atamalara
ilişkin bilgileri Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığına ve ilgili
valiliğe bildirir.
Personelin atandığı kurumda fiilen göreve başlayacağı tarihe kadar geçen
sürede her türlü malî, sosyal ve özlük hakları eski kurumlarınca karşılanmaya
devam edilir. Ayrıca, bu personelin eski kadro ve pozisyonları ile atandıkları
kadro ve pozisyonlara ait farklar birinci fıkradaki hükümlere göre ödenmeye
devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 8. - Bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşların
teşkilâtı, bu Kanun esaslarına göre yeniden düzenleninceye ve bu düzenleme
uyarınca genel hükümlere göre yeni kadrolar tespit ve ihdas edilinceye
kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan kadroların kullanımına
devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 9. - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
altı ay içinde Başbakanlık ve bakanlıklar ile bağlı ve ilgili kuruluşlarda
mevcut kadrolarda artış yapılmamak kaydıyla 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname esaslarına göre sınıf, unvan ve derece
değişikliği yapılabilir.
Yürürlük
MADDE 50. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 51. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(I) SAYILI CETVEL
BAKANLIKLAR
1. Adalet Bakanlığı.
2. Millî Savunma Bakanlığı.
3. İçişleri Bakanlığı.
4. Dışişleri Bakanlığı.
5. Maliye Bakanlığı.
6. Millî Eğitim Bakanlığı.
7. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı.
8. Sağlık Bakanlığı.
9. Ulaştırma Bakanlığı.
10. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı.
11. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
12. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı.
13. Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı.
14. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
15. Çevre ve Orman Bakanlığı.
(II) SAYILI CETVEL
TAŞRA TEŞKİLÂTI OLMAYAN BAKANLIKLAR
1. Dışişleri Bakanlığı.
2. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı.
3. Sağlık Bakanlığı.
4. Ulaştırma Bakanlığı.
5. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı.
6. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı.
7. Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı.
8. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
9. Çevre ve Orman Bakanlığı.
|