Türkiye Büyük Millet Meclisi

Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve
Spor Komisyonu
16.2.2005

Esas No.: 2/376, 2/323, 2/325
Karar No.: 5

Başkanlıkça; Komisyonumuza 25.10.2004 tarihinde gönderilen İstanbul Milletvekili Emin Şirin’in “Yüksek Öğretim Kanununa Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Teklifi (2/323)”, 1.11.2004 tarihinde gönderilen Denizli Milletvekili Ümmet Kandoğan’ın “Yükseköğretim Kanununa Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Teklifi (2/325)”, 10.2.2005 tarihinde gönderilen Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkanvekilleri Bursa Milletvekili Faruk Çelik, Ordu Milletvekili Eyüp Fatsa, Hatay Milletvekili Sadullah Ergin ile İstanbul Milletvekili İrfan Gündüz ve İki Milletvekilinin; “Yükseköğretim Kanununa Geçici Maddeler Eklenmesine Dair Kanun Teklifi (2/376)”, Komisyonumuzun 16.2.2005 tarihli toplantısında görüşülmüştür.

Toplantımıza Millî Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik ve Millî Eğitim Bakanlığı Müsteşarı katılmıştır.

Tekliflerden 2/323 ve 2/325, 12 Eylül 1980; 2/376 ise 2000-2001 öğretim yılından itibaren kurumlarıyla ilişiği kesilen ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencilere devam ve sınav hakkı verilmesini öngörmektedir.

Komisyonumuzda öncelikle, Tekliflerin birleştirilerek görüşülmesi ve görüşmelerin 2/376 esas no’lu Teklif üzerinden sürdürülmesi kararlaştırılmıştır.

Toplantımızda bu Teklifin gerekçesi okunduktan sonra tarafların daha geniş dinlenmesi ve konunun incelenmesi için verilen alt komisyon kurulma önergesi işleme konulmuş, ancak önerge kabul görmemiştir.

Üyelerimiz önemli olanın yükseköğretimin sorunlarını çözmek, başarısızlığın nedenlerini ortadan kaldırmak olduğunu belirtmişlerdir.

Teklifin geneli üzerinde görüşme açılmamış, görüşmenin maddeler üzerinde yapılması Komisyonumuzca kararlaştırılmıştır.

Bazı üyelerimiz çerçeve 1 inci maddeyle 2547 sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen Geçici 50 nci maddeyle ilgili olarak öğrencinin sorunlarının geçici önlemlerle çözülemeyeceğini; Teklifin de bu çerçevede değerlendirildiğini belirtmişler, kalıcı çözümlerin acilen üretilmesinin önemine dikkat çekmişlerdir. Ayrıca Polis Akademisinde okuyup da ilişiği kesilenler için de bu imkânların tanınması gerektiğini söylemişlerdir. Önemli olan geçici çözümler getirmek değil eğitimin kalitesinin artırılmasıdır.

Teklifin lehinde görüş belirten üyelerimizce, 2000 yılını takip eden günlerde ülkemizin içine girdiği ekonomik kriz, buna bağlı işsizlik ve diğer yansımaların büyük ölçüde gençlerimizi etkilediği ve pek çoğunun öğretim hayatlarına devam edemedikleri ifade edilmiştir. Bu Teklif sınırlı olsa da gençliğin bu problemini giderme amacına hizmet edecektir. Pek çoğu yeniden öğrenci sıfatını kazanarak okullarına başlayacaktır. Bu Teklif hazırlanırken; ilgili kesimlerin görüşleri en geniş şekilde alınmış, mağduriyetin büyük olduğu görülmüş ve bir an önce çözüm üretilmesinin zorunlu olduğu tespitiyle Teklif gündeme getirilmiştir.

Millî Eğitim Bakanı Sayın Hüseyin Çelik, Teklifin leh ve aleyhindeki görüşlere cevaben şu açıklamayı yapmıştır:

“Öğretim üyesi sıfatıyla sık sık af çıkarmanın eğitim-öğretim sistemini dejenere ettiğini düşünmekteyim. Ancak gelinen noktada kamuoyunun beklentisi, oluşan toplumsal talep bu konunun sonuca ulaştırılmasını gerekli kılmaktadır.

Bu Teklifle kimseye akademik unvan ya da kendiliğinden mezuniyet verilmemektedir. Verilen, sadece derslere devam ve sınav hakkıdır. Başarılı olanlar mezun olacaklardır. Dolayısıyla hiçbir makamın yetkisi gasp edilmemektedir. Ceza hukuku anlamındaki afla bu Teklifi karıştırmak bu nedenle son derece hatalı olacaktır.

Yükseköğretimin sorunları sabahtan akşama çözülecek konular değildir. Eğitimin kalitesini artırmak yolundaki çalışmalarımız sürekli devam etmektedir.”

Teklifin 1 inci maddesi üzerindeki görüşmelerde süre bakımından kapsamın netleştirilmesi amacıyla 29.6.2000 tarihinin esas alınması yolunda bir önerge verilmiş ve Komisyonumuzca önerge kabul edilmiştir. Bu tarih bir önceki af kanunu olarak çıkarılan 4584 sayılı Kanunun yürürlüğünü takip eden gündür.

Benimsenen önerge doğrultusunda geçici 50 nci madde Komisyonumuzca değiştirilerek kabul edilmiştir.

Çerçeve 1 inci maddeyle 2547 Sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen Geçici 51 inci madde üzerindeki görüşmelerde, tıpta uzmanlık sınavıyla ilgili aftan yararlanarak dönen öğrencilerin ödenek olmaması sebebiyle çalıştırılmadığı, bu sorunun çözümü sağlayıcı bir düzenleme yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

Geçici 50 nci maddeye paralel olarak süre bakımından kapsamın 29.6.2000’den başlaması için verilen önerge, Komisyonumuzca kabul edilmiştir. Yine verilen bir önergenin kabulü ile yabancı dil sınavı ile ilgili olarak verilen hak ikiye çıkarılmıştır.

Geçici 51 inci madde, benimsenen bu önergeler doğrultusunda Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Teklifin 1 inci maddesi Komisyonumuzca yapılan değişikliklerle birlikte kabul edilmiştir.

Teklifin yürürlüğü düzenleyen 2 nci ve yürütmeyi düzenleyen 3 üncü maddeleri Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Teklifin tümü oya sunulmuş ve Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Raporumuz, Genel Kurulun tasviplerine arz edilmek üzere Yüksek Başkanlığa saygı ile sunulur.
 
 

MADDE 1. - 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

GEÇİCİ MADDE 50. - Yükseköğretim kurumlarının hazırlık ve diğer bütün sınıflarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim yapan öğrencilerden, 29.6.2000 tarihinden bu Ka-nunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar -kendi isteği ile ilişiği kesilenler dahil- her ne sebeple olursa olsun ilişkileri kesilmiş öğrencilere ilişiklerinin kesilmesine neden olan bütün dersler için bir öğretim yılı devam ve üç sınav hakkı verilir. Öğrenciler, daha önce başarısız oldukları dersler programdan çıkarılmış ise bu derslerin yerine kurumlarınca belirlenecek başka derslerden sınava girerler ve bu sınavlarda başarılı olmaları halinde öğrenciliğe intibakları yapılır.

Birinci fıkradaki haklar saklı kalmak kaydıyla, uygulamalı eğitim-öğretim yapan okullardan ayrılan öğrencilere, devam edemedikleri dersler ve uygulamalar için ilgili yükseköğretim kurumunca devam imkânı sağlanır. Bu öğrenciler için Kanunun öngördüğü sınav süreci ilgili yönetmeliklerdeki devam şartını tamamladıktan sonra başlar.

Sınıf geçme sistemi uygulayan yükseköğretim kurumlarında en çok üç dersten başarısız olup bir üst sınıfa geçemeyen öğrencilere; üst sınıfa devam etme ve alt sınıfta başarısız oldukları dersler için üç sınav hakkı verilir. Not ortalaması sebebiyle sınıf geçemeyen veya mezun olamayan öğrencilere, istedikleri üç dersten not yükseltmek için bir sınav hakkı tanınır.

2547 sayılı Kanunda öngörülen azamî öğrenim sürelerini doldurdukları için, kurumları ile ilişikleri kesilen öğrencilere; alamadıkları dersler için, bir defaya mahsus olmak üzere bir yıl devam etme ve sınav hakkı tanınır.

Müracaat süreleri içerisinde askerlik zamanı gelmiş olanlar, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş hakları kullandıkları takdirde tecilli sayılırlar. Halen askerlik görevini yapmakta olanların terhislerinden sonraki iki ay içinde müracaat hakları saklıdır. Gözlem altında veya tutuklu bulunanlar, bu hallerinin sona ermesini takip eden iki ay içinde müracaat ettikleri takdirde, bu Kanun hükümleri çerçevesinde haklarını kullanabilirler.

Yukarıdaki haklardan yararlanmak isteyenlerin bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları şarttır.

GEÇİCİ MADDE 51. - 29.6.2000 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar, lisansüstü öğrenim görürken, her ne sebeple olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilen öğrencilere başarısız oldukları dersler ve yeterlik için iki sınav hakkı; yüksek lisans öğrencileri için bir yıl, doktora öğrencileri için iki yıl tez hazırlama süresi verilir. Doktora yeterlik sınavına girebilmek için yabancı dil sınavında başarısız olanlara iki sınav hakkı tanınır.

29.6.2000 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; sanatta yeterlilik veya tıpta uzmanlık alanlarında başarısız olanlara, başarısız oldukları derslerden laboratuvar ve uygulamalı derslere devam ve eksik rotasyonlarını tamamlamaları şartı ile iki sınav hakkı tanınır.

Yukarıdaki haklardan yararlanmak isteyenlerin bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki ay içinde kurumlarına müracaatları şarttır.

MADDE 2. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.