İKİNCİ KISIM
MİRASIN GEÇMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
MİRASIN AÇILMASI
A. Açılma ve değerlendirme anı
Madde 575.- Miras, mirasbırakanın ölümüyle
açılır. Mirasbırakanın sağlığında yapmış olduğu mirasla ilgili kazandırmalar
ve paylaştırmalar, terekenin ölüm anındaki durumuna göre değerlendirilir.
B. Açılma yeri ve yetkili mahkeme
Madde 576.- Miras, malvarlığının tamamı için
mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır.
Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi,
mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim
yeri mahkemesinde görülür.
C. Açılmanın hükümleri
I. Mirasa ehliyet
1.Hak ehliyeti
Madde 577.- Bu Kanuna göre mirasa ehil olmayanlar
dışındaki herkes mirasçı olabileceği gibi, vasiyet alacaklısı da olabilir.
Tüzel kişiliği bulunmayan bir topluluğa belli bir
amaç için yapılan kazandırmaları, o topluluk içindeki kişiler, mirasbırakan
tarafından belirlenen bu amacı gerçekleştirme kaydıyla birlikte edinmiş
olurlar; amacın bu yolla gerçekleştirilmesine olanak yoksa, yapılan kazandırma
vakıf kurma sayılır.
2. Mirastan yoksunluk
a. Sebepleri
Madde 578.- Aşağıdaki kimseler, mirasçı olamayacakları
gibi; ölüme bağlı tasarrufla herhangi bir hak da edinemezler:
1. Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak
öldüren veya öldürmeye teşebbüs edenler,
2. Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak
sürekli şekilde ölüme bağlı tasarruf yapamayacak duruma getirenler,
3. Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarruf yapmasını
veya böyle bir tasarruftan dönmesini aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla
sağlayanlar ve engelleyenler,
4. Mirasbırakanın artık yeniden yapa-mayacağı bir
durumda ve zamanda ölüme bağlı bir tasarrufu kasten ve hukuka aykırı olarak
ortadan kaldıranlar veya bozanlar.
Mirastan yoksunluk, mirasbırakanın affıyla ortadan
kalkar.
b. Altsoya etkisi
Madde 579.- Mirastan yoksunluk, yalnız yoksun
olanı etkiler.
Mirastan yoksun olanın altsoyu, mirasbırakandan
önce ölen kimsenin altsoyu gibi mirasçı olur.
II. Sağ olmak
1. Mirasçı olarak
Madde 580.- Mirasçı olabilmek için mirasbırakanın
ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak şarttır.
Mirasın açıldığı anda sağ olan mirasçı sonradan
ölürse, onun miras hakkı kendi mirasçılarına kalır.
2. Vasiyet alacaklısı olarak
Madde 581.- Vasiyet alacaklısı olabilmek
için mirasbırakanın ölümü anında mirasa ehil olarak sağ olmak şarttır.
Vasiyet alacaklısı mirasbırakandan önce ölmüş ise,
tasarruftan aksi anlaşılmadıkça, vasiyeti yerine getirme yükümlülüğü, vasiyet
yükümlüsünün yararına ortadan kalkar.
3. Cenin
Madde 582.- Cenin, sağ doğmak koşuluyla mirasçı
olur.
Ölü doğan çocuk mirasçı olamaz.
4. İleride doğacak çocuk
Madde 583.- Mirasın açıldığı anda henüz var
olmayan bir kimseye artmirasçı veya art vasiyet alacaklısı olarak, tereke
veya tereke malı bırakılabilir.
Mirasbırakan tarafından önmirasçı atanmamışsa, yasal
mirasçı, önmirasçı sayılır.
D. Gaiplik
I. Gaibin mirası
1. Güvence karşılığı teslim
Madde 584.- Hakkında gaiplik kararı verilmiş
bir kimsenin mirasçıları veya mirasında hak sahibi olan kişiler, tereke
malları kendilerine teslim edilmeden önce bu malları ileride ortaya çıkabilecek
üstün hak sahiplerine veya gaibin kendisine geri vereceklerine ilişkin
güvence göstermek zorundadırlar.
Bu güvence, ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumunda
beş yıl, uzun zamandan beri haber alınamama durumunda onbeş yıl ve her
hâlde en çok gaibin yüz yaşına varmasına kadar geçecek süre için gösterilir.
Beş yıl, tereke mallarının tesliminden; onbeş yıl,
son haber tarihinden başlayarak hesaplanır.
2. Geri verme
Madde 585.- Gaip ortaya çıkarsa veya üstün
hak sahibi olduklarını ileri sürenler bu sıfatlarını ispat ederlerse, tereke
mallarını teslim almış olanlar, aldıkları malları zilyetlik kuralları uyarınca
geri vermekle yükümlüdürler.
İyiniyetli olanların üstün hak sahiplerine geri
verme yükümlülükleri, miras sebebiyle istihkak davasına ilişkin zamanaşımı
süresine tâbidir.
II. Gaibe düşen miras
Madde 586.- Ortada bulunmayan ve mirasın açıldığı
anda sağ olup olmadığı ispat edilemeyen mirasçının miras payı resmen yönetilir.
Mirasın açıldığı anda ortada bulunmayanın sağ olmaması
hâlinde onun miras payı kendilerine kalacak olanlar, gaipliğe ilişkin sürelere
ve usule uyarak o kimsenin gaipliğine karar verilmesini ve miras payının
kendilerine teslimini isteyebilirler.
Miras payının teslimi, gaipliğine karar verilen
kimsenin mirasının mirasçılara teslimine ilişkin kurallara tâbidir.
III. Gaibin hem mirasbırakan, hem mirasçı olması
Madde 587.- Gaibin mirasçıları tereke mallarını
teslim aldıktan sonra gaibe bir miras düşerse, ona düşen miras payı gaiplik
sebebiyle kendilerine kalacak olanlar, ayrıca bir gaiplik kararı almak
zorunda kalmaksızın bu miras payının teslimini isteyebilirler.
Gaibe düşen miras payını teslim alanların elde ettikleri
gaiplik kararına aynı şekilde gaibin mirasçıları da dayanabilirler.
IV. Hazinenin istemi
Madde 588.- Sağ olup olmadığı bilinmeyen bir
kimsenin malvarlığı veya ona düşen miras payı on yıl resmen yönetilirse
ya da malvarlığı böyle yönetilenin yüz yaşını dolduracağı süre geçerse,
Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipliğine karar verilir.
Gaiplik kararı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde
hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmadıkça, gaibin mirası
Devlete geçer.
Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine karşı,
aynen gaibin mirasını teslim alanlar gibi geri vermekle yükümlüdür.
|
