İKİNCİ BÖLÜM
TAPU SİCİLİ
A. Kurulması
I. Sicil bakımından
1. Genel olarak
Madde 997.- Taşınmazlar üzerindeki hakları
göstermek üzere tapu sicili tutulur.
Tapu sicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü
ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluşur.
Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller
tüzükle belirlenir.
2. Taşınmazların kaydedilmesi
a. Kaydedilecek taşınmazlar
Madde 998.- Tapu siciline taşınmaz olarak
şunlar kaydedilir:
1. Arazi,
2. Taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar,
3. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler.
Arazinin tapu siciline kaydı, özel kanun hükümlerine
tâbidir.
Bağımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli
koşullar ve usul tüzükle belirlenir. Süreklilik koşulunun gerçekleşmesi
için hakkın süresiz veya en az otuz yıl süreli olması gerekir.
Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin taşınmaz
olarak kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir.
b. Kaydedilmeyecek taşınmazlar
Madde 999.- Özel mülkiyete tâbi olmayan ve
kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlar, bunlara ilişkin tescili gerekli
bir
aynî hakkın kurulması söz konusu olmadıkça kütüğe kaydolunmaz.
Tapuya kayıtlı bir taşınmaz, kayda tâbi olmayan
bir taşınmaza dönüşürse, tapu sicilinden çıkarılır.
3. Sicilin unsurları
a. Tapu kütüğü
Madde 1000.- Her taşınmaza kütükte bir sayfa
ayrılır ve sayfa numaraları birbirini izler.
Bir taşınmazın bölünmesi veya birden çok taşınmazın
birleştirilmesi hâlinde uyulacak usul tüzükle belirlenir.
Kütüğün her sayfasındaki özel sütunlara şunlar tescil
edilir:
1. Mülkiyet,
2. Taşınmaz üzerinde kurulmuş olan veya o taşınmaz
lehine başka taşınmaz üzerinde kurulmuş bulunan irtifak hakları ile taşınmaz
yükü,
3. Taşınmaz üzerindeki rehin hakları.
Eklentiler, malikin isteği üzerine beyanlar sütununa
kaydedilir. Yapılan bu kayıt, ancak kütükte hak sahibi olarak görünenlerin
rızasıyla kütükten silinebilir.
Aynı malike ait olan birden çok taşınmaz, sınırları
birbirine bitişik olmasa bile, malikin istemiyle kütükte ortak bir sayfaya
kaydedilebilir. Bu sayfaya yapılan rehin tescilleri, o sayfada kayıtlı
bulunan bütün taşınmazları bağlar; aynı sayfada kayıtlı bu gibi taşınmazlardan
bir kısmı malikin istemi üzerine veya mahkeme kararıyla o sayfadan çıkarılırsa,
çıkarılan taşınmazlar üzerinde tescil edilmiş bulunan haklar saklı kalır.
b. Kat mülkiyeti kütüğü
Madde 1001.- Kat mülkiyetine konu olan bağımsız
bölümler, ayrıca tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne yazılır.
Özel kanun hükümleri saklı kalmak üzere, kütükte
yapılacak işlemler hakkında tapu kütüğüne ilişkin hükümler uygulanır.
c. Yevmiye defteri ve belgeler
Madde 1002.- Tapu kütüğüne tescil istemleri,
isteyenin kimliği ve istemin konusu belirtilerek istem sırasına göre derhâl
yevmiye defterine yazılır.
Bu işlemlerin dayanağı olan belgeler, özenle sıraya
konulur ve saklanır.
d. Plân
Madde 1003.- Bir taşınmazın kütüğe kaydı
ve belirlenmesinde resmî bir ölçüme dayanan plân esas alınır.
Plânların nasıl hazırlanacağı tüzükle belirlenir.
II. Tapu sicilinin tutulması
1. Bir bölgede
Madde 1004.- Taşınmazlar, bulundukları bölgenin
tapu siciline kaydedilir.
2. Birden çok bölgede
Madde 1005.- Birden çok bölgede bulunan taşınmaz,
diğer bölge sicillerine kayıtlı olduğu belirtilmek suretiyle her bölgedeki
sicile ayrı ayrı kaydedilir.
Böyle bir taşınmaza ilişkin tescil istemleri ve
tescil işlemleri taşınmazın büyük kısmının bulunduğu bölgede yapılır ve
yapılan tescil kütüğe işlenmek üzere diğer bölgelerdeki tapu idarelerine
bildirilir.
III. Tapu idareleri
1. Kuruluş
Madde 1006.- Tapu idarelerinin kuruluş, işleyiş
ve hizmetlerinin yürütülmesi, özel kanun hükümlerine tâbidir.
2. Sorumluluk
Madde 1007.- Tapu sicilinin tutulmasından
doğan bütün zararlardan Devlet sorumludur.
Devlet, zararın doğmasında kusuru bulunan görevlilere
rücu eder.
Devletin sorumluluğuna ilişkin davalar, tapu sicilinin
bulunduğu yer mahkemesinde görülür.
B. İşlemler
I. İşlemlerin konusu
1. Tescil
Madde 1008.- Taşınmaza ilişkin aşağıdaki
haklar, tapu kütüğüne tescil edilir:
1. Mülkiyet,
2. İrtifak hakları ve taşınmaz yükleri,
3. Rehin hakları.
2. Şerhler
a. Kişisel haklarda
Madde 1009.- Arsa payı karşılığı inşaat,
taşınmaz satış vaadi, kira, alım, önalım, gerialım sözleşmelerinden doğan
haklar ile şerhedilebileceği kanunlarda açıkça öngörülen diğer haklar tapu
kütüğüne şerhedilebilir.
Bunlar şerh verilmekle o taşınmaz üzerinde sonradan
kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.
b. Tasarruf yetkisinin kısıtlanmasında
Madde 1010.- Aşağıdaki sebeplere dayanan
tasarruf yetkisi kısıtlamaları, tapu kütüğüne şerh verilebilir:
1. Çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme
kararları,
2. Haciz, iflâs kararı veya konkordato ile verilen
süre,
3. Aile yurdu kurulması, artmirasçı atanması gibi
şerh verilmesi kanunen öngörülen işlemler.
Tasarruf yetkisi kısıtlamaları, şerh verilmekle
taşınmaz üzerinde sonradan kazanılan hakların sahiplerine karşı ileri sürülebilir.
c. Geçici tescil şerhi
Madde 1011.- Aşağıdaki hâllerde geçici tescil
şerhi verilebilir:
1. İddia edilen bir aynî hakkın güvence altına alınması
gerekiyorsa,
2. Tasarruf yetkisini belirleyen belgelerdeki noksanlıkların
sonradan tamamlanmasına kanun olanak tanıyorsa.
Geçici tescil şerhi, bütün ilgililerin razı olmasına
veya hâkimin karar vermesine bağlıdır. Şerhin konusu olan hak sonradan
gerçekleşirse, şerh tarihinden başlayarak üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.
Geçici tescil şerhi verilmesi istemi üzerine hâkim,
tarafları dinleyerek veya dosya üzerinde inceleme yaparak şerhe konu olan
hakkın varlığının kabul edilebileceği kanaatına varırsa, şerh kararı verir.
Kararda şerhin etki bakımından süresi ve içeriği belirlenir; gerektiğinde
mahkemeye başvurulması için bir süre verilir.
3. Beyanlar
Madde 1012.- Bir taşınmazın eklentileri,
malikin istemi üzerine kütükteki beyanlar sütununa yazılır. Bu kaydın terkini,
kütükte hak sahibi görünen bütün ilgililerin rızasına bağlıdır.
Taşınmaz mülkiyetine ilişkin kamu hukuku kısıtlamalarının
beyanlar sütununa yazılması ve bu sütuna yazılabilecek diğer hususlar tüzükle
belirlenir.
Özel kanun hükümleri saklıdır.
II. Tescilin ve terkinin koşulları
1. İstem
a. Tescil için
Madde 1013.- Tescil, tasarrufa konu olan
taşınmaz malikinin yazılı beyanı üzerine yapılır.
Edinen kimse, kanun hükmüne, kesinleşmiş mahkeme
kararına veya buna eşdeğer bir belgeye dayanıyorsa, bu beyana gerek yoktur.
Bir aynî hakkı tescilden önce kazanan kimse, gerekli
belgeleri ibraz ederek tescili isteyebilir.
b. Terkin ve değişiklik için
Madde 1014.- Bir tescilin terkin edilmesi
veya değiştirilmesi, ancak bu kaydın kendilerine hak sağladığı kimselerin
yazılı beyanı üzerine yapılabilir.
2. Yetkinin ve sebebin belirlenmesi
Madde 1015.- Tescil, terkin ve değişiklik
gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesi, istemde bulunanın, tasarruf yetkisini
ve hukukî sebebi belgelemiş olmasına bağlıdır.
İstemde bulunan kimse, kendisinin, sicilde hak sahibi
görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle
tasarruf yetkisini belgelemiş olur.
Hukukî sebebin belgelenmesi, bu sebebin geçerliliği
için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle olur.
3. Belgelerin tamamlanması
Madde 1016.- Tasarruf yetkisine ve hukukî
sebebe ilişkin belgeler tamam değilse istem reddedilir.
Bununla birlikte, hukukî sebebe ilişkin belgeler
tamam olmasına rağmen, tasarruf yetkisini belirten belgenin tamamlanması
gereken hâllerde, malikin rızası veya hâkimin kararıyla geçici tescil şerhi
verilebilir.
III. Tescilin biçimi
1. Genel olarak
Madde 1017.- Kütüğe tesciller, istem tarihine
ve sırasına göre yapılır.
Sicildeki kaydın bir örneği isteyen ilgiliye verilir.
Tescil ve terkin ile verilecek örneklerin şekli
tüzükle belirlenir.
2. Taşınmaz lehine irtifaklarda
Madde 1018.- Taşınmaz lehine irtifakların
tescil ve terkini hem yüklü, hem yararlanan taşınmazların sayfalarına kaydedilir.
IV. Tebliğ zorunluluğu
Madde 1019.- Tapu memuru, ilgililerin bilgisi
dışında yaptığı işlemleri onlara tebliğ etmekle yükümlüdür.
İlgililerin bu işlemlere karşı itiraz süresi, kendilerine
yapılan tebliğ tarihinden işlemeye başlar.
C. Tapu sicilinin açıklığı
Madde 1020.- Tapu sicili herkese açıktır.
İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki
ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini
veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir.
Kimse tapu sicilindeki bir kaydı bilmediğini ileri
süremez.
D. Tescilin etkileri
I. Tescilin yapılmamasının sonuçları
Madde 1021.- Kurulması kanunen tescile tâbi
aynî haklar, tescil edilmedikçe varlık kazanamaz.
II. Tescilin sonuçları
1. Genel olarak
Madde 1022.- Aynî haklar, kütüğe tescil ile
doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.
Tescilin etkisi, kanunen öngörülen belgeler isteme
eklenmiş veya geçici tescil hâlinde belgelerin uygun zamanda tamamlanmış
olması koşuluyla yevmiye defterine yapılan kayıt tarihinden başlar.
Bir hakkın içeriği, tescilin sınırları içinde, dayandığı
belgelere göre veya diğer herhangi bir yolla belirlenir.
2. İyiniyetli üçüncü kişilere karşı
Madde 1023.- Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle
dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı
korunur.
3. İyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı
Madde 1024.- Bir aynî hak yolsuz olarak tescil
edilmiş ise, bunu bilen veya bilmesi gereken üçüncü kişi bu tescile dayanamaz.
Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya
hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.
Böyle bir tescil yüzünden aynî hakkı zedelenen kimse,
tescilin yolsuz olduğunu iyiniyetli olmayan üçüncü kişilere karşı doğrudan
doğruya ileri sürebilir.
E. Terkin ve değiştirme
I. Yolsuz tescilde
Madde 1025.- Bir aynî hak yolsuz olarak tescil
edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş
ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini
dava edebilir.
İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak
kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır.
II. Aynî hakların sona ermesi
Madde 1026.- Bir aynî hakkın sona ermesiyle
tescil her türlü hukukî değerini kaybettiği takdirde, yüklü taşınmaz maliki,
terkini isteyebilir.
Tapu memuru bu istemi yerine getirirse, her ilgili,
bu işlemin kendisine tebliği tarihinden başlayarak otuz gün içinde terkine
karşı dava açabilir.
Tapu memuru, re'sen hâkime başvurarak aynî hakkın
sona erdiğinin belirlenmesine ilişkin karar verilmesini istemeye ve hâkimin
vereceği karara dayanarak terkin işlemini yapmaya yetkilidir.
III. Düzeltme
Madde 1027.- İlgililerin yazılı rızaları olmadıkça,
tapu memuru, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebilir.
Düzeltme, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin
yapılması biçiminde de olabilir.
Tapu memuru, basit yazı yanlışlıklarını, tüzük kuralları
uyarınca re'sen düzeltir.
Yürürlükten kaldırılan kanun
Madde 1028.- 17 Şubat 1926 tarihli ve 743
sayılı Türk Kanunu Medenîsi yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 1029.- Bu Kanun 1 Ocak 2002 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 1030.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar
Kurulu yürütür.
|
