TBMM'NİN ANAYASA'NIN 92. MADDESİ KAPSAMINDA
VERDİĞİ İZİN KARARLARI
(1990-2003)
|
Karar No
|
Kabul Tarihi
|
Karar içeriği
|
|
107
|
12.8.1990
|
Güvenliğimizin sağlanması için Silahlı Kuvvetlerin
yurt içinde ve dışında kullanılmasına izin verilmesi hakkında karar. |
|
108
|
5.9.1990
|
Körfez Krizi Sebebiyle, Türk Silahlı Kuvvetlerinin
yabancı ülkelere gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de
bulunmasına, Anayasanın 92 nci maddesi uyarınca izin verilmesine dair karar. |
|
126
|
17.1.1991
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere
gönderilmesine ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına, bu
kuvvetlerin kullanılmalarına izin verilmesine dair karar. |
|
204-205
|
10.12.1992
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere
gönderilmesine izin verilmesine dair karar. |
|
487
|
20.2.1997
|
El- Halil'e (Filistin) Türkiye tarafından
askeri personel gönderilmesi konusunda hükümetin yetkili kılınmasına ilişkin
karar. |
|
492
|
10.4.1997
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin Arnavutluk'a gönderilmesi
hususunda Hükümetin yetkili kılınması için, Anayasa'nın 92. maddesine göre
izin verilmesine dair karar. |
|
587
|
25.7.1998
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin Arnavutluk'a gönderilmesi
hususunda Hükümetin yetkili kılınması için, Anayasa'nın 92. maddesine göre
izin verilmesine dair karar. |
|
596
|
13.10.1998
|
Kosova Krizi ile ilgili "Çokuluslu Güç"e katılmak
üzere Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurtdışına gönderilmesine izin verilmesi
hakkında karar. |
|
722
|
10.10.2001
|
''Sürekli Özgürlük Harekatı ve devamının icrası
kapsamında'' Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesi,
yabancı silahlı kuvvetler unsurlarının Türkiye'de bulunması" konusunda
Anayasa'nın 92 ve 117. maddeleri uyarınca Hükümete izin verilmesine dair
karar. |
|
759
|
6.2.2003
|
Türkiye'deki Askerî Üs Ve Tesisler İle Limanlarda Gerekli Yenileştirme, Geliştirme, İnşaat Ve Tevsi Çalışmaları İle Altyapı Faaliyetlerinde Bulunmak Amacıyla, Amerika Birleşik Devletlerine Mensup Teknik Ve Askerî Personelin 3 Ay Süreyle Türkiye'de Bulunmasına İzin Verilmesine İlişkin Karar
(Irak Savaşı) |
|
763
|
20.3.2003
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak’a Gönderilmesine; Bu Kuvvetlerin Gerektiğinde Belirlenecek Esaslar Dairesinde Kullanılmasına ve Muhtemel Bir Askeri Harekat Çerçevesinde
Yabancı Silahlı Kuvvetlere Mensup Hava Unsurlarının Türk Hava
Sahasını Türk Makamları Tarafından Belirlenecek Esaslara ve Kurallara
Göre Kullanmaları İçin Gerekli Düzenlemelerin Yapılmasına,
Anayasanın 92 nci Maddesi Uyarınca 6 Ay Süreyle İzin Verilmesine
Dair Karar. (Irak Savaşı)
|
|
782
|
7.10.2003
|
Türk Silahlı Kuvvetlerinin Güvenlik ve İstikrara Katkı Yapmak Amacıyla Irak'a Gönderilmesine; Bu Kuvvetlerin Görev ve Kullanılmasına İlişkin Gerekli Düzenlemelerin Hükümet Tarafından Yapılmasına Anayasa'nın 92'nci Maddesi Uyarınca Bir Yıl Süreyle İzin Verilmesine Dair Karar
|
Karar metinleri için karar numaralarını, TBMM görüşme
tutanakları için karar tarihini tıklayınız.
Irak Savaşı nedeniyle "Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması
için Hükümet'e yetki verilmesine" ilişkin 58.Hükümet döneminde
verilen 25 Şubat 2003 tarihli Başbakanlık Tezkeresi, TBMM Genel
Kurulu'nda 1 Mart 2003 tarihinde kabul edilmedi.
İLGİLİ ANAYASA MADDELERİ:
Madde 92
''Savaş hali ilanı ve silahlı kuvvet kullanılmasına izin verme''
''Milletlerarası hukukun meşru saydığı hallerde savaş hali ilanına ve
Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların veya milletlerarası
nezaket kurallarının gerektirdiği haller dışında, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin
yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de
bulunmasına izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nindir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani
bir silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına
karar verilmenin kaçınılmaz olması halinde Cumhurbaşkanı da Türk Silahlı
Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar verebilir.''
Madde 117
''Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı''
''Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi varlığından
ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına
hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Bakanlar Kurulu
sorumludur.
Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup, savaşta Başkomutanlık
görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.
Genelkurmay Başkanı, Bakanlar Kurulu'nun teklifi üzerine, Cumhurbaşkanınca
atanır, görev ve yetkileri kanunla düzenlenir. Genelkurmay Başkanı, bu
görev ve yetkilerinden dolayı Başbakana karşı sorumludur.
Milli Savunma Bakanlığı'nın, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları
ile görev ilişkileri ve yetki alanı kanunla düzenlenir.''
107 ve 108 NUMARALI KARARLAR İÇİN ANAYASA MAHKEMESİNE
BAŞVURU
TBMM'nin 107 ve 108. kararları için dönemin anamuhalefet
partisi SHP (Sosyaldemokrat Halkçı Parti) iptal istemiyle Anayasa
Mahkemesi'ne başvurdu. SHP iptal başvurusunda, TBMM'nin hükümete böyle
bir yetki vermesinin "yasama yetkisinin devri" anlamına geldiğini
ve "Anayasa'yı tadil niteliği" taşıdığını ileri sürdü.
Anayasa Mahkemesi, 24 Eylül 1990'da, "Anayasa Mahkemesi'nin
biçim ve öz yönünden denetleyeceği düzenlemelerden ya da nitelik ve içerik
yönünden bunlara benzeyen metinlerden görülmediğinden" başvuruyu reddetti.
Dönemin Anayasa Mahkemesi üyelerinden Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet
Sezer, metinlerin "yasa niteliği" taşıdığı görüşüyle karara
muhalif
kaldı.
Anayasa Mahkemesi'nin kararı...
|