ONUNCU BÖLÜM
Malvarlığına Karşı Suçlar
Hırsızlık
Madde 141 - (1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır
bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu
yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Ekonomik bir değer taşıyan her türlü enerji de, taşınır mal sayılır.
Nitelikli hırsızlık
Madde 142 - (1) Hırsızlık suçunun;
a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya
ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis
edilen eşya hakkında,
b) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek
suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan
eşya hakkında,
c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların
belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında,
d) Bir afet veya genel bir felâketin meydana getirebileceği zararları
önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,
e) Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya
hakkında,
f) Elektrik enerjisi hakkında,
işlenmesi hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden
yararlanarak,
b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,
c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya
kargaşadan yararlanarak,
d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir
aletle kilit açmak suretiyle,
e) Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,
f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmî sıfat
takınarak,
g) Barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan büyük veya
küçük baş hayvan hakkında,
işlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh bakımından
kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek
ceza üçte biri oranına kadar artırılır.
(3) Suçun, sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline,
işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi hâlinde, ikinci
fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu fiilin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde
işlenmesi hâlinde, onbeş yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para
cezasına hükmolunur.
Suçun gece vakti işlenmesi
Madde 143 - (1) Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde,
verilecek ceza üçte birine kadar artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hâller
Madde 144 - (1) Hırsızlık suçunun;
a) Paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde,
b) Bir hukukî ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla,
işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, fail hakkında iki aydan bir yıla kadar
hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Malın değerinin az olması
Madde 145 - (1) Hırsızlık suçunun konusunu oluşturan malın değerinin
azlığı nedeniyle, verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten
de vazgeçilebilir.
Kullanma hırsızlığı
Madde 146 - (1) Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp
zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, verilecek
ceza yarı oranına kadar indirilir. Ancak malın suç işlemek için kullanılmış
olması hâlinde bu hüküm uygulanmaz.
Zorunluluk hâli
Madde 147 - (1) Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak
için işlenmesi hâlinde, olayın özelliğine göre, verilecek cezada indirim
yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Yağma
Madde 148 - (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına,
vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden
ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit
ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı
koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
(2) Cebir veya tehdit kullanılarak mağdurun, kendisini veya başkasını
borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını
açıklayan bir vesikayı vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya,
ilerde böyle bir senet hâline getirilebilecek bir kağıdı imzalamaya veya
var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya mecbur edilmesi
hâlinde de aynı ceza verilir.
(3) Mağdurun, herhangi bir vasıta ile kendisini bilmeyecek ve savunamayacak
hâle getirilmesi de, yağma suçunda cebir sayılır.
Nitelikli yağma
Madde 149 - (1) Yağma suçunun;
a) Silâhla,
b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle,
c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
d) Yol kesmek suretiyle ya da konut veya işyerinde,
e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan
kişiye karşı,
f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu
güçten yararlanılarak,
g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
h) Gece vaktinde,
işlenmesi hâlinde, fail hakkında on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur.
(2) Yağma suçunun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi
sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten
yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Daha az cezayı gerektiren hâl
Madde 150 - (1) Kişinin bir hukukî ilişkiye dayanan alacağını tahsil
amacıyla tehdit veya cebir kullanması hâlinde, ancak tehdit veya kasten
yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
(2) Yağma suçunun konusunu oluşturan malın değerinin azlığı nedeniyle,
verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir.
Mala zarar verme
Madde 151 - (1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen
veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren
veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar
hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Haklı bir neden olmaksızın, sahipli hayvanı öldüren, işe yaramayacak
hâle getiren veya değerinin azalmasına neden olan kişi hakkında yukarıdaki
fıkra hükmü uygulanır.
Mala zarar vermenin nitelikli hâlleri
Madde 152 - (1) Mala zarar verme suçunun;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş
veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,
b) Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya
tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,
c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her
türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,
d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan
tesisler hakkında,
e) Grev veya lokavt hâllerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren
veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında
olan bina, tesis veya eşya hakkında,
f) Siyasî partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis
veya eşya hakkında,
g) Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu
görevlisinin zararına olarak,
işlenmesi hâlinde, fail hakkında bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur.
(2) Mala zarar verme suçunun;
a) Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,
b) Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,
c) Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silâh
kullanarak,
işlenmesi hâlinde, verilecek ceza iki katına kadar artırılır.
İbadethanelere ve mezarlıklara zarar verme
Madde 153 - (1) İbadethanelere, bunların eklentilerine, buralardaki
eşyaya, mezarlara, bunların üzerindeki yapılara, mezarlıklardaki tesislere,
mezarlıkların korunmasına yönelik olarak yapılan yapılara yıkmak, bozmak
veya kırmak suretiyle zarar veren kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis
cezası ile cezalandırılır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yerleri ve yapıları kirleten kişi, üç
aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralardaki fiillerin, ilgili dinî inanışı benimseyen
toplum kesimini tahkir maksadıyla işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte
biri oranında artırılır.
Hakkı olmayan yere tecavüz
Madde 154 - (1) Bir hakka dayanmaksızın kamuya veya özel kişilere
ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal
eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak sahibinin bunlardan
kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, altı aydan üç yıla kadar
hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verilir.
(2) Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak
yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol
ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde
tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı
cezalar uygulanır.
(3) Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştiren kimse
hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.
Güveni kötüye kullanma
Madde 155 - (1) Başkasına ait olup da, belirli bir şekilde kullanmak
üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya
başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta
bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikâyet üzerine, altı aydan
iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Suçun, meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da hangi
nedenden doğmuş olursa olsun, başkasının mallarını idare etmek yetkisinin
gereği olarak tevdi ve teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde,
bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üçbin güne kadar adlî para cezasına
hükmolunur.
Bedelsiz senedi kullanma
Madde 156 - (1) Bedelsiz kalmış bir senedi kullanan kimseye,
şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir.
Dolandırıcılık
Madde 157 - (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun
veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan
kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası
verilir.
Nitelikli dolandırıcılık
Madde 158 - (1) Dolandırıcılık suçunun;
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak
suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasî
parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması
suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak
kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden
kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin
faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine
duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir
kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
işlenmesi hâlinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar
adlî para cezasına hükmolunur.
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı
sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak,
başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
Daha az cezayı gerektiren hâl
Madde 159 - (1) Dolandırıcılığın, bir hukukî ilişkiye dayanan
alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde, şikâyet üzerine, altı aydan
bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf
Madde 160 - (1) Kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin zilyedliğinden
çıkmış olan ya da hata sonucu ele geçirilen eşya üzerinde, iade etmeksizin
veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmeksizin, malik gibi tasarrufta
bulunan kişi, şikâyet üzerine, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası
ile cezalandırılır.
Hileli iflâs
Madde 161 - (1) Malvarlığını eksiltmeye yönelik hileli tasarruflarda
bulunan kişi, bu hileli tasarruflardan önce veya sonra iflasa karar verilmiş
olması hâlinde, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Hileli iflasın varlığı için;
a) Alacaklıların alacaklarının teminatı mahiyetinde olan malların
kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azalmasına neden olunması,
b) Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarruflarının ortaya çıkmasını önlemek
için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi,
c) Gerçekte bir alacak ve borç ilişkisi olmadığı hâlde, sanki böyle
bir ilişki mevcutmuş gibi, borçların artmasına neden olacak şekilde belge
düzenlenmesi,
d) Gerçeğe aykırı muhasebe kayıtlarıyla veya sahte bilanço tanzimiyle
aktifin olduğundan az gösterilmesi, gerekir.
Taksirli iflâs
Madde 162 - (1) Tacir olmanın gerekli kıldığı dikkat ve özenin
gösterilmemesi dolayısıyla iflâsa sebebiyet veren kişi, iflasa karar verilmiş
olması hâlinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Karşılıksız yararlanma
Madde 163 - (1) Otomatlar aracılığı ile sunulan ve bedeli ödendiği
takdirde yararlanılabilen bir hizmetten ödeme yapmadan yararlanan kişi,
iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Telefon hatları ile frekanslarından veya elektromanyetik dalgalarla
yapılan şifreli veya şifresiz yayınlardan sahibinin veya zilyedinin rızası
olmadan yararlanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para
cezası ile cezalandırılır.
Şirket veya kooperatifler hakkında yanlış bilgi
Madde 164 - (1) Bir şirket veya kooperatifin kurucu, ortak, idareci,
müdür veya temsilcileri veya yönetim veya denetim kurulu üyeleri veya tasfiye
memuru sıfatını taşıyanlar, kamuya yaptıkları beyanlarda veya genel kurula
sundukları raporlarda veya önerilerde ilgililerin zarara uğramasına neden
olabilecek nitelikte gerçeğe aykırı önemli bilgiler verecek veya verdirtecek
olurlarsa altı aydan üç yıla kadar hapis veya bin güne kadar adlî para
cezası ile cezalandırılırlar.
Suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi
Madde 165 - (1) Bir suçun işlenmesiyle elde edilen eşyayı satın
alan veya kabul eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
Bilgi vermeme
Madde 166 - (1) Bir hukukî ilişkiye dayalı olarak elde ettiği
eşyanın, esasında suç işlemek suretiyle veya suç işlemek dolayısıyla elde
edildiğini öğrenmesine rağmen, suçu takibe yetkili makamlara vakit geçirmeksizin
bildirimde bulunmayan kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası
ile cezalandırılır.
Şahsî cezasızlık sebebi veya cezada indirim yapılmasını gerektiren
şahsî sebep
Madde 167 - (1) Yağma ve nitelikli yağma hariç, bu bölümde yer
alan suçların;
a) Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin,
b) Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin
veya evlat edinen veya evlâtlığın,
c) Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden birinin,
zararına olarak işlenmesi hâlinde, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz.
(2) Bu suçların, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin,
aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber
yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın
hısımlarının zararına olarak işlenmesi hâlinde; ilgili akraba hakkında
şikâyet üzerine verilecek ceza, yarısı oranında indirilir.
Etkin pişmanlık
Madde 168 - (1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma,
dolandırıcılık ve karşılıksız yararlanma suçları tamamlandıktan sonra ve
fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin, azmettirenin
veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı
aynen geri verme veya tazmin suretiyle gidermesi hâlinde; cezası üçte birden
üçte ikiye kadar indirilir. Yağma suçunda ise, cezada altıda birden üçte
bire kadar indirim yapılır.
(2) Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin
uygulanabilmesi için, mağdurun rızası aranır.
Tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması
Madde 169 - (1) Hırsızlık, güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık
suçlarının işlenmesi suretiyle yararına haksız menfaat sağlanan tüzel kişiler
hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
|
