İKİNCİ BÖLÜM
Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar
Kasten yaralama
Madde 86 - (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının
ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
2) (Ek fıkra: 31/03/2005 - 5328 S.K./4.mad) Kasten yaralama fiilinin
kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde
hafif olması halinde, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar
hapis veya adli para cezasına hükmolunur.
3) Kasten yaralama suçunun;
a) Üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı,
b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan
kişiye karşı,
c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
e) Silâhla,
işlenmesi hâlinde, şikayet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
[1]
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
Madde 87 - (1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli
zayıflamasına,
b) Konuşmasında sürekli zorluğa,
c) Yüzünde sabit ize,
d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde üç yıldan, ikinci
fıkraya giren hâllerde beş yıldan az olamaz.
(2) Kasten yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel
hayata girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine,
neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılır.
Ancak, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde beş yıldan, ikinci
fıkraya giren hâllerde sekiz yıldan az olamaz.
(3) Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına neden olması hâlinde,
kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, bir yıldan altı yıla kadar
hapis cezasına hükmolunur.
(4) Kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, yukarıdaki maddenin
birinci fıkrasına giren hâllerde sekiz yıldan oniki yıla kadar, üçüncü
fıkrasına giren hâllerde ise oniki yıldan onaltı yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur. [2]
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi [3]
Madde 88 - (Metinden çıkartılan fıkra: 31/03/2005 - 5328 S.K./6.mad)
1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi hâlinde, verilecek
ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten
öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.
Taksirle yaralama
Madde 89 - (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının
ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla
kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli
zayıflamasına,
b) Vücudunda kemik kırılmasına,
c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
d) Yüzünde sabit ize,
e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,
neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.
(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;
a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel
hayata girmesine,
b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,
neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlinde,
altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(5) Bilinçli taksir hâli hariç olmak üzere, bu maddenin kapsamına giren
suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.
İnsan üzerinde deney
Madde 90 - (1) İnsan üzerinde bilimsel bir deney yapan kişi,
bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) İnsan üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel deneyin ceza sorumluluğunu
gerektirmemesi için;
a) Deneyle ilgili olarak yetkili kurul veya makamlardan gerekli
iznin alınmış olması,
b) Deneyin öncelikle insan dışı deney ortamında veya yeterli sayıda
hayvan üzerinde yapılmış olması,
c) İnsan dışı deney ortamında veya hayvanlar üzerinde yapılan deneyler
sonucunda ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak
açısından bunların insan üzerinde de yapılmasını gerekli kılması,
d) Deneyin, insan sağlığı üzerinde öngörülebilir zararlı ve kalıcı bir
etki bırakmaması,
e) Deney sırasında kişiye insan onuruyla bağdaşmayacak ölçüde acı verici
yöntemlerin uygulanmaması,
f) Deneyle varılmak istenen amacın, bunun kişiye yüklediği külfete ve
kişinin sağlığı üzerindeki tehlikeye göre daha ağır basması,
g) Deneyin mahiyet ve sonuçları hakkında yeterli bilgilendirmeye dayalı
olarak açıklanan rızanın yazılı olması ve herhangi bir menfaat teminine
bağlı bulunmaması, gerekir.
3) (Değişik fıkra: 31/03/2005 - 5328 S.K./7.mad) Çocuklar üzerinde
bilimsel deneyin ceza sorumluluğunu gerektirmemesi için ikinci fıkrada
aranan koşulların yanı sıra;
a) Yapılan deneyler sonucunda ulaşılan bilimsel verilerin,
varılmak istenen hedefe ulaşmak açısından bunların çocuklar üzerinde de
yapılmasını gerekli kılması,
b) Rıza açıklama yeteneğine sahip çocuğun kendi rızasının yanı sıra
ana ve babasının veya vasisinin yazılı muvafakatinin de alınması,
c) Deneyle ilgili izin verecek yetkili kurullarda çocuk sağlığı ve hastalıkları
uzmanının bulunması,
gerekir.
4) Hasta olan insan üzerinde rıza olmaksızın tedavi amaçlı denemede
bulunan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak, bilinen
tıbbî müdahale yöntemlerinin uygulanmasının sonuç vermeyeceğinin anlaşılması
üzerine, kişi üzerinde yapılan rızaya dayalı bilimsel yöntemlere uygun
tedavi amaçlı deneme, ceza sorumluluğunu gerektirmez. Açıklanan rızanın,
denemenin mahiyet ve sonuçları hakkında yeterli bilgilendirmeye dayalı
olarak yazılı olması ve tedavinin uzman hekim tarafından bir hastane ortamında
yapılması gerekir.
(5) Birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi sonucunda mağdurun yaralanması
veya ölmesi hâlinde, kasten yaralama veya kasten öldürme suçuna ilişkin
hükümler uygulanır.
(6) Bu maddede tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde
işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine
hükmolunur.
Organ veya doku ticareti
Madde 91 - (1) Hukuken geçerli rızaya dayalı olmaksızın, kişiden
organ alan kimse, beş yıldan dokuz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Suçun konusunun doku olması hâlinde, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına
hükmolunur.
(2) Hukuka aykırı olarak, ölüden organ veya doku alan kimse, bir yıla
kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Organ veya doku satın alan, satan, satılmasına aracılık eden kişi
hakkında, birinci fıkrada belirtilen cezalara hükmolunur.
(4) Bir ve üçüncü fıkralarda tanımlanan suçların bir örgütün faaliyeti
çerçevesinde işlenmesi hâlinde, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve
onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.
(5) Hukuka aykırı yollarla elde edilmiş olan organ veya dokuyu saklayan,
nakleden veya aşılayan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile
cezalandırılır.
(6) Belli bir çıkar karşılığında organ veya doku teminine yönelik olarak
ilan veya reklam veren veya yayınlayan kişi, bir yıla kadar hapis cezası
ile cezalandırılır.
(7) Bu maddede tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde
işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine
hükmolunur.
(8) Birinci fıkrada tanımlanan suçun işlenmesi sonucunda mağdurun ölmesi
hâlinde, kasten öldürme suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
Zorunluluk hâli
Madde 92 - (1) Organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu
sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek
cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Etkin pişmanlık
Madde 93 - (1) Organ veya dokularını satan kişi, resmî makamlar
tarafından haber alınmadan önce durumu merciine haber vererek suçluların
yakalanmalarını kolaylaştırırsa, hakkında cezaya hükmolunmaz.
(2) Bu suç haber alındıktan sonra, organ veya dokularını satan kişi,
gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına ve diğer suçluların yakalanmasına
hizmet ve yardım ederse; hakkında verilecek cezanın, yardımın niteliğine
göre, dörtte birden yarısına kadarı indirilir.
--------------------
[1] 31.3.2005 tarih ve 5328 sayılı yasanın 4. maddesiyle,
3. fıkradaki "iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur." ibaresi
"şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında artırılır." şeklinde
değiştirilmiştir.
[2] 31.3.2005 tarih ve 5328 sayılı yasanın 5. maddesiyle,
87. maddenin 4. fıkrasındaki "ikinci fıkrasına" ibaresi "üçüncü fıkrasına"
şeklinde değiştirilmiştir.
[3] 31.3.2005 tarih ve 5328 sayılı yasanın 6. maddesiyle,
88. maddenin "Daha az cezayı gerektiren hâller" şeklindeki madde
başlığı, "Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi" olarak değiştirilmiştir.
|
